فاطمه امیراحمدی: در بحث ارتقای سطح کیفی خودروها، طراحی و ساخت بهروز قطعات یکی از مولفههای مهم است و در بحث رعایت استانداردهای هشتادوپنجگانه که سازمان ملی استاندارد خودروسازان را ملزم به رعایت آن کرده نیز بخشی مربوط به قطعات میشود.
اما قطعهسازان عنوان میکنند در بحث طراحی ابتدا باید خودروسازان به این سمت بروند و با طراحی پلتفرم بومی جدید که تمام مولفههای مورد نظر استانداردی در آن لحاظ شده قطعهسازان نیز قطعات را بر اساس آن طراحی و تولید کنند. طراحی خودرو چقدر بر طراحی و ساخت قطعات تاثیر دارد؟ آیا مولفههای مورد نیاز در بحث استانداردها در پلتفرمهای جدید لحاظ شده است؟
ضرورت طراحی پلتفرم
شهرام آزادی، کارشناس صنعت خودرو در این باره به «گسترش صنعت» گفت: در توسعه پلتفرمهای جدید از ابتدای کار یعنی در مرحله طراحی مفهومی(concept design) مولفههای استانداردی دیده میشود و اهداف مشخص است. در نتیجه، برنامهریزی برای تمام شرایط آینده محصول در نظر گرفته میشود. به نوعی از همان ابتدا حمایت میشود تا بتوان به استانداردهای مورد نیاز دست یافت.
وی افزود: بنابراین سخن قطعهسازان درست است که ابتدا باید پلتفرم بومی طراحی شود تا به طراحی قطعات برسیم.
او گفت: در حالی که اگر بخواهیم خودروهای موجود را تغییر دهیم تا بتواند استانداردهای جدیدتر را پذیرا باشد کاری بسیار سخت بوده و حتی ممکن است هزینههای بیشتری به دنبال داشته باشد.
عضو هیاتعلمی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی ادامه داد: اگر پلتفرمی از ابتدا این ویژگیها در آن دیده شده باشد اضافه کردن مولفههای جدید امری راحتتر است زیرا در مرحله طراحی مفهومی همه چیز از ابتدا دیده شده است.
پلتفرمهای نو با گزینههای جدید
آزادی به پلتفرمهای جدید گروه سایپا اشاره کرد و گفت: این خودروساز پلتفرمهای جدیدی را توسعه داده که امکان رسیدن به استانداردهای بالاتر را در خود دارند. اما لازمه آن نصب سیستمهای جدید و پیشرفته به لحاظ سختافزاری است. البته حمایت شده تا این سیستمهای جدید در پلتفرمهای جدید محقق شود.
وی در ادامه تصریح کرد: مطالعات انجامشده و برخی از این سیستمهای پیشرفته به عنوان آپشن روی خودرو در نظر گرفته شده است و امکان اجرای آن در آیندهای نهچندان دور وجود دارد.
او به دو حالت موجود در خودروهای وارداتی اشاره کرد و گفت: خودروهای خارجی دارای دو حالت استاندارد و آپشنال هستند و حالت آپشنال آن به لحاظ قیمتی(حدود ۵ تا ۱۰ میلیون تومان) متفاوت از حالت استاندارد آن است. در ایران نیز ما باید کمکم این موضوع را فرهنگسازی کنیم که محصولاتی که عرضه میشوند در این بستر میتواند متنوع باشد.
وی خاطرنشان کرد: میتوان خودرویی داشت که از نظر سطح فناوری، پیشرفته باشد و طبیعی است باید هزینههای آن نیز پرداخت شود. خودرویی دیگر با حفظ تمام مولفههای استانداردی، ساده و بدون آپشن باشد و بهای کمتری داشته باشد. به این ترتیب نیاز اقشاری که درآمد پایینتری دارند نیز تامین میشود.
آزادی گفت: این تفاوت(خودرو ساده و آپشنال) کمکم در صنعت خودرو در حال ایجاد شدن است و انتظار هست در آینده مردم با محصولاتی روبهرو شوند که با استانداردهای مشابه اما آپشنهای مختلف حق انتخاب بیشتری داشته باشند.
وی اعلام کرد: این امر سالها است در دنیا رواج دارد و خریدار خودرو حق انتخاب دارد. ما نیز به آن سمت حرکت کردهایم تا بتوانیم با آپشنهایی که در خودرو نصب میکنیم زمینه رقابت بیشتری را به وجود آوریم.
