فاطمه امیراحمدی - گروه خودرو: بر اساس آییننامه ماده ۳ اجرایی مراکز معاینه فنی کشور، همه مراکز ثابت برای ارائه خدمات ویژه به شهروندان میتوانند از خطوط معاینه فنی سیار استفاده کنند.
ستاد مرکزی معاینه فنی خودروهای تهران بر اساس این آییننامه در حال تجهیز برخی از مراکز به خطوط معاینه فنی سیار است. تعداد این خطوط سیار چه میزان بوده و قرار است در کدام مناطق مستقر شوند و هر یک چه مساحتی را پوشش دهند، از پرسشهایی بود که گسترش صنعت در گفتوگو با سید نواب حسینیمنش، رییس ستاد مرکزی معاینه فنی خودروهای تهران آنها را جویا شد که در ادامه میخوانید.
خطوط معاینه فنی سیار قرار است با چه تعداد آغاز و از چه زمانی اجرایی شود؟
در برنامه نخست قرار است ۵ خط معاینه فنی برای واحد سیار معاینه فنی تهران راهاندازی شود که این خطوط به طور کامل آلمانی بوده و در داخل مونتاژ خواهد شد بنابراین برخی از مراکز معاینه فنی که برای هوای پاک فعال هستند مجهز به معاینه فنی سیار شده و برای مقاصد خاصی که کشور در این امر نیازمند است، استفاده میشود. همچنین واردات ۵ دستگاه در دست اقدام است که اگر مشکل خاصی رخ ندهد یکی از این خطوط سیار تا پایان سال راهاندازی میشود و باقی خطوط نیز در سال آینده وارد چرخه خواهند شد تا دسترسی برای مراجعهکنندگان به آسانی انجام شود.
هر یک از خطوط معاینه فنی سیار توان پوشش چند منطقه را دارند؟
هر دستگاه به طور میانگین توان معاینه روزانه حدود ۱۵۰ خودرو را دارد که اگر این عدد در تعداد کاری یک سال ضرب شود توانمندی این خطوط معاینه فنی بهدست میآید. درحالحاضر در تهران ۴۰ مرکز معاینه فنی فعالیت دارند و با اضافه شدن ۵ خط دیگر حدود ۱۰درصد به ظرفیت آنها افزوده خواهد شد.
پوشش منطقهای این خطوط سیار چگونه است؟
مرکز آمایش دارای برنامه زمانبندی سالانه است و این خطوط در مراکز پراکندهای که دارای مرکز معاینه فنی خودرو نیستند و از پیش مشخص شدهاند به طور موقت بین یک تا ۲ ماه مستقر میشوند و معاینه خودروهای آن منطقه را پوشش میدهند.
آیا برای استفاده از این دستگاهها کارشناسان آموزش خاصی خواهند دید؟
مرکز معاینه فنی سیار تفاوتی با مراکز ثابت ندارند و تنها تفاوت این است که این دستگاهها مکانیزه بوده و قابلیت حرکت دارند و با یک خودرو کشیده میشوند و در هر جایی که نیاز باشد مستقر میشوند. کارشناسان فنی مراکز معاینه فنی ثابت با یک دوره آموزشی کوتاهمدت میتوانند با دستگاهها کار کنند در نتیجه تفاوت خاصی بین خطوط سیار و ثابت وجود ندارد.
این خطوط سیار معاینه فنی تنها برای خودروها قابل استفاده خواهد بود یا موتورسیکلتها را نیز پوشش میدهد؟
خیر، این مکانیزم تنها برای خودروهای سبک استفاده میشود.
برنامهای برای استفاده این سیستم در موتورسیکلتها ندارید؟
این روند امکانپذیر خواهد بود اما درحالحاضر ستاد معاینه فنی برنامهای در این زمینه ندارد زیرا ۱۰ مرکز معاینه فنی این وسیله نقلیه، بدون مشتری و مراجعهکننده و بدون کارکرد باقی مانده و تنها هزینه و انرژی بههدر میرود.
آیا برای معاینه فنی موتورسیکلت مرکز ثابتی در سطح تهران وجود دارد؟ یکی از گلایهها و شکایتهایی که از سوی انجمن تولیدکننده موتورسیکلت شده در همین زمینه
است.
بله، برای معاینه فنی موتورسیکلتها حدود ۱۰ خط مکانیزه به مدت ۵ سال در تهران راهاندازی و فعالسازی شده است اما متاسفانه میزان مراجعه در سطح شهر از ۲۰۰ دستگاه در سال بالاتر نمیرود. این نشاندهنده آن است که هیچ نظارتی روی این وسیله نقلیه وجود ندارد. ضمن آنکه بیشترین موتورسیکلتهای در حال تردد در کشور، کاربراتوری خواهند بود. این نوع موتورسیکلتها بهراحتی قابل دستکاری بوده و امکان خارج کردن از تنظیمات آن وجود دارد. بهگونهای که حتی اگر معاینه فنی موتورسیکلتها همچون خودروها اجباری شود چون مکانیزمی که بر آنها نظارت داشته باشد در کشور وجود ندارد بهراحتی تنظیمات قابل تغییر خواهند بود.
