امیر مهرزاد: سرمایهگذاری یکی از نیازهایی است که همواره در بخش تولید کشور وجود دارد و از مهمترین ملزومات توسعه است.
در روند و فعالیت تولید پیشرفته یا فرسوده، نیاز به سرمایهگذاری تغییر نمیکند و همواره به عنوان یک نیاز ثابت میماند. این موضوع در شرایط اقتصادی کشور ما که حجم سرمایهگذاری در آن رو به کاهش بوده باید مورد حمایتهای بیشتری قرار گیرد و مسیر صعودی در پیش داشته باشد.
پس از اینکه امریکا از برجام خارج شد، برخی از شرکتهای بزرگ در ادامه همکاری با ایران تعلل و برخی هم به کلی ایران را ترک کردند. این شرکتها که قرار بود میلیاردها دلار در ایران سرمایهگذاری کنند، پس از تهدیدهای امریکا منافع خود را در خروج از ایران دیدند. این موضوع باعث شد پیشبینی سرمایهگذاری در ایران با مشکلات جدی روبهرو شود. در حالی که بسیاری از مسئولان و مردم منتظر بودند یوروها و دلارهای امریکا برای توسعه صنعتی و همکاریهای دوجانبه به سمت ایران سرازیر شود، ورق برگشت و غول نقدینگی که خودمان آن را ساخته بودیم به جان اقتصاد کشور افتاد. در این بین، یکی از سیاستهایی که دولت به طور جدی دنبال میکند، افزایش سرمایهگذاری در کشور است. در عین حال، اتحادیه اروپا وعدههایی داده و قرار است بانکی در این اتحادیه مسئولیت روابط مالی، سرمایهگذاری و پولی را برعهده گیرد. با این وجود، هنوز اقدامی عملی در این حوزه نشده و مسئولان در بخشهای متفاوت به دنبال تسهیل سرمایهگذاری هستند.
پیش از این بارها مطرح شده بود که یکی از راههای کاهش نقدینگی در جامعه تسهیل مسیر سرمایهگذاری و افزایش سود پروژههایی است که مردم میتوانند در آن شرکت کنند. در این صورت علاوهبر اینکه مشکل سرمایهگذاری در کشور تا حدی برطرف میشود، نقدینگی سرگردان در جامعه نیز کنترل شده و به سمت پروژههای توسعهای حرکت میکند.
۶ صندوق مشارکتی راهاندازی میشود
رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی از ایجاد ۶ صندوق سرمایهگذاری مشارکتی در کشور خبر داد و گفت: طرحهای دانشبنیان امروز از اهمیت ویژهای در دنیا برخوردار هستند. در سالهای گذشته ایران نیز تلاش کرده با تقویت واحدهای دانشبنیان اقتصاد کشور را توسعه دهد. بر این مبنا، طرحهای دانشبنیانی که بازار مناسبی داشته باشند، میتوانند از تسهیلات صندوق «سیدمانی» بهرهمند شوند. به گزارش «گسترش صنعت» بهزاد سلطانی در نشست خبری روز گذشته با تاکید بر ضرورت همکاری میان نهادها در حوزههای سیاستگذاریهای اجرایی، افزود: متاسفانه برخی از نهادها و سازمانهای مرتبط به طور غیرهماهنگ فعالیت میکنند. نهادهایی که وظایف آنها تعیین شده است، به ماموریتهای سایر نهادها وارد میشوند و این امر نشان میدهد که در فضای علم و فناوری هنوز هماهنگیهای لازم ایجاد نشده است.
وی با بیان اینکه توسعه فناوری در آینده کشور نقش حیاتی دارد، یادآور شد: هوش مصنوعی و حملونقل هوشمند، آینده جهان را فرا خواهد گرفت و ما هنوز فاصله زیادی از این فناوریها داریم و من اعلام میکنم که تا ۷ سال آینده مردم تهران از ما ماشینهای خودران و تاکسیهای هوایی و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر را مطالبه خواهند کرد.
سلطانی اضافه کرد: در برابر این نوع مطالبات یا ما میتوانیم با ۱۰۰ برابر نرخ، واردات کرده یا با حمایت شرکتهای دانشبنیان، فناوریهای مورد تقاضا را در داخل کشور تولید کنیم. این فناوریها پیچیده نیستند و بسیاری از شرکتهای دانشبنیان به دانش فنی تجهیزات پیشرفته دسترسی دارند.
