سید محمدحسن سیدزاده: یک هفته از زلزله ۷/۳ ریشتری کرمانشاه میگذرد و هنوز امدادرسانی و آواربرداری ادامه دارد. بر اثر این زلزله حدود ۱۲ هزار خانه روستایی و ۵ هزار خانه شهری به طور کامل تخریب شده است که با احتساب خانههایی که از ۱۰ تا ۶۰ درصد آسیب دیدهاند در مجموع ۳۰ هزار خانه دچار خسارت شدهاند.
علاوهبر خانهها، در این بین مدارس، ادارههای دولتی، اصناف و صنایع نیز دچار آسیب شدیدی شدهاند، هنوز میزان دقیق خسارت وارد شده به اصناف و صنایع استان کرمانشاه اعلام نشده اما برآوردها گویای خسارت ۲۰۰ میلیارد تومانی به اصناف و صنایع استان است. بیشترین خسارت نیز مربوط به شهرستان سرپلذهاب بوده که ۳۸ واحد صنعتی بیش از ۵۰ درصد تخریب شدهاند. علاوهبر این، در سایر شهرستانها چندین واحد صنعتی دچار خسارت شدید شدهاند.
لزوم استمرار حمایتهای مردمی
در طول یک هفته گذشته، مردم از سراسر ایران حجم بسیاری از کمکهای نقدی و غیرنقدی را برای حمایت از زلزلهزدگان به این استان ارسال کردهاند و نیروهای مردمی نیز در این شهرها کمکرسانی کردهاند اما با توجه به خسارت سنگینی که به خانهها وارد شده، رسیدگی به وضعیت اسکان و سرپناه مردم در اولویت قرار دارد. با وجود این، بازگشت مردم به زندگی عادی در شهرهای زلزلهزده مستلزم حمایت مداوم مردم و دولت از صنایع و اصناف است تا چرخه اقتصادی این شهرها به حرکت درآید و زندگی مردم بر مدار قبلی بازگردد. دولت برنامهریزی کرده تا تسهیلات ارزانقیمت دراختیار مردم و صنایع برای بازسازی واحدهای صنعتی و مسکونی قرار دهد اما به طور قطع بدون حمایت مردم بازگشت به زندگی در این شهرها به طول خواهد انجامید.
تجربه حمایتهای مردمی از زلزلهزدگان بم
آخرین زلزله که خسارت زیادی در ایران به وجود آورد به زلزله بم در سال ۱۳۸۲ برمیگردد که شدت زلزله حدود یک ریشتر کمتر از زلزله کرمانشاه بود به عبارت دیگر قدرت زلزله بم حدود ۱۰ برابر کمتر از زلزله کرمانشاه بوده است. در آن زمان حمایت مردم از صنایع و اصناف بم باعث شد تا چرخ تولید و تجارت به سرعت در این استان فعال شود. تجربه حمایت مردمی از محصولات تولیدی بم نمونه موفقی بود که اجرای آن در کرمانشاه نیز میتواند حمایتهای مردم از شهرهای زلزلهزده را استمرار بخشد. در دوران زلزله بم، خرما که مهمترین محصول این شهر بود با برچسب حمایت از زلزلهزدگان بم با نرخ بیشتری در بازار عرضه شد تا با افزایش حاشیه سود تولیدکنندگان امکان بازسازی و توسعه اقتصادی در این شهرها فراهم شود.
افزایش حاشیه سود تولیدکنندگان
این طرح در محصولات پوشاک و خوراک این استان قابلیت اجرا دارد. محصولاتی همچون لباس کردی، شیرینیهای ویژه استان همچون نان برنجی و محصولات کشاورزی مانند توتفرنگی این امکان را فراهم میکند تا برچسب حمایت از تولیدکنندگان زلزلهزده کرمانشاه با نرخ بیشتری در بازار عرضه شود. البته اجرای این طرح مستلزم یکپارچگی و نظارت سازمان صنعت، معدن و تجارت استان است تا جلوی هرگونه سوء استفاده از این طرح گرفته شود و سود واقعی به جیب تولیدکنندگان خسارتدیده رود. البته به گفته مسئولان استان اجرای این طرح به شکل توزیع در بازار با پیچیدگی همراه است و میتوان با استفاده از ظرفیت نمایشگاهی در سراسر کشور این طرح را اجرایی کرد.
