گروه صنعت: مصرف روزانه بنزین در ایران با ۸۲میلیون نفر جمعیت، ۷۱ میلیون لیتر است.
این در حالی است که مصرف روزانه بنزین در ترکیه با۸۱ میلیون جمعیت فقط ۸ میلیون لیتر و حتی در فرانسه با ۶۵ میلیون جمعیت ۲۵ میلیون لیتر بنزین است. بر اساس آمارهای رسمی، میانگین مصرف بنزین ایرانیها هر روز بیش از ۷۰میلیون لیتر است. از سویی، اطلاعات مختلف نشان میدهد که به دلایل گوناگون این میزان مصرف رو به رشد است. آمار شرکت ملی پایش و پخش فرآوردههای نفتی ایران نشان میدهد که برخلاف پایان دهه ۸۰، از سال ۹۱ تا ۹۴ مصرف بنزین در کشور روند رو به رشدی داشته است. بر اساس آمار اعلام شده در ۲ سال گذشته این روند تاکنون بهشدت افزایش پیدا کرده است. اگر در این کشورها مصرف روزانه بنزین در مقام مقایسه با ایران بسیار کمتر است، باید این پرسش را در نظر گرفت که ابتدا زیرساختهای استفاده شهروندان از ناوگان حملونقل عمومی ایجاد شده است. در مقام دوم با فرهنگسازی مناسب در این زمینه شهروندان را به استفاده از این سرویس دعوت کردهاند و مزایایی را نیز برای آن در نظر گرفتهاند. این گروه از کشورها نخستین اولویت در سرویسهای حملونقل عمومی را زمانبندی در نظر میگیرند.
رشد خودروسازی نیاز امروز
کوروش کرمپورحقیقی، عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی درباره دلایل مصرف بالای بنزین در کشور در گفتوگو با «گسترش صنعت» بیان کرد: یکی از دلایل مهم مصرف بالای بنزین در کشور نوع خودروهایی است که در کشور تولید و استفاده میکنیم. کرمپورحقیقی راهکار بهینه کردن مصرف انرژی در ایران را اینگونه عنوان کرد: باید خودروهایی که در ایران استفاده میشود بر اساس فناوری روز ساخته شده باشد. تمام دنیا با فناوری روز پیش میروند و با این فناوری میزان مصرف سوخت خود را بهینه میکنند. خودروهای تکسرنشین باید به پایینترین میزان کاهش یابد و این از طریق آموزش امکانپذیر است. وی در ادامه با اشاره به فرهنگ استفاده از خورو گفت: یکی از عمدهترین موضوعهایی که باید در آن تلاش کرد این است که چگونه و کی از خودرو باید استفاده کرد.
فناوری، راه برونرفت
این عضو کمیسیون انرژی مجلس شورای اسلامی با اشاره به لزوم استفاده از فناوری در انجام کارها برای کاهش تردد و مصرف کمتر بنزین گفت: انجام بسیاری از کارهای بانکی و اداری بدون نیاز به حضور فیزیکی و استفاده از فناوری فضای مجازی امکانپذیر است اما هنوز بسیاری به شکل کاملا سنتی کارهای اداری خود را پیش میبرند. باید در دانشگاهها و مدرسهها اینگونه رفتارهای اجتماعی با فناوری آموزش داده شود. وی افزود: رسانهها و سازمانها به شکل همزمان باید درباره زمینههایی که میتوان به شکل غیرحضوری، درخواستها و کارها را پیش برد اطلاعرسانی کنند تا از میزان خودرو در سطح شهر کاسته شود و به دنبال آن، بنزین کمتری مصرف شود.
گرانی بنزین، راهکار
با یک ماه یارانه سوخت کنونی ایران، میتوان تمام کمبودهای کشور به مدرسه و بیمارستان را برطرف کرد. پدرام سلطانی، نایبرئیس اتاق بازرگانی بهتازگی در توییتی که بازتاب زیادی در فضای مجازی داشته نوشته: «میزان یارانه انرژی در ایران به عدد ۱۰۰هزار میلیارد تومان در ماه رسیده است که سرانه آن معادل ماهانه یک میلیون و ۲۵۰ هزار تومان است. این عدد با دستمزد یک ماه یک کارگر برابری میکند. تا کی باید بزرگترین ضایعکننده ثروت در دنیا باشیم؟ با یارانه یک ماه انرژی میشود کمبود مدرسه و بیمارستان در کل کشور را تامین کرد. با یارانه ۵ ماه میتوان کلیه پروژههای عمرانی نیمهتمام کشور را به اتمام رساند. با یارانه ۳ ماه میتوان شبکه سراسری ریلی را در کل کشور گستراند و در ۱۰ کلانشهر کشور شبکه مترو را کامل کرد.»
