گسترش صنعت: دولت در حالی این روزها برای تامین نیاز داخلی تعرفه واردات لاستیک خودروهای سنگین باری و اتوبوسی را از ۲۶ به ۵ درصد کاهش داده است که از نگاه فعالان صنعت تایر، با حمایت دولت، دستیابی به خودکفایی در این صنعت دور از دسترس نیست.
به گزارش ایرنا، تامین لاستیک مورد نیاز ناوگان حملونقل عمومی یکی از خواستههای رانندگان خودروهای سنگین بود و دولت تصمیم گرفت با هدف حمایت از این قشر تعرفه واردات این نوع لاستیکها را از ۲۶ درصد به ۵ درصد کاهش دهد.
بر این اساس، علی معقولی، مدیرکل مرکز واردات و امور مناطق آزاد و ویژه گمرک در بخشنامهای به گمرکات اجرایی «کاهش تعرفه واردات لاستیک به ۵ درصد» را ابلاغ کرد.
البته گفتنی است، پیش از این، محمدرضا تقیگنجی، رئیس انجمن صنعت تایر کشور به «گسترش صنعت» گفته بود تمام تلاشها در راستای پاسخگویی به نیاز بازار است تا کمبودی در زمینه تایر وجود نداشته باشد. از این رو، ورود تایر به کشور آزاد است. تایرهای سواری با ارز نیمایی و لاستیکهای کامیونی که بیشتر از نوع تایرهای رادیال سیمی هستند با ارز ۴۲۰۰ تومانی وارد میشوند. در کنار این امر برای بهبود شرایط و کمک به کاهش مشکلات کامیونداران تعرفه واردات تایر خودروهای سنگین ۵ درصد اعلام شده است. به این ترتیب لاستیکهای مورد نیاز کامیونداران با ارز ارزان و تعرفه بسیار پایین وارد و مشکلات امروز این حوزه رفع خواهد شد.
در این پیوند، مصطفی تنها، سخنگوی انجمن صنعت تایر ایران به ایرنا گفت: این سیاست به طور قطع ضد تولید است و انگیزههای سرمایهگذاری در این صنعت را کاهش میدهد.
به گفته این مقام صنفی، بیش از ۲ دهه است که سرمایهگذار بخش خصوصی وارد صنعت تایرهای سنگین نشده و آخرین بار کارخانههای «آرتاویل تایر» و «کویر تایر» در دهه ۷۰ راهاندازی شدند.
وی تاکید کرد کاهش تعرفه واردات لاستیک، هرچند در کوتاهمدت همانند یک مسکّن عمل میکند اما در بلندمدت انگیزههای سرمایهگذاری را کاهش داده و به صنعت ضربه میزند؛ به عبارتی صدمات آن بیش از فواید آن ارزیابی میشود.
توزیع به شکل سنتی
تنها اضافه کرد: مشکل کشور در بخش تایرهای سنگین، بیش از آنکه در تولید باشد در شبکه توزیع نهفته است زیرا ساختار شبکه توزیع سنتی باقی مانده است.
وی بیان کرد: این شبکه توزیع وقتی با مشکلاتی روبهرو میشود(به طور مثال انتظارات تورمی کنونی جامعه) به صورت احتکار به آن واکنش نشان میدهد و بر این اساس نمیتوان انتظار داشت کاهش ۲۱ درصدی تعرفهها مشکلگشا باشد و بیشتر طفره رفتن از حل ریشهای مشکلات است.
سخنگوی انجمن صنعت تایر ایران درباره شیوه توزیع فعلی تایرهای سنگین در کشور توضیح داد: این انجمن تایرها را بر پایه سهمیهای که ستاد تنظیم بازار و سازمان راهداری تعیین کردهاند، به نقاط مختلف کشور ارسال میکند تا بهدست نمایندگیها در هر شهرستان برسد.
وی ادامه داد: نمایندگیها مطابق بخشنامه، مجاز نیستند تایرها را به افراد بفروشند، مگر اینکه از اداره راهداری منطقه حواله آورده باشند. حتی ستاد تنظیم بازار طی بخشنامهای به این انجمن اعلام کرد که تایر به خودروسازان هم داده نشود بلکه همه چیز تحتنظارت سازمان راهداری باشد.
تنها اظهار کرد: نرخ تایرها که از سال ۹۳ تغییر نداشته، با چراغ سبز سازمان حمایت از حقوق مصرفکنندگان و تولیدکنندگان بهار امسال با افزایش ۸ تا ۹ درصدی همراه شد و از خرداد تاکنون نیز تغییری نداشته است.