وی با بیان اینکه ما به عنوان مسئول باید فضای کسبوکار شرکتهای دانشبنیان خصوصی را تسهیل کنیم، اظهار کرد: ما این مسیر را در صندوق نوآوری و شکوفایی طی میکنیم. بر این اساس ما برنامههایی در تحولات ارزی و تحریمهای پیش روی کشور در دستور کار قرار دادهایم. سلطانی نمونه این اقدامها را حمایت از شرکتهای دانشبنیان در نوسانهای ارزی اخیر دانست و یادآور شد: شرکتهای دانشبنیانی که طرحهای مصوب در صندوق نوآوری و شکوفایی داشته باشند، در صورتی که نرخ ارز بر نرخ تمامشده محصولات آنها اثرگذار باشد، در قراردادهای آنها با صندوق تجدیدنظر خواهیم کرد. وی با بیان اینکه تسهیلات صندوق نوآوری و شکوفایی از وام دادن به سمت سرمایهگذاری مشارکتی در حال تغییر است، یادآور شد: در سال ۹۶ به میزان ۶۲ درصد تسهیلات و ۲۳ درصد سرمایهگذاری مشارکتی انجام شده اما برای بودجه سال ۹۷ تسهیلات از ۶۲ به ۴۹ درصد کاهش مییابد و تسهیلات سرمایهگذاری مشارکتی از ۲۱ به ۳۱ درصد افزایش پیدامیکند.
به گفته وی، بر اساس این برنامه، ۸ صندوق «استانی»، «وزارتخانهای» با ۱۰ وزارتخانه، «مناطق آزاد» ۳ صندوق و «سیدمانی» ۳ مورد در کشور ایجاد خواهد شد. به گفته رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی، صندوق سیدمانی، صندوقی متعلق به شرکتهای نوپا است و در صورتی که طرحهای این شرکتها بازار خوبی داشته باشد، تسهیلاتی اعطا خواهد شد. ارزیابی این طرحها به مدت یک هفته انجام خواهد شد.
وی با تاکید بر اینکه این تسهیلات مشروط بر آنکه ۲۰ تا ۳۰ درصد هزینهها از سوی شرکتها پرداخت شده باشد، اعطا میشود، گفت: برای گرفتن استانداردها تا سقف ۸۰ درصد هزینهها و کمک در تدوین استانداردها تا سقف ۸۰ درصد هزینهها از سوی این صندوق به شرکتها اعطا میشود.
نقش صندوقهای سرمایهگذاری در توسعه
حسین ساسانی، کارشناس اقتصاد و توسعه پایدار درباره فعالیت صندوقهای سرمایهگذاری در کشور به «گسترش صنعت» گفت: دولت بر آن است تا صندوقهای سرمایهگذاری را فعالتر کند. با این حال، مشکلی که در این زمینه وجود دارد بهرهوری صندوقها است. صندوقهای سرمایهگذاری تاکنون توانستهاند بار قابل توجهی را از دوش دولت بردارند. با این وجود، با توجه به شرایط خاص اقتصادی کشور اکنون نیاز به افزایش ظرفیت و تقویت صندوقهای سرمایهگذاری بیش از گذشته احساس میشود.
وی افزود: میتوان با حمایت از صندوقهای سرمایهگذاری پروژههای سودده تعریف کرد و مردم نیز از این موضوع استقبال خواهند کرد. اکنون نقدینگی بین بازارهای مختلف در جریان است و مردم از این اتفاق ضرر میکنند. باید مسیر مشخصی برای نقدینگی در نظر گرفته شود تا هم مردم ضرر نکنند و هم دولت بتواند نقدینگی سرگردان را کنترل کند.
ساسانی با بیان اینکه توسعه نیاز به سرمایه دارد، گفت: هیچ کشوری بدون سرمایهگذاری به توسعه پایدار نمیرسد. در این زمینه اگر کشور میخواهد به سمت توسعه پایدار حرکت کند باید حجم سرمایهگذاری در پروژههای توسعهای افزایش یابد. درحالحاضر شرایط به گونهای نیست که بتوان با حجم سرمایهگذاری کنونی کاری پیش برد.
این کارشناس اقتصاد با بیان اینکه دولت باید تلاش کند تا نقدینگی به سمت تولید و توسعه هدایت شود، گفت: امروز ایران بخش قابل توجهی از سرمایهگذاری خارجی را از دست داده است. شرکتهای بزرگی مانند توتال ایران را ترک کردند و سرمایه داخلی نیز وارد مسیر تولید نمیشود. این موضوع باعث شده اقتصاد و توسعه از دو زاویه آسیب ببیند. شاید در سطح بینالملل نتوانیم مشکلات به وجود آمده را به طور کامل برطرف کنیم اما باید سیاستگذاریها به گونهای باشد که مشکلات داخلی برطرف شوند.
