امیر مهرزاد : براساس آمارهای موجود استان گیلان تنها در سفرهای نوروزی سال ۹۶ میزبان ۶ میلیون و ۷۰۰ هزار مسافر بود که این آمار نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۵/۲۳درصد رشد داشته است. در همین مدت یک میلیون و ۱۶۵هزار و ۷۱۹ خودرو هم وارد گیلان شده که نسبت به سال گذشته بیش از ۳۱درصد افزایش داشته است.
با این حال مردم استان گیلان تاکنون سوت قطار را نشنیدهاند و این استان از ریل محروم مانده است. نتیجه این اتفاق ترافیکهای سنگین محورهای منتهی به گیلان است که عمده آن به محور قزوین – رشت اختصاص دارد. سال گذشته برخی مسافران در تعطیلات نوروز و دیگر تعطیلات سریالی تا ۱۹ ساعت در ترافیک این مسیر ماندند تا به مقصد برسند. به تازگی استاندار گیلان خبر از افتتاح راهآهن قزوین-رشت داده که بر اساس گفتههای او قرار است تا پایان شهریور اجرا شود. کریدور شمال – جنوب از مهمترین کریدورهای ترانزیتی کشورمان به شمار میرود که نهتنها برای ایران بلکه برای کشورهای همسایه و کشورهای اروپایی تکمیل و ساخت آن در ایران بسیار حائز اهمیت است. محورهای استان گیلان تکههایی از پازل کریدور شمال به جنوب است که اتصالدهنده کشورهای حوزه خلیجفارس به کشورهای حوزه CIS و از آنجا به اروپا خواهد بود. بیشک یکی از مهمترین حلقههای این کریدور ترانزیتی، راهآهن قزوین- رشت و رشت- آستاراست؛ پروژهای که هرچند شروع آن به سالهای قبل برمیگردد اما قرار است تا دو ماه دیگر قطار به ایستگاه رشت برسد و پس از آن هم ریلگذاری به سمت انزلی و آستارا ادامه پیدا کند. گذر راهآهن از استان گیلان نه تنها ادامه مسیر معروف و اقتصادی «نستراک» است بلکه مسیری است که ما را به شکوفایی اقتصادی، رونق و اشتغالزایی در سطح ملی و منطقهای میرساند. محمدعلی نجفی در اینباره به ایلنا گفته است: راهآهن قزوین – رشت یکی از پروژههای مهم استان گیلان و کشور است و میتواند در شکوفایی اقتصاد ملی و منطقهای بسیار تاثیرگذار باشد. درواقع راهآهن قزوین – رشت و رشت – آستارا همان ادامه راه نستراک معروف است که شمال را به جنوب وصل میکند و میتواند بیش از ۲ هزار کیلومتر مسیر اتصال شمال به جنوب و بیش از ۳۰درصد هزینههای حمل بار در دنیا را کاهش دهد. این مسیر همان راهی است که هندوستان و جنوب دنیا را به کشورهای اسکاندیناوی و اروپای شمالی متصل میکند. ساخت راهآهن قزوین – رشت از مطالبات مردم گیلان و مردم کشور است که از این طریق بتوانند با شرایط آسانتر تردد را انجام دهند و بخشی از ترافیک شهری در حوزه حمل بار و مسافر به ریل منتقل شود. وی توضیح داد: تمام تلاش مسئولان در دولت یازدهم این بود که راهآهن قزوین – رشت تا پایان سال گذشته و در انتهای دولت یازدهم به بهرهبرداری برسد و ساخت این پروژه ملی در موعد مقرر هم از تاکیدات رئیسجمهوری کشورمان است. از اینرو دستگاههای متعدد از جمله وزارت راه و شهرسازی و شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حملونقل و سازمان برنامه و بودجه تلاشهای ویژهای برای اتمام این پروژه و بهرهبرداری از آن کردهاند اما به دلیل مشکلات در تامین اعتبارات، ساخت بخشی از این پروژه باقی مانده است با وجود اینکه در همین دولت در سالهای ۹۳ تا ۹۵ بیش از هزار و ۱۰۰ میلیارد تومان صرف این پروژه شد. البته بنده نگران بودم که در بازه زمانی انتقال دو دولت سرعت ساخت این پروژه کند شود اما آقای جهانگیری سفر ویژهای را به استان گیلان تدارک دید و بازدید از این راهآهن داشت. قول تمام مسئولان ازجمله آقایان جهانگیری، نوبخت و آخوندی این بود که راهآهن قزوین – رشت تا پایان شهریور به بهرهبرداری برسد.
