فراوانی آبمیوه‌های خارجی در بازار شاید برای مصرف‌کننده خوشایند باشد اما تولیدکننده داخلی را محدود می‌کند.

تولیدکننده آبمیوه و کنسانتره در کشور با حساسیت‌های بهداشتی و استانداردی دارای محدودیت و کاهش قدرت رقابت است. هرچند در ایران به مسئله سلامت غذایی توجه ویژه‌ای می‌شود. با این حال، مسئولان آن‌قدر که برای آبمیوه داخلی حساسیت نشان می‌دهند و بازرسی می‌کنند برای بررسی استاندارد و کیفیت آبمیوه‌ها و نوشابه‌های خارجی وارداتی سختگیری نمی‌کنند. این در حالی است که کنسانتره و آبمیوه‌های داخلی از نظر سطح استاندارد و کیفیت قابل رقابت با محصولات خارجی و هم‌سطح کشورهای اروپایی و حتی بالاتر از آنها است اما نرخ تمام‌شده آن در کشور بیشتر است. از این رو، در بحث نرخ قدرت رقابت با محصولات مشابه خارجی را ندارد. مشکل دیگر تولیدکنندگان امنیت فروش است؛ از این نظر حاشیه سود برای تولیدکننده کم است. از طرفی، زمانی که دولت ارزش‌افزوده را از تولیدکننده می‌گیرد، به معنی مالیات دوچندان است. این موضوع به تولیدکنندگان فشار وارد می‌کند‌ به طوری که تولید آبمیوه ارتباط ویژه‌ای با واحد پخش دارد. متاسفانه تولیدکننده مجبور است به ‌صورت نقدی هزینه مواد اولیه را بپردازد ولی از آن طرف شرکت‌های توزیع به‌ صورت امانی و رایگان کالای تولیدکننده را برای فروش برده و بعد از فروش، هزینه آن را به تولیدکننده پرداخت می‌کنند. از این نظر نقدینگی و سرمایه در گردش مشکل مهم تولیدکنندگان این صنعت است. این در حالی است که تولیدکننده خارجی به دلیل نبود این مشکلات قادر به رشد و پیشرفت است ولی تولیدکننده داخلی انگیزه تولید را از دست می‌دهد. مشکل دیگر اینکه میزان بهره بانکی در ایران بالا است. تولیدکننده نمی‌تواند جوابگوی افت سرمایه خود باشد. مسئله دیگر درباره ماشین‌آلات و بسته‌بندی است. از سویی، واردات بسته و قوطی به هیچ عنوان صرفه اقتصادی برای تولیدکننده ندارد. از سوی دیگر، تولیدکنندگان قوطی هم در ایران محدود هستند. به ‌عنوان نمونه، یک شرکت که خود آبمیوه تولید می‌کند قوطی هم می‌سازد. این شرکت اگر بخواهد به شرکت دیگر قوطی بفروشد نرخ را به سود خود بالا می‌برد. به عبارتی، بازار انحصاری است و به ضرر دیگر تولیدکنندگان آبمیوه تمام می‌شود. نرخ تمام‌شده ساخت قوطی هم بالا است و به‌ طور معمول خرید آن هم گران است. به علاوه اینکه تولیدکننده در صنعت بسته‌بندی هم نداریم، کسانی هم که تولید می‌کنند خیلی راحت می‌توانند شرایط را به دیگر تولیدکنندگان دیکته کنند. از طرفی، ماشین‌آلات صنعتی نیز قدیمی هستند.
زینب‌عبدی / روزنامه‌نگار