پر واضح است که یک خودرو آپشنال، متفاوت از خودروهای ساده است و اگر در اروپا خودرویی نرخ پایینی دارد به معنی این نیست که به لحاظ استانداردی در سطح پایینی قرار دارد بلکه به این دلیل است که شاید بسیاری از آپشنها را در خود نداشته باشد. اما خودروهای گرانقیمت و ارزانقیمت به لحاظ استاندارد در یک سطح قرار دارند. چه زمانی این امر در صنعت خودرو داخل محقق میشود؟ آزادی در این باره توضیح داد: خودروسازان داخلی حداقل شرایط که همان استانداردها است را در محصولات جدید لحاظ کردهاند. برای مثال، امکان اینکه یکی از پلتفرمهای شرکت سایپا بتواند ۳ ستاره را دریافت کند وجود دارد. این امر زمینه رقابت با محصولات جهانی را به وجود میآورد. به این ترتیب میتوان بازارهای وسیعتری را در اختیار گرفت و حتی در اروپا فروش داشت.
آزادی تاکید کرد: اگر در آینده در بخش تولید و توسعه سرمایهگذاری مناسبی کنیم، میتوانیم محصولات جدید و متنوعی روی این پلتفرمها داشته باشیم.
پلتفرمهایی برای کلاس B و C
آزادی در پاسخ به اینکه سایپا دارای چند پلتفرم جدید است و نیز روی هر یک چند خودرو تولید خواهد شد، گفت: این خودروساز یک مگاپلتفرم تعریف کرده که مفهوم آن این است که امکان استفاده در خودروهای کلاس B و C یا بالاتر را دارد. به این ترتیب روی یک پلتفرم میتوان با تغییرات کمی چند مدل خودرویی با استانداردهای بیشتر تولید و عرضه کرد.
وی افزود: شرکت سایپا صاحب پلتفرمی شده که امسال نخستین محصول آن در بازار عرضه خواهد شد و در این پلتفرم امکان اینکه حداقل ۵ خودرو در کلاس B و C اجرا شود وجود دارد.
این کارشناس خودرویی در پاسخ به این پرسش که آیا منظور از محصول جدید کوئیک است، گفت: خیر، کوئیک روی پلتفرم کلاس پایینتر که همان پلتفرم ۲۰۰ X است، ساخته شده است. در واقع یک پلتفرم کوچک به نام ۱۰۰ X است که برای خودروهای پراید بوده و پلتفرم بزرگتر (X۲۰۰) برای کوئیک و تیبا است.
او یادآور شد: در خودروهای A و B به دنبال جایگزین هستیم. همچنین روی استانداردهای پلتفرم ۲۰۰ X کار شده و امکان تولید برای سالهای آینده وجود دارد.
آزادی اعلام کرد: فرآیند توسعه پلتفرم جدید با نام پروژه ۱۰۰ SB به پایان رسیده و نمونهسازی آن انجام شده است و در حال تستهای دیگر روی کل خودرو هستیم. اگر این تستها نیز به پایان برسد امکان عرضه آن فراهم میشود.
وی درباره نام خودرو نیز گفت: زمانی که خودرو وارد بازار شود به طور کامل به مردم معرفی خواهد شد.
او درباره وضعیت نرخ محصول جدید سایپا گفت: مشخص نیست و باید در زمان خودش اعلام شود. اما به طور قطع بسیار قابل رقابت با تمام خودروهایی است که از چین با کلاس C عرضه میشود؛ حتی شاید با خودروهای اروپایی در این کلاس.
این کارشناس درباره وضعیت بازار این مدل نیز اظهار کرد: پیشبینی این است که بازار خوبی داشته باشد زیرا خودرویی پیشرفته است که بیشتر آپشنهای خودروهای اروپایی و کرهای را در خود دارد.آزادی درباره چگونگی تولید آن افزود: در بحث توسعه مشاوران خارجی همکاری داشتند اما اصل تمرکز توسعه این محصول در مرکز تحقیقات سایپا انجام شده است.
سخن آخر
با توجه به طراحی پلتفرمهای جدیدی که از سوی خودروسازان داخلی اعلام شده، باید انتظار داشت بتوانند استانداردهای هشتادوپنجگانه مورد نظر سازمان ملی استاندارد را بگذرانند و این امر جدا از آپشنال شدن خودروها است که نشان از فاصله صنعت خودرو داخل و موقعیتهای بینالمللی این صنعت دارد. با تمام این چالشها، صنعتگران داخلی در بخش خودرو و قطعه به دنبال پر کردن این فاصله هستند. از این رو، همکاریهای نزدیکی بین طرف ایرانی و همتایان اروپایی در حال انجام است.
