امیر مهرزاد: در روزهای گذشته پویش «نخریدن محصولات ضروری» مطرح شد.
این پویش که به نظر میرسد از سوی مردم هدایت میشود، با هدف کاهش نرخ و وادار کردن برخی فروشندگان به ارائه ارزانقیمت محصولات مدیریت میشود. در حالی که پیشبینی میشد تولیدکنندگان با این پویش مخالف باشند، اینطور نیست و تولیدکنندگان و کارشناسان اقتصادی معتقدند اگر این پویش بتواند فعالیتهایی را که مد نظر قرار دارد به درستی اجرا کند در ادامه شاهد بازگشت آرامش به بازار خواهیم بود.
پس از کاهش ارزش پول ملی و رشد تورم نقطهای بسیاری از کالاها رشد نرخ داشت. این اتفاق در حالی رخ داد که قدرت خرید مردم افزایش نیافت و عدهای نیز از شرایط ایجاد شده سوءاستفاده کردند؛ محتکران شروع به جمعآوری برخی محصولات کردند. احتکار و کمبود فضای ذهنی و امنیت روانی جامعه را با مخاطراتی همراه کرد که در نتیجه آن، بخشی از مردم شروع به خرید محصولات غیرضروری و بیش از نیاز کردند.
کارشناسان اقتصاد معتقدند چنین رفتارهایی باعث میشود اقتصاد کشور به واسطه همان افراد در ادامه با خطرهای بسیار جدیتری همراه شود. همچنین، با توجه به اینکه ایران در دسته اقتصادهای نوظهور قرار دارد و به سمت کشورهای در حال توسعه حرکت میکند، یکی از شاخصهای اصلی رفتار توسعهیافته مردم است. یکی از نظریهپردازان توسعه پایدار در ایران معتقد است مردم با کنترل رفتار اقتصادی خود میتوانند در توسعهیافتگی کشور نقش بسیار مهمی داشته باشند.
حسین ساسانی، تحلیلگر توسعه پایدار درباره پویش «نخریدن کالاهای غیرضروری» به «گسترش صنعت» گفت: بررسی روند توسعهیافتگی در کشورهای توسعهیافته نشان میدهد که یکی از مهمترین شاخصهای توسعه، رفتار اقتصادی مردم است. بر این مبنا، قرار است در کشور به سمت توسعه حرکت کنیم، مردم هم باید رفتارهای توسعهیافته داشته باشند.
مشارکت مردم در دستور کار باشد
ساسانی با اشاره به اینکه اگر میخواهیم رشد کنیم باید حاکمیت به دنبال مشارکت مردم باشد، توضیح داد: علاوهبر حرکت حاکمیت به این سمت که مردم مشارکت جدیتری داشته باشند، مردم هم باید به بلوغ اقتصادی و اجتماعی مناسبی برسند و کنترل بسیاری از مسائل، مشکلات و بحرانها را برعهده بگیرند. زمانی که شناخت مردم از مسائل اقتصادی و اجتماعی کامل شود و مسئله از پیچیدگی به سمت سادگی حرکت کند، راحتتر میتوان مشکلاتی از این دست را برطرف کرد.
این تحلیلگر توسعه پایدار با تاکید بر اینکه باید سعی کنیم به دور از افراط و تفریط، رفتاری متعادل داشته باشیم، توضیح داد: در شرایط کنونی رفتار شتابزده و افراطی آسیب بیشتری دارد. در این شرایط نباید مردم را تحریک کرد که هیچ کالایی نخرند. بهترین شیوه برای مقابله با شرایط کنونی این است که نیازهای اصلی به میزان حداقل تامین شود و کالایی بیش از نیاز روز یا هفته خریداری نشود.
وی با اشاره به اینکه نباید تصور شود در آینده ارزش پول کاهش مییابد و اجناس مورد نیاز کمیاب میشود، توضیح داد: این موضوع باعث میشود سرمایه به سمت طلا و ارز حرکت کند. با خرید طلا و ارز ممکن است در ظاهر ارزش پول حفظ شود اما شاخصهای رفاه اجتماعی به چالش کشیده میشود و مشکلاتی در اقتصاد بروز میکند که سبب میشود کشور از درون خالی شود.