فرسودگی خودروهای داخلی
احمدرضا رعنایی، عضو هیاتمدیره قطعهسازی کشور در پاسخ به این موضوع که عدهای فرسودگی خودروهای داخلی را مهمترین عامل مصرف بالای بنزین در کشور عنوان میکنند به «گسترش صنعت» گفت: ماشین «دوو سیالاو» بیش از ۳۰ سال پیش در ایران مونتاژ شد. این ماشین در جادههای بینشهری هر ۱۰۰ کیلومتر ۵ و نیم لیتر بنزین مصرف میکند و مصرف داخل شهر آن هر ۱۰۰ کیلومتر، ۶ و نیم لیتر است. حال میزان مصرف بنزین پراید و پژو در هر ۱۰۰ کیلومتر ۸ تا ۱۰ لیتر است. در طول ۱۵ سال گذشته حدود ۸۰ درصد آلودگی و سرب بیشتر در سطح کشور ناشی از خودروها بوده است. عامل این موضوع را اگر خیانت و زد و بند ندانیم، به طور حتم ناشی از بیمدیریتی و بیمسئولیتی است.
عضو هیاتمدیره قطعهسازی تاثیر خودرو بر افزایش مصرف انرژی را در این ۶ دسته تشریح کرد:
۱- فناوری قدیمی خودروهای داخلی: فناوری ساخت خودرو در ایران بسیار قدیمی است. تمام خودروهای داخلی، مونتاژی است از قطعاتی که از سایر کشورها وارد میشود. مصرف سوخت این خودروها چندبرابر متوسط جهانی است. در انتخاب خودروهایی که در داخل کشور مونتاژ شود دقت چندانی نشده است.
۲- پایین بودن نرخ بنزین: نرخ سوخت و از جمله بنزین در ایران به دلیل آنکه صاحب نفت است، پایینتر از سایر کشورهای جهان است.
۳- گسترده نبودن شبکه حملونقل شهری و بینشهری: مشکلات سیستم حملونقل بینشهری و خدمات حملونقل شهری گستردگی لازم را ندارد. شهروندان برای تردد با این وسایل با مشکلات و معضلات مهمی از جمله دقیق نبودن زمانبندی و کمبود وسایل نقلیه روبهرو هستند.
۴- مسائل مدیریتی: مسائل مدیریتی از جمله مهمترین مسائل مربوط به بالا بودن مصرف بنزین است. خودروها باید در قالب یک گروه کارشناسی و با در نظر گرفتن امکانات و آلودگیها و میزان مصرف انتخاب و در داخل تولید شوند.
۵- فرهنگ اجتماعی در زمینه نگهداری خودرو: عامل مهم دیگر معاینه فنی خودروهای موجود در ایران است. اگر خودروها در یک زمانبندی سرویس شوند، میزان مصرف بنزین در آنها به شکل معقول است اما هرچه این زمان دیرتر باشد استهلاک بالاتر میرود و به دلیل مشکلاتی که در خودرو وجود دارد، میزان مصرف بنزین بیشتر میشود. در ایران فرهنگ تعمیر چندان جانیفتاده است.
۶- کیفیت پایین سوخت: کیفیت پایین بنزین باعث میشود که میزان بنزین بیشتری برای به حرکت درآمدن خودرو در ایران سوزانده شود.
رعنایی میزان مصرف بالای سوخت در قالب آمار و ارقام را اینگونه عنوان کرد: به نظر من ۶۰ درصد فناوری خودرو، ۲۰ درصد نبود فرهنگ اجتماعی و تردد مناسب بینشهری، ۱۰ درصد کیفیت نامناسب سوخت و ۱۰ درصد تعمیر نشدن بهموقع بر مصرف بالای سوخت تاثیر دارد. وی با اشاره به برنامهریزی به عنوان مهمترین راه برونرفت از مشکل مصرف بالای بنزین گفت: باید در زمینه خودرو بر اساس یک برنامهریزی بلندمدت ساخت خودروهای هیبریدی در اولویت قرار گیرد و در کنار آن به صنایع ریلی و مترو نیز توجه شود و به جای ارائه راهکار گران کردن بنزین، بخشی از بودجه عمومی کشور را برای ارتقای صنایع ریلی در نظر بگیرند.
بار گرانی بر دوش مردم
مهدی تقوی، اقتصاددان و استاد دانشگاه علامهطباطبایی، در زمینه مصرف بالای بنزین و راهکار آن به «گسترش صنعت» گفت: گرانی بنزین راهکار خوبی نیست، مردم بنزین را برای حملونقل میخواهند اگر بنزین را به تاکسیها گران بدهند، تمام سامانه حملونقل، از آژانسها و تاکسیها گرفته تا حملونقل عمومی و کانتینرهای حمل شیر و... گران میشود. این اقتصاددان افزود: وقتی نهادههای حملونقل گران شود بار حاصل از این گرانی بر گردن مردم است؛ تاکسیدار، استاد دانشگاه، کارگر و کارمند باید هزینه بیشتری پرداخت کنند. باید فرهنگسازی شود تا افرادی که دور زدن با ماشین برایشان تفریح است، از مضرات این موضوع آگاه شوند و وسیله نقلیه تنها و تنها وسیله تردد باشد. یکی از شهروندانی که به اصطلاح از آنها به عنوان تکسرنشین یاد میشود در پاسخ به این پرسش که چرا از وسایل نقلیه عمومی استفاده نمیکنید، به «گسترش صنعت» گفت: استفاده از خودرو شخصی آخرین راهحل من برای تردد در شهر است.