موقعیت راهآهن قزوین - رشت
در پروژه راهآهن قزوین – رشت ۸ایستگاه پیشبینی شده که قرار است ایستگاه رشت هم به داخل شهر منتقل و طبق آخرین تصمیمات ایستگاه رشت در میدان گیل احداث شود. اقتصادی شدن این پروژه از اهمیت ویژهای برخوردار است. به گفته کارشناسان زمانی راهآهن قزوین – رشت اقتصادی میشود که این راهآهن به بنادر وصل شود و اگر این راهآهن تنها مسافری باشد یا فقط در مسیر رشت حمل بار را انجام دهد اقتصادی نخواهد بود و احداث این پروژه ملی با این هزینههای سنگین معنایی نخواهد داشت. بنابراین، این راهآهن باید به بندر کاسپین در منطقه آزاد انزلی متصل شود. ظرفیت این بندر در آینده نزدیک به ۱۵ میلیون تن افزایش مییابد و جزو بزرگترین بنادر شمال کشور خواهد شد. از سوی دیگر باید بنادر یک منطقه آزاد که ماموریت آن ترانزیت و افزایش سطح مناسبات تجاری با کشورهای همسایه است به شبکه ریلی سراسری متصل شود.
تامین مالی برعهده وزارت راه
درحالحاضر ساخت راهآهن رشت – انزلی شروع و زیرساخت ۱۸ کیلومتر از راهآهن تامین شده است اما از آنجا که اولویت اتمام ساخت راهآهن قزوین – رشت است در این بخش از پروژه تخصیص اعتبارات و اجرای عملیات کندتر است. به گزارش گسترش صنعت به نقل از وزارت راه و شهرسازی، پس از اتمام راهآهن قزوین – رشت یک شاخه از این راهآهن به سمت انزلی و شاخه دیگر به سمت آستارا امتداد پیدا میکند البته حدود ۱۰ تا ۱۵ کیلومتر از این مسیر بین انزلی و آستارا مشترک است. قرار است که منابع مورد نیاز برای ساخت راهآهن رشت – انزلی از سوی وزارت راه و شهرسازی تامین شود. بخش دیگر این راهآهن یعنی راهآهن رشت – آستارا به یک میلیارد یورو اعتبار نیاز دارد که آذربایجان تامین بخشی از این هزینه را برعهده گرفته و روی تامین ۵۰۰ میلیون یورویی آذربایجان به توافق رسیدهایم و رئیس کمیسیون اقتصادی مشترک ایران و آذربایجان تامین این مبلغ را پذیرفته است. رئیسجمهوری دو کشور در دیدارها نسبت به این موضوع تاکید داشتند. طول مسیر راهآهن رشت – آستارا حدود ۱۹۵ کیلومتر است و به طور قطع ساخت این پروژه حداقل ۴ سال به طول میانجامد. باید توجه داشته باشیم که در مسیر راهآهن رشت – آستارا زمینهای معارض بسیاری وجود دارد و این پروژه یکی از سنگینترین پروژههای ملی به شمار میرود.
انزلی -آستارا، بخش مهم پروژه
محمدصادق حسنیجوریانی، نماینده مردم رشت در مجلس شورای اسلامی به گسترش صنعت گفت: در زمان دولت دهم رئیس دولت وعده داده بود پروژه راهآهن قزوین - رشت تا پایان دولت دهم به بهرهبرداری برسد. پس از آن در دولت یازدهم نیز این وعده داده شد که هنوز محقق نشده است. البته در سفر آقای جهانگیری این موضوع مطرح شد که این پروژه تا پایان شهریور به بهرهبرداری برسد اما بعید به نظر میرسد. البته باید در نظر داشته باشیم که اگر پروژه خطآهن قزوین – رشت تا پایان امسال هم به بهرهبرداری برسد ما به خواستهای که داریم رسیدهایم. این پروژه علاوه بر اینکه ملی است با مشکلات جغرافیایی بسیاری روبهرو شده که روند پروژه را کند کرده است. وی به این پرسش که آیا احداث خط راهآهن این پروژه میتواند ۸۰درصد در کاهش ترافیک تاثیر داشته باشد، گفت: در ایام تعطیل گاهی ترافیک محور قزوین - رشت به ۲۰ ساعت میرسد. به طور قطع این پروژه تاثیر بسیار زیادی در کاهش ترافیک خواهد داشت اما به ۸۰درصد نمیرسد. حسنیجوریانی با اشاره به وضعیت نامناسب حملونقل تهران - رشت گفت: مردم از خطوط هوایی در این مسیر رضایت ندارند. زمان سفر هوایی در این مسیر ۳۰ دقیقه است. باید این موضوع را در نظر داشت که با احتساب ترافیک تهران و تاخیرهای یک تا ۳ ساعته سفر با هواپیما در این محور توجیه زمانی ندارد. در صورتی که راهآهن این مسیر گشایش یابد به طور قطع با استقبال بسیار زیادی روبهرو خواهد شد. وی درباره اهمیت ادامه این پروژه توضیح داد: این محور باید تا انزلی ادامه پیدا کند و بعد از انزلی به آستارا برود. اهمیت پروژه راهآهن قزوین-رشت نسبت به کل پروژه ۲۰درصد است. ۸۰درصد باقیمانده را مسیر آستارا تشکیل میدهد. راهآهن قزوین-رشت، رشت-انزلی و انزلی-آستارا با محوریت توسعه تجارت با کشورهای همسایه تعریف شده و نباید این موضوع فراموش شود. اگر این راهآهن فقط برای مسافران در نظر گرفته شود به هیچوجه توجیه اقتصادی ندارد و تنها ۲۰درصد هدف تامین شده است.