وی تاکید کرد: با این توضیحها، مسئول افزایش قیمتهای کنونی بازار تولیدکنندگان نیستند بلکه ضعف اصلی در شبکه توزیع نهفته است.
این مقام صنفی خاطرنشان کرد: بسیاری از تولیدکنندگان تایر کشور در بورس حضور دارند و فعالیتهایشان شفاف است، در خوشبینانهترین حالت در پایان سال مالی سود و زیانشان سربهسر میشود.
وی گفت: این در حالی است که تولیدکنندگان برای تامین مواد اولیه و بدهیهای ارزی خود به شرکتهای بینالمللی با مشکل مواجهاند اما کسی به داد تولیدکنندگان نمیرسد.
سخنگوی انجمن صنعت تایر ایران تاکید کرد: باید برای بهبود نظام توزیع کشور چارهاندیشی و نظام توزیع سنتی فعلی، مدرن شود.
تنها ادامه داد: یکی از راهکارهای این مهم، تجهیز واحدهای توزیعکننده به صندوق مکانیزه فروش است، تا هم خیال دولت از پرداخت مالیات این واحدها راحت باشد و هم نظارت بیشتری بر نحوه توزیع تایر اعمال شود.
واردات ۲۵ درصدی تایر
به گفته سخنگوی انجمن صنعت تایر ایران، مصرف سالانه لاستیک سنگین باری و اتوبوسی کشور نزدیک به ۲ میلیون حلقه است که در ۲ نوع بایاس و رادیال تمام سیمی عرضه میشود و هر یک از آنها سهم حدود ۵۰ درصدی در بازار دارند.
وی اضافه کرد: در تولید تایر بایاس هیچ مشکلی وجود ندارد بلکه بیش از نیاز کشور نیز تولید میشود. اما در زمینه تولید تایرهای رادیال تنها یک شرکت داخلی به تولید این نوع لاستیکها مبادرت کرده که آن هم پاسخگوی یک سوم نیاز بازار کشور است.
تنها یادآوری کرد: برخی شرکتها در این زمینه به دنبال سرمایهگذرای و توسعه خطوط تولید بودند اما کاهش تعرفه یاد شده برنامههای آنها را با مشکل روبهرو میکند.
وی افزود: سال گذشته ۴۸۳ هزار تایر وارد کشور و باقی نیاز با تولیدات داخلی تامین شد.
حمایت از تولید داخلی
مدیرعامل یک گروه صنعتی تولیدکننده لاستیک نیز گفت: چنانچه دولت از تایرسازان حمایت لازم را به عمل آورد، شرکتهای داخلی میتوانند سالانه بخش عمده نیاز به تایرهای سنگین و تجاری را تامین کنند.
پرویز اخوان مهمترین معضل کنونی تایرسازان داخلی را آزاد شدن واردات تایرهای سنگین به کشور و کاهش تعرفه ورودی آنها از ۲۶ به ۵ درصد عنوان کرد و گفت: بارز سالانه ۳۵۰ هزار حلقه تایر تولید و به بازار عرضه میکند و چنانچه حمایت دولت از تولیدات داخلی تداوم یابد، این گروه صنعتی قادر به اجرای طرحهای توسعهای است و با افزایش ۵۰ هزار تنی در ظرفیت توسعه، قادر به تولید سالانه ۶۰۰ هزار حلقه تایر سنگین میشود.
افزایش نرخ مواد اولیه
اخوان در ادامه گفت: افزایش نرخ مواد اولیه در ماههای گذشته، فشار زیادی به تولیدکنندگان وارد کرده و در نتیجه عرضه کاهش یافت که خود مقدمهای بر افزایش قیمتها بود.
به گفته وی، سودجویی و فرصتطلبی عدهای در این صنعت موجب شد تا فاصله قیمتی کنونی در بازار رقم بخورد درحالی که سازمان حمایت از مصرفکنندگان و تولیدکنندگان افزایش نرخ ۹ درصدی را در ابتدای سال تعیین کرده بود.
بنا بر این گزارش، لاستیکهای تولید داخل برخلاف سایر اقلام مصرفی بازار در چند سال گذشته با قیمتی ثابت عرضه شده بود اما در ماه گذشته و با توجه به افزایش نرخ دلار و نیاز به واردات فرآوردههای پتروشیمی و سایر نهادههای وارداتی، نرخ لاستیک نیز افزایش یافته است.
آمارهای منتشرشده نشان میدهد، سالانه ۳۵۰ هزار تن تایر در کشور مصرف میشود که ۲۵۰ هزار تن از طریق تولیدات داخل تامین میشود. همچنین عمده واردات تایر از کشورهای چین، هند، اندونزی و کره جنوبی انجام میشود.
