به شکل کلی تجهیزات داخلی صنعت نفت را با توجه به تمامی نیازهای نفت، گاز و پتروشیمی در ۱۰ گروه کالایی تقسیمبندی کردیم.
ظرفیتهای سازندگان این تجهیزات و میزان تولید آنها نیز در یک بررسی همهجانبه جمعآوری شد. مجموعه این بررسیها در یک بسته شامل توانمندیهای بالقوه و بالفعل کشور تهیه شد و به وزارت نفت ارائه شد یعنی به شکل کامل وزارت نفت در جریان ظرفیتهای صنایع داخلی در تولید تجهیزات نفتی است.
پرسشی که این روزها پرسیده میشود این است که «سیاستهای نفتی کشور در زمینه تحریمها چه باید باشد؟»، تجهیزات مورد نیاز به چه شکل تامین خواهد شد؟» پاسخ در یک موضوع خلاصه میشود و آن اینکه باید به توانمندیها و ظرفیتهای داخلی تولید تجهیزات نفت اعتقاد و باور وجود داشته باشد، به شکل کلی صنعت تجهیزات نفتی کشور در تولید بسیاری از تجهیزات همچون ولوها، انواع فلتها، تجهیزات سرچاهی و تاج چاه، پکیج نمکزدایی، انواع ضدخوردگی، کاتالیست بازیابی گوگرد، تابلوی کنترل سرچاهی، اتصالات به مرز تولید ۱۰۰ درصد رسیده است. به طور میانگین میتوانیم بالای ۶۰ درصد نیاز صنایع نفت و گاز را به شکل کامل تامین کنیم. تنها در برخی تجهیزات باید از دانش کشورهای پیشرفته استفاده کنیم.
در بیانیهها و قانونها حمایت از تولیدکنندگان تجهیزات نفتی کشور عنوان شود اما در عمل به شکل دیگری رفتار شود، این تناقض یکی از بزرگترین آفتهای امروز صنعت تجهیزات نفتی است. شیوهنامهها، قانونها و مقررات، کاغذپارهای بیش نیست. باید دید در عمل به چه میزان از توان داخلی استفاده میشود. زمانی که گفته میشود ما از توان داخلی برای تامین تجهیزات نفتی استفاده میکنیم باید از مرکز پژوهشهای مجلس پرسید که واردات تجهیزات نفتی به چه میزان است و بررسی کرد آیا مشابه آن در داخل کشور تولید میشود یا خیر. واقعیت این است که سازندگان تجهیزات نفتی بر این اعتقاد نیستند که بازار تجهیزات نفتی را به روی ظرفیت خارجی ببندیم و از سیر تا پیاز تجهیزات نفتی را تولید کنیم.
در زمینه تامین تجهیزات نفتی باید مدیریت قوی شود. انتظار از دولت این است که با ایجاد فضای رقابتی، شرایطی را ایجاد کنند تا شرکتهای تولیدکننده تجهیزات نفتی در رقابت سالم با ظرفیتهای بینالمللی، تامینکننده بخشی از تجهیزات مورد نیاز صنعت نفت کشور باشند.
مشکل تولیدکننده داخلی با شعار دادن حل نمیشود؛ باید فضای صنعت تجهیزات نفتی کشور به گونهای تعریف شود که به تولیدکنندگان تجهیزات کشور ظلم نشود. همانگونه که هوای تولیدکنندگان خارجی را دارند، به تولیدکنندگان داخلی نیز توجه شود. پول شرکتهای داخلی تولیدکننده تجهیزات نفتی را همچون شرکتهای خارجی پرداخت شود. عدهای از سودجویان برای اینکه بتوانند تجهیزات نفتی بیکیفیت برخی کشورها وارد کشور کنند، به محصولات داخلی برچسب نزنند. بین شرکتهای داخلی و خارجی تبعیضهایی گذاشته میشود، این موضوع یکی از مهمترین دلخوریهای صاحبان صنعت تجهیزات نفتی است.
سیروس تالاری - عضو هیاتداوری انجمن سازندگان صنعت تجهیزات نفت ایران