ساسانی درباره سرمایهگذاری روی سکه و دلار گفت: سرمایهگذاری در طلا و ارز یعنی حذف ارزشافزوده از چرخه اقتصاد و این موضوع باعث کاهش درآمد سرانه میشود. اگر ملتی باشیم که شرایط را بشناسیم و سختیها را تحمل کنیم، از پس این موضوع برخواهیمآمد. شرایط اقتصادی ایران اکنون به گونهای است که باید منابع مالی به سمت فعالیتهایی که ارزشافزوده ایجاد میکند، سوق داده شود. این تحلیلگر توسعه پایدار با بیان اینکه متاسفانه در برخی از موارد ملتی شدیم که آینده را فدای خودخواهی کوتاهمدت خودمان میکنیم، افزود: به راحتی همه جامعه و زندگی، فدای اقدامهای کوتاهمدت میشود. این در حالی است که نگاهی به نیم قرن گذشته ایران نشان میدهد هرگز این رفتارها باعث رشد اقتصادی نشده و همیشه معکوس عمل کرده است. این رفتارها باعث میشود فاصله ما با کشورهای توسعهیافته و مردمان توسعهیافته بیشتر شود.
تقاضای کاذب را کمترکنیم
یکی از اصلیترین تحریمهای نخریدن کالا به محصولات لوازم خانگی مربوط میشود. با اینکه شاید در آغاز به نظر برسد که تولیدکنندگان و فعالان این بازار با پویش نخریدن مخالف باشند، اینطور نیست.
غلامرضا تفتی، رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی قم با بیان اینکه سیاستهای دولت و رفتار مردم باید مکمل باشد، به «گسترش صنعت» گفت: یکی از مشکلاتی که در کف بازار داریم، تقاضای کاذب است. نیاز جامعه و کشور به حدی نیست که امروز تقاضا میشود. تفتی توضیح داد: تقاضای کاذب امروز به حدی رسیده که دولت هر مقدار کالا تامین کند بازار آن را میبلعد و این موضوع مشکل اصلی اقتصاد کشور است. متاسفانه برخی از مردم زمانی که میبینند کالایی با مشکل روبهرو شده به آن دامن میزنند. اگر مردم به اندازه نیاز واقعی خود خرید کنند به طور قطع شاهد چنین مشکلاتی نخواهیم بود. این مسئول و فعال صنعت لوازم خانگی با بیان اینکه اگر افرادی میتوانند، اکنون خرید نکنند، افزود: در برخی از موارد مردم اقدام میکنند تا لوازم خانگی یا جهیزیه را زودتر از موعد خریداری کنند. این موضوع باعث میشود در بحث خدمات پس از فروش و گارانتی با مشکل روبهرو شوند. وی با اشاره به اینکه در شرایط جنگ اقتصادی هستیم، گفت: مردم و مسئولان شرایط جنگ اقتصادی را باید بپذیرند.
شرایطی که امروز برای کشور و بازار به وجود آمده به نفع هیچکس نیست و متاسفانه در بسیاری از موارد خانهها تبدیل به انبار کالا شده است. دولت باید به مردم اطمینان بدهد و با مردم شفاف حرف بزند.
در روزهای گذشته متاسفانه برخی از آمار شکاف بین مردم و دولت را بیشتر کرد. آمارهایی که داده میشود با واقعیت همخوانی ندارد. حتی اگر این آمارها واقعیت هم داشته باشد، میتوان آنها را مطرح نکرد تا شکافی که ایجاد شده برطرف شود.
این فعال صنعت لوازم خانگی با بیان اینکه شرکتهایی که بدون حساب کتاب افزایش خرید داشتهاند، باید متنبه شوند، توضیح داد: علاوهبر این، فعالانی که افزایش بیدلیل قیمتها را در دستور کار خود قرار ندادند باید از طرف دولت شناسایی و مورد قدردانی قرار گیرند. این سیاستها امروز باعث میشود مردم و بازاریان مسیر بهتری را در پیش بگیرند.
