سیدمحمدحسن سیدزاده: طرح تصفیه آبهای زاید و شیرین کردن آب شور دریا برای نخستین بار در کشور به وسیله سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران به بهرهبرداری خواهد رسید.
منصور معظمی، رئیس هیات عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران به تازگی از گشایش طرح تصفیه آبهای زاید و شیرین کردن آب شور دریا در ماه جاری خبرداد و گفت: طرح تصفیه آبهای زاید و شیرین کردن آب شور دریا با موضوع راهاندازی طرح ممبران، برای نخستین بار در کشور با همکاری دانشگاه صنعتی شریف و شرکتهای دانشبنیان در ماه جاری به بهرهبرداری خواهد رسید.
مطرح شدن ایده اولیه طرح در سال ۸۸
این طرح براساس اجرای وظایف محول به دولت در برنامه ششم توسعه به سازمان گسترش و نوسازی صنایع کشور سپرده شده است. از آنجا که ایران در مجاورت دریای خلیجفارس قرار دارد میتوان برای تامین بخشی از آب موردنیاز از آبشیرینکنها استفاده کرد بر همین اساس برنامه ششم توسعه دولت را مکلف کرده تا ۳۰ درصد از آب آشامیدنی مناطق جنوب را از طریق شیرینسازی آب دریاها تامین کند. سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران نیز با همکاری دانشگاه شریف اقدام به اجرای طرحی کردهاند که میتواند تامین آب مناطق جنوب را با این روش تسهیل کند. بهترین روش شیرین کردن آب استفاده از فیلترهای ممبرانی یا غشای تصفیه آب است که ایده اولیه تولید کارخانه براساس فیلترهای ممبرانی از سال ۸۸ در سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) مطرح شد.
تکلیف دولت در برنامه ششم توسعه
سالهاست که کشور با بحران بیآبی دست و پنجه نرم میکند. با توجه به اینکه چشمهها و سفرههای زیرزمینی آب کشور در حال خشک شدن هستند و خطر شوری، آبهای زیرزمینی را تهدید میکند و از سوی دیگر نزولات آسمانی نیز وضعیت خوبی ندارند، دریاها پایدارترین منابع آب برای کشور ما به شمار میرود.در سالهای گذشته، استفاده از دستگاههای آبشیرینکن در سواحل شمالی و جنوبی ایران رواج یافته است. براساس ماده ۴۶ برنامه ششم توسعه، دولت مکلف است با رعایت سیاستهای کلی اصل۴۴ در جهت اصلاح نظام بهرهبرداری آب آشامیدنی بهرهوری استحصال و بهرهوری مصرف آن را حداقل معادل ۳۰درصد ارتقا دهد و نیز حداقل ۳۰ درصد آب آشامیدنی مناطق جنوبی کشور را از طریق شیرین کردن آب دریا تا پایان برنامه تامین کند. در همین راستا طرح تصفیه آبهای زاید و شیرین کردن آب شور دریا با موضوع راهاندازی طرح اول ممبران از سوی ایدرو و همکاری دانشگاه آماده بهرهبرداری است.