این دستکاری در تنظیمهای موتورسیکلت تنها مربوط به موتورسیکلتهای کاربراتوری است؟
تعداد موتورسیکلتهای انژکتوری و برقی در کشور بسیار محدود است اما قابل دستکاری نیستند و راکب نمیتواند به راحتی سیستم آنها را از تنظیم اولیه خارج کند. امروز ۹۹درصد موتورسیکلتهایی که در کشور در حال تردد هستند موتورسیکلتهای کاربراتوری بوده و مشکل را در سطح شهر تهران بیشتر میکنند.
چرا معاینه فنی برای این نوع وسایل نقلیه هنوز اجباری نشده است؟
اجباری است اما نظارتی روی این امر وجود ندارد زیرا بسیاری از موتورسیکلتهایی که در سطح تهران در حال ترددند شرکتهای لیزینگی هستند که موتورسیکلتها را به شکل اقساطی خرید و فروش میکنند. این روند باعث میشود موتورسیکلتها قابل رصد شدن به نام مالک نباشند. حتی در جریمه کردن موتورسیکلتها توانمندی مطلوبی وجود ندارد چه برسد به اینکه آنها ناگزیر به دریافت معاینه فنی شوند.
راهکار ستاد مرکزی معاینه فنی خودروهای تهران برای تبدیل این مسئله به یک فرهنگ چیست؟
شهرداری تهران برای این امر چند دستورالعمل داشت. نخست تمام دوربینهای مستقردر شهر تهران قابلیت خواندن پلاک موتورسیکلتها را داشته باشد که این امر محقق شد و دروبینها قابلیت خواندن پلاک خودرو و موتورسیکلتها را به طور کامل دارند اما مشکل مخدوش شدن پلاکها از سوی صاحبان آنهاست و اینکه پلاکها به نام راکب و موتورسوار نیست؛ بازدارندهای که مشکلات بسیاری را بهوجود آورده است. شهرداری دارای دو وظیفه بود؛ دوربین و دیگری تجهیز مراکز معاینه فنی موتورسیکلتها که آنها را به سرانجام رساند. سایر کارها در حیطه وظایف و زیر کنترل این سازمان نیست و باید سازمانهای دیگر اقدام کنند.
در واقع برای این مسئله پلیس و انجمن تولیدکنندگان موتورسیکلت باید وارد این موضوع شوند؟
در بحث معاینه فنی خودروهای سبک، دولت تفکیک وظایف کرده تا مشخص شود شهرداری، محیطزیست، پلیس و وزارت کشور هر یک دارای چه وظایفی در قبال این امر هستند و تمام وظایف مشخص است اما در بحث موتورسیکلت هنوز این اتفاق رخ نداده است و این حلقه گمشده بوده و شهرداری نمیتواند اظهارنظری در اینباره داشته باشد زیرا الزامی برای معاینه فنی موتورسیکلتها در کشور وجود ندارد. از سوی دیگر تمام محاسبات نشان میدهد میزان آلایندگی موتورسیکلتها در سطح تهران ۲/۱۶درصد نسبت به کل منابع آلایندهها این کلانشهر است و این رقم بزرگی است که ضرورت رسیدگی به این موضوع را بیشتر میکند. درحالحاضر شهرداری و ستاد مرکز معاینه فنی پیشنهادهای خود را به شورایعالی هماهنگی ترافیک و دیگر مراکز مربوط ارائه کردهاند که نتیجه آن حذف موتورسیکلتهای کاربراتوری از چرخه تولید بود. با وجود اینکه عنوان شده موتورسیکلتهای انژکتوری و برقی باید جایگزین کاربراتوریها شوند هنوز این واقعیت وجود دارد که حدود ۱۲میلیون موتورسیکلت کاربراتوری که ۷۰درصد آنها عمری بالاتر از ۷ سال دارند در سطح کشور تردد میکنند که به این سهولت، از چرخه حملونقل خارج نمیشوند. باید به این فکر باشیم که کمکم موتورسیکلتهای قدیمی منسوخ را از رده خارج کرده و نوسازی اتفاق بیفتد. در این مرحله است که میتوان گفت ستاد معاینه فنی میتواند با نظارت و پلیس احراز مالک داشته باشد و اعمال قانون کند اما درحالحاضر نمیتوان گفت با یک معاینه فنی این مشکل رفع شود زیرا اگر معاینه فنی اجباری و برچسب نیز گرفته شود با یک دستکاری میتوان تنظیمات را بهگونهای که راکبان میخواهند تغییر داد.
اگر راهاندازی این خطوط سیار در سطح تهران موفقیتآمیز باشد تعداد این خطوط بیشتر خواهد شد یا برای کلانشهرهای دیگر نیز مورداستفاده قرار میگیرد؟
این مسئله به شکل نمونه آزمایشی (پایلوت) در تهران اجرا میشود و اگر موفقیت موردانتظار به دستاید در سایر استانها و شهرها نیز اجرایی خواهد شد. ستاد مرکزی معاینه فنی اطمینان دارد با وجود گرانی زمین در تهران و احداث مراکز معاینه فنی ثابت، بخش خصوصی تمایلی برای همکاری نداشته باشد که بهترین راهکار برای رفع این چالش آن است که بخش خصوصی در کلانشهرها در بحث خطوط معاینه فنی سیار مشارکت داده شود.