پیچیدگی در توزیع گسترده در بازار
نعمتالله حقیقی، رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کرمانشاه در گفتوگو با «گسترش صنعت» درباره شرایط اجرای این طرح گفت: برای اجرای طرح افزایش نرخ محصولات در جهت حمایت از زلزلهزدگان فرآیند اجرایی باید تعریف شود که بهتر است از طریق برگزاری نمایشگاههای حمایتی محصولات کرمانشاه با مرکزیت اتاق اصناف کرمانشاه در سراسر کشور انجام شود. حقیقی درباره توزیع محصولات در بازار با برچسب حمایت از زلزلهزدگان اظهار کرد: مدیریت توزیع محصولات در بازار به این شیوه دشوار است زیرا فرآیند توزیع و جذب منابع پیچیده است و اجرای این طرح را با مشکل روبهرو میکند اما اگر در قالب یک نمایشگاه تمام اصناف تجمیع شوند هم مردم استقبال بیشتری خواهند کرد و اجناس بیشتری عرضه میکنند و به فروش خواهد رسید و هم امکان جذب منابع به آسانی فراهم میشود.
راهکار اجرایی با برگزاری نمایشگاه حمایتی
رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کرمانشاه با تاکید بر این که غیر از شیوه نمایشگاه اجرای این امر امکانپذیر نیست، افزود: این نمایشگاهها باید بیشتر متمرکز بر عرضه محصولات خوراک و پوشاک ویژه کرمانشاه باشد همچون لباس کردی، نان برنجی و... که افزایش نرخ آنها چندان به مردم فشار وارد نکند از سوی دیگر از صنایع استان نیز حمایت شود.
برآورد خسارت و تسهیلاتدهی ارزانقیمت
با وجود اینکه رئیس سازمان صنعت، معدن و تجارت استان کرمانشاه ظرفیت نمایشگاهی را تنها راه اجرای این طرح میداند، سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی عقیده دیگری دارد و معتقد است شرایط برای توزیع در بازار با نظارت گسترده مناسبتر از برگزاری نمایشگاه
است. سعید باستانی در گفتوگو با «گسترش صنعت» در این باره گفت: اجرای این طرح به حوزه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی و بخش بازرگانی وزارت صنعت، معدن و تجارت برمیگردد تا این طرح را برای محصولات تولیدی آن استان اجرا کنند. وی با بیان اینکه برای حمایت از صنایع باید تدابیر ویژهای اندیشیده شود، گفت: ابتدا باید میزان دقیق خسارت وارد شده به صنایع محاسبه و در هر بخش بررسی شود خسارتها اغلب مربوط به کدامیک از حوزههای تجهیزات، ساختمانی و... بوده است. در ادامه منابع تسهیلات ارزاننرخ باید تامین شود تا دراختیار این صنایع قرار بگیرد.
توزیع گسترده مناسبتر برگزاری نمایشگاه
باستانی با پیشبینی اینکه فروش اقلام تولیدی کرمانشاه با نرخ بیشتر در بازار مورد استقبال مردم قرار خواهد گرفت، افزود: در شرایط کنونی برگزاری نمایشگاه چندان نمیتواند پاسخگوی این طرح باشد اما توزیع گسترده در بازار همراه با تبلیغات تلویزیونی میتواند مزایای گسترده تری برای صنایع استان فراهم کند. سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی درباره سازوکار اجرایی این طرح برای جلوگیری از سوء استفادههای احتمالی افزود: در گذشته این تجربه انجام شده و مشکلات چندانی در اجرا به وجود نیامده است. نصب هولوگرام و برچسبهای ویژه روی محصولات میتواند تا حد قابل توجهی از سوء استفاده جلوگیری کند.
علاوهبر این، محصولات استان کرمانشاه مشخص است. به طور مثال توتفرنگی کرمانشاه در هیچ کجای ایران به آن شکل وجود ندارد یا شیرینی نان برنجی فقط در استان کرمانشاه تولید میشود بنابراین از این نظر مشکلی وجود نخواهد داشت.
بنا بر این گزارش، با توجه به ضرورت استمرار حمایت مردم از اصناف و صنایع کرمانشاه اجرای این طرح میتواند برای مدتی شرایط اقتصادی را برای مردم هموارتر کند به ویژه آنکه محصولاتی همچون نان برنجی، لباس کردی و... قابلیت تولید خانگی نیز دارد و از این طریق میتوان خانوارهایی که در شرایط کنونی کسبوکار خود را نیز از دست دادهاند حمایت و اشتغالزایی ایجاد کرد. آنچه اکنون اهمیت دارد نحوه اجرای این موضوع است که به کارشناسی نیاز دارد تا مزایای برگزاری نمایشگاه و توزیع گسترده در بازار بررسی و تصمیم لازم هرچه سریعتر گرفته شود.
