گروه صنعت زیرساخت: در میان غوغای مشاغل و تخصصها، کمتر کسی به کنتورخوانی توجه میکند اما کنتورخوانی کار سادهای نیست. از سختیهای مراجعه حضوری به آپارتمان و منازل در شهرها و روستای دورافتاده تا مهارتهای خاص کنتورخوانی را باید در کلاسهای آموزشی آموخت.
اگر کنتورخوان مهارت لازم را برای انجام این کار نداشته باشد، در حسابهای شرکت آب و آببهای مصرفکننده اختلالهای جدی پیش میآید. از اینرو گاهی از سوی مسئولان تذکرهایی میشنویم که کنتورخوانها در قرائت صحیح ارقام کنتور آب دقت کنند.
به گزارش گسترش صنعت، در راستای کاهش خطای انسانی و افزایش سرعت در قرائت کنتورها شرکتهای آب و فاضلاب در تلاش هستند تا از قرائتگرهای هوشمند آب استفاده کنند.
استفاده از کنتورهای هوشمند آب مزایای زیادی دارد. از ویژگیهای یک کنتورهای هوشمند آب میتوان به «قابلیت ارسال داده به پایگاه اینترنت از طریق «جیپیآراس» شامل اطلاعات مصرفی از جمله حجم کل، حجم آب دورهها، حجم آب روزانه برداشت شده و اطلاعات دبی آب شامل دبی نمونهبرداری شده و دبی بیشینه دوره و قابلیت دریافت تعرفه جدید از طریق پایگاه مانیتورینگ و مرکز کنترل» و «قابلیت استفاده از کارتخوان برای دادن اعتبار تعرفه مصرف جدید به کنتور از طریق کارت هوشمند» اشاره کرد. به نظر سیستمی پیچیده و دارای فناوریهای تحیربرانگیزی است اما در روزهای نخستین زمستان امسال، باخبر شدیم که این سیستم پیچیده فقط یک گوشی همراه هوشمند است که بهدست مامور کنتورخوان داده میشود. رییس اداره خدمات مشترکان و درآمد شرکت آبفای روستایی استان فارس از راهاندازی موفقیتآمیز سامانه جامع قرائت کنتورهای آب هوشمند روستایی برای نخستینبار در کشور خبر داد که به گفته وی، کاهش ۳۷میلیارد ریالی هزینههای سالانه این شرکت را به دنبال دارد. به گزارش گسترش صنعت، علی رمضانی با اشاره به راهاندازی سامانه جامع قرائت کنتورهای آب هوشمند روستایی گفت: این پروژه نخستینبار به طور آزمایشی در بهمن ۹۴ در ۴ شهرستان استان اجرایی شد و از ابتدای امسال نیز در همه شهرستانها مورد استفاده قرار گرفته است. به گفته این مقام مسئول، با اجرای این پروژه چرخه طولانیمدت قرائت، محاسبه، چاپ و توزیع قبوض آب روستایی که بهطور میانگین ۲۵ روز زمان میبرد، به ۳ تا ۴ روز کاهش یافته است. رییس اداره خدمات مشترکان و درآمد شرکت آبفای روستایی استان فارس در توضیح روند تعیین مقدار، هزینه و پرداخت مصرفی آب در این روش به خبرنگاران گفته است که با استفاده از گوشیهای تلفن همراه هوشمند، میزان آب مصرفی مشترکان با مراجعه مامور در منزل افراد محاسبه شده و همانجا قبض صادر میشود. علاوهبر این، با دستگاههای خودپردازی که دراختیار ماموران است، پرداخت بدهی مشترکان در همان لحظه امکانپذیر شده است. برای این منظور، در این پروژه، ماموران از کنتورها عکس گرفته و بهصورت آنلاین به سرور مستقر در شرکت مهندسی آب و فاضلاب روستایی استان برای انجام محاسبات لازم ارسال میکنند که همین موضوع شفافسازی هزینهها را به دنبال داشته است. رییس اداره خدمات مشترکان و درآمد شرکت آبفای روستایی استان فارس همچنین افزود: هرچند برای نخستینبار شرکت مهندسی آب و فاضلاب شهر شیراز پروژه هوشمندسازی کنتورها را اجرایی کرد، اما در محدوده نزدیک به ۵۰ کیلومتر مربعی به انجام رسید. شرکت آبفای روستایی فارس آن را در محدوده ۵۰۰ تا ۶۰۰ کیلومتر مربعی استان با بیش از ۴۰۲هزار مشترک اجرایی کرد.
اگر خانه نباشیم...
نکته قابل توجه دیگری که در این گزارش دیده میشود نحوه محاسبه آببهای مشترکانی است که زمان مراجعه مامور آب در محل (منزل و... )حضور ندارند. به گفته رییس اداره خدمات مشترکان و درآمد شرکت آبفای روستایی استان فارس، در صورت حضور نداشتن مشترک در منزل، آببهای مربوط به صورت علیالحساب و برمبنای میانگین مصارف دورههای گذشته محاسبه و قبض صادر میشود. با این حال، رمضانی از نتیجه این پروژه رضایت دارد و درباره افزایش دقت و صحت قرائت کنتور مشترکان از ۸۰ به ۹۹درصد، کاهش خطاهای انسانی از ۲۰ به یک درصد، واقعی شدن مصارف مشترکان و افزایش فروش آب (به دلیل واقعی شدن میزان مصارف) از ۷۳ به ۸۸میلیون مترمکعب و افزایش درآمدی به میزان ۳۰میلیارد ریال سخن گفته است. اگرچه این مقام مسئول از کاهش هزینهها و خطای انسانی و چندین مزایای دیگر سخن میگوید اما به نظر میرسد به سختی میتوان - آنچنان که ایشان میگوید- بر این خلاقیت، اسم «پروژه» گذاشت. براساس این گزارش، آنچه درباره کنتورهای هوشمند آب – بهویژه در بخش کشاورزی و روستایی- گفته میشود بسیار بیش از این گفتههاست. ازجمله قابلیتهای کنتورهای هوشمند میتوان به «قابلیت نصب برای ثبت میزان پمپاژ آب از چاههای کشاورزی»، «باتری قابل شارژ پشتیبان به منظور عملکرد در صورت قطع برق اصلی» و «سنسور حرکت و لرزش با قابلیت تشخیص، ثبت و ارسال به مرکز مانیتورینگ» اشاره کرد. همچنین این کنتورها از قابلیت «قطع برق اصلی پمپ در صورت اتمام اعتبار مصرفی کشاورز»، «اتصال به شیر برقی برای قطع خودکار عبور آب در صورت گذر از حد مجاز برداشت مطابق تعرفه اعمال شده از مرکز مانیتورینگ» و «قابلیت ارسال هشدار به مرکز مانیتورینگ در صورت دستکاری کنتور اعم از قطع کابلهای ارتباطی شیربرقی که منجر به برداشت آب بیش از حد مجاز شود»، برخوردار هستند. علاوه بر آنچه گفته شد، این کنتورها دارای «حافظه دائمی برای ثبت دادههای مصرف آب و ثبت خطاها و هشدارهای کنتور»، «صفحه نمایش برای نمایش مقادیر مصرفی کنتور و نمایش هشدارهای احتمالی به کاربر» و... هستند. با این تفاسیر، آنچه در روستاهای استان فارس اجرا شده است، «راهاندازی سامانه جامع قرائت کنتورهای آب هوشمند روستایی در استان فارس» نیست.
قصهای پرحاشیه برای تمام فصