امیر مهرزاد: در شرایطی که علاوه بر افتتاح واحدهای پتروشیمی جدید در کشور بسیاری از واحدهای قدیمی نیز طرحهای توسعه در دست اجرا دارند، تامین مالی پروژهها سرفصل اصلی این صنعت به شمار میرود.
در سالهای گذشته صنعت پتروشیمی و ساخت و تولید تجهیزات مورد نیاز این صنعت در کشور پیشرفتهای قابل توجهی داشت، هرچند در برخی زمینهها هنوز مشکلاتی وجود دارد اما ضرباهنگ توسعه این صنعت در کشور نشان میدهد اگر مشکل تامین مالی پروژهها برطرف شود، روزهای بهتر پتروشیمیها در کشور خواهد رسید.در شرایط کنونی بخش خصوصی در داخل کشور توان چندانی برای تامین مالی کل پروژههای پتروشیمی ندارد و این بخش با مشکل سرمایه احداث و سرمایه در گردش روبهرو است. پس از پایان مذاکرات هستهای و رفع تحریمهای اقتصادی یکی از ظرفیتهایی که در سپهر اقتصادی ایران به وجود آمد، تامین مالی پروژههای بزرگ از طریق فاینانس بود.اکنون برخی از شرکتهای چینی به تامین مالی پروژههای در دست اجرا پرداختهاند اما پروژههایی که در ایران نیاز به تامین مالی از طریق فاینانس دارند، بیش از توان یک یا دو شرکت چینی است. در ماههای گذشته نماینده بسیاری از شرکتهای خارجی با طرف ایرانی پای میز مذاکره نشستند اما تعداد انگشتشماری از آنها به سرمایهگذاری خارجیها ختم شد. بخش خصوصی در این شرایط از دولت میخواهد تا در مذاکرات اقتصادی به آنها کمک و از این طریق دولت از بخش خصوصی حمایت کند.همچنین از دیگر موضوعاتی که در توسعه این صنعت در کشور اهمیت دارد، تامین تجهیزات مورد نیاز است. در تامین مالی از طریق فاینانس، ظرفیت دیگری که ایجاد میشود، تامین تجهیزات است. به گفته برخی از کارشناسان و مدیران واحدهای پتروشیمیایی، فاینانس علاوه بر برداشتن بار سنگین تامین مالی در تامین تجهیزات از طرف کشور یا شرکت فاینانسور نیز ظرفیت دیگری است که در این شیوه همکاری به وجود میآید. ایران به دلیل اینکه سالها زیر فشار سنگینترین تحریمهای صنعت نفت بود، بسیاری از روابط اقتصادی در دنیا را از دست داده و برای بازگشت به روابط بزرگ اقتصادی نیاز به اعتمادسازی بیشتری وجود دارد. با توجه به اینکه موضوع اعتمادسازی نیاز به زمان دارد و ایران در شرایط کنونی نمیتواند بهتدریج وارد این روابط شود، موضوع تامین تجهیزات مورد نیاز صنعت پتروشیمی در کمترین زمان از اهمیت ویژهای برخوردار میشود. گسترش صنعت در ادامه به بررسی موضوعات مطرح شده با مدیران صنعت پتروشیمی پرداخته است.
فاینانس، راه توسعه پتروشیمی
محسن زارعیفر، مدیرعامل یک کارخانه پتروشیمی درباره اهمیت تامین مالی پروژهها به گسترش صنعت گفت: سرمایهگذارانی که اکنون در کشور فعالیت میکنند، توان تامین بار مالی کل پروژه را ندارند و نیازمند سرمایهگذاری شرکتهای خارجی شدهاند. شیوهای که در این زمینه برای تامین مالی وجود دارد، فاینانس است و با توجه به کاهش شدید سرمایه در گردش تا زمانی که پروژه از طریق فاینانس تامین نشود، صنعتگران نمیتوانند کاری از پیش ببرند. زارعیفر با اشاره به اینکه فاینانس برخی از واجدهای پتروشیمیایی در کشور اکنون از طریق چین انجام شده است، افزود: این کشور در زمان تحریمها هم با ایران ارتباط داشت و با ساختار صنعت در کشورمان تا حد قابل ملاحظهای آشناست که این موضوع به تسهیل روابط کمک میکند. اکنون هم برخی شرکتهای چینی در پروژههای پتروشیمی ایران فعالیت میکنند اما برای رشد و توسعه صنعت پتروشیمی ایران نیاز به فاینانسورهای بیشتری دارد.وی با بیان اینکه اگر برای واحدهای پتروشیمی در ایران بتوان فاینانسورهای مناسبی پیدا کرد مشکل بخش قابلتوجهی از آنها برطرف میشود، گفت: خوشبختانه این صنعت در ایران به نقطه مناسبی رسیده و دانش فنی مهندسان ایرانی بخش عمده نیاز پروژهها را برطرف میکند و چالش اصلی پتروشیمی، تامین مالی است. در صورتی که چالش تامین مالی برطرف شود، طبیعی است که توسعه و رشد این صنعت روزافزون خواهد شد.
تامین تجهیزات پتروشیمی در همکاریهای بینالمللی
محمد نیازی، دیگر فعال حوزه پتروشیمی در کشور درباره تاثیر فاینانس بر پروژههای نیمهتمام به گسترش صنعت گفت: پروژههای نیمهتمام کلیدواژه مشکلات دولت شده و مشکلات زیادی در این زمینه به وجود آمده که تامین مالی پروژه از طریق فاینانس با توجه به اینکه بسیاری از تجهیزات نیز از همین طریق تامین خواهد شد، ادامه فعالیت و راهاندازی پروژههای نیمهتمام را با خود به همراه خواهد داشت.وی با بیان اینکه برخی از واحدهای پتروشیمی به طور نیمهتمام مانده و باید برای آنها فاینانسور پیداکرد، گفت: پس از رفع تحریمها ایران با کشورهای بسیاری مذاکره اقتصادی داشت و برخی از کشورها هیات تجاری به ایران فرستادند، با این حال هنوز تغییر چشمگیری در این زمینه به وجود نیامده است.نیازی با اشاره به اینکه در شرایط کنونی اگر دولت از بخش خصوصی حمایت مالی داشته باشد باز هم این بخش با مشکل روبهرو است، گفت: رفع مشکلات بخش خصوصی نیازمند جذب سرمایهگذار خارجی است و دولت در این زمینه میتواند نقش بسیار مهمی داشته باشد.
این فعال حوزه پتروشیمی با تاکید بر اهمیت بار مالی پروژه گفت: در واحدهای پتروشیمی بخش قابل توجهی از هزینهها به زمان پس از ساخت و راهاندازی پروژه مربوط میشود. اگر سرمایهگذار تمام سرمایه خود را برای راهاندازی پروژه هزینه کند، آینده کارخانه با مشکل روبهرو میشود. بر این اساس است که عمده سرمایهگذاران داخلی توان تامین بار مالی کل پروژه را ندارند.براساس این گزارش به نظر میرسد، مشکل ایران در تامین تجهیزات صنعت پتروشیمی و چالش تامین مالی کل پروژه در حالی برطرف میشود که بخش خصوصی بتواند برای پروژههای در دست اجرا فاینانسورهای مناسبی پیدا کند. این در حالی است که بخش خصوصی در ایران معتقد است انجام این کار بدون حمایت دولت امکانپذیر نبوده و نیاز به حمایتهای بخش دولتی دارند. دولت یازدهم در بسیاری از مذاکرات اقتصادی با هیاتهای بینالمللی به عنوان سخنگوی بخش خصوصی حاضر شدهاند اما هنوز سرمایهگذاریهای خارجی پاسخگوی نیاز این بخش در کشور نیست. با این حال در صورتی که این اتفاق در ابعاد گسترده رخ دهد میتوان به رشد قابل توجه صنعت پتروشیمی در سال ۹۶ امید بیشتری داشت. در این شیوه همکاری ورود آنها در دیگر پروژهها نیز تسهیل خواهد شد.