فیلتر ممبران چیست؟
فیلتر ممبران از یکسری لایه یا غشاهای نیمه تراوا که بهصورت موازی دور هم پیچیده، تشکیل شده و به شکل استوانهای با لایههای کرم رنگ و پوسته آبی است. در دستگاههایی که دارای فرآیند اسمز معکوس یا RO برای تصفیه آب هستند از این فیلتر استفاده شده و در مرحله چهارم بهعنوان مهمترین فیلتر این فرآیند بهکار گرفته میشود.این فیلتر یکی از دقیقترین فیلترهای تصفیه آب به شمار میرود و توانایی جداسازی آب سنگین و سبک را دارد که آب سبک و عاری از هر نوع ناخالصی از غشاهای آن عبور کرده و بهعنوان آب مصرفی استفاده میشود و آب سنگین دارای املاح و سایر آلودگیها توانایی عبور از غشاها را نداشته و بهصورت پساب دفع میشود.ظرفیت تولید ۵۰ هزار فیلتر در سال مصیب یونسدوست، مدیرعامل شرکت غشاگستر دالاهو از شرکتهای تابعه سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران در تشریح این همکاری به گسترش صنعت گفت: ایده اجرای طرح تولید ممبران در ایدرو با توجه به بحران پیش روی کشور در موضوع آب در سال ۱۳۸۸ شکل گرفت. در این میان سهم ایران از شیرینسازی آب خلیجفارس با توجه به داشتن طولانیترین ساحل بسیار کمتر از سایر کشورهای حوزه خلیجفارس است و شیرینسازی آب دریا درحالحاضر بهعنوان یکی از راههای اصلی غلبه بر بحران کمآبی مورد توجه قرار گرفته است. وی با اشاره به تکمیل کارخانه این طرح در شهرک کاوش گفت: مرحله نخست طرح شامل تولید فیلترهای اسمز معکوس برای آبهای لب شور خواهد بود و در ادامه و با گذشت زمان قادر خواهیم بود انواع فیلترهای ممبران را به منظور تصفیه آب دریا تولید کنیم. یونسدوست اظهار کرد: ظرفیت نهایی طرح تولید ۵۰ هزار فیلتر استاندارد ۸ اینچی ممبران در سال با سرمایهگذاری کل ۳۵ میلیارد تومان است که در این میان ظرفیت فاز اول طرح تولید ۲۵ هزار فیلتر استاندارد ۸ اینچی ممبران در سال با سرمایهگذاری ۱۳ میلیارد تومان آماده بهرهبرداری میشود.
ساخت ماشینآلات از طریق دانشگاه شریف برای نخستین بار
مدیرعامل شرکت غشاگستر دالاهو با بیان اینکه مرحله اول شامل تصفیه آب آشامیدنی است که مطابق آن آبهای زاید به آبهای قابل استفاده تبدیل میشود و در مرحله بعد تصفیه آبشیرینکن است که در مناطق جنوبی آب دریا به آب آشامیدنی تبدیل میشود گفت: با توجه به فناوری بسیار بالای طرح و اینکه ماشینآلات ازسوی دانشگاه صنعتی شریف برای نخستین بار ساخته میشود مقرر شده به منظور کاهش ریسک تا زمان تکمیل ساخت ماشینآلات و آزمایش و راهاندازی آنها در سالنهای موجود سازمان در شهرک صنعتی کاوش(اطراف کرج) مستقر شود. یونسدوست افزود: بسته به نتایج کیفی محصول اصلی طرح پس از تولید نمونه قابل آزمایش، مقدمات احداث سالنهای صنعتی و غیرصنعتی و تامین یوتیلیتیهای مورد نیاز در زمین ایلام برای انتقال طرح از شهرک کاوش و تامین و راهاندازی ماشینآلات و تجهیزات برای تولید ۵۰هزار مدول در سال انجام خواهد شد. به گفته وی در نظر است با توجه به ظرفیتهای موجود در کارگاههای مختلف این واحد تولیدی، همزمان پژوهشها و تولید محصولات دیگر در صنایع آب و صنایع مرتبط با آن به ویژه تولید ممبران برای تصفیه فاضلاب نیز در این مجموعه انجام شود.به گزارش گسترش صنعت با توجه به نیاز شهرها و صنایع کشور به آب شیرین و وارداتی بودن حجم بزرگ فیلترهای تصفیه آب به کشور، پروژه ساخت و تولید انبوه فیلتر تصفیه آب ساخت داخل با تکیه بر فناوری بومی شده از مهمترین پروژههای صنعت کشور است که با توسعه آن و سرمایهگذاری برای ایجاد واحدهای مشابه تولید فیلتر در مناطق دارای آبهای شور و حاشیه دریاها، تحول بزرگی در صنعت آب و سایر صنایع کشور ایجاد میشود.سهم ایران از کل منابع آب شیرین جهان با سطح خشکی برابر ۱/۶۵ میلیون کیلومتر مربع (۱/۱ درصد از کل سطح خشکی کره زمین) کمتر از ۰.۳۴ درصد است.از سوی دیگر متوسط بارش سالانه در ایران ۲۵۰ میلیمتر است(با متوسط کمینه ۲۰ و بیشینه ۱۵۰۰ میلیمتر) که در سالهای اخیر سالانه ۳۰ میلیمتر نسبت به متوسط بلندمدت کاهش داشته و کمتر از یکسوم متوسط جهانی است بنابراین اجرای این طرح میتواند کمک بزرگی به حل بحران کمآبی در جنوب کند.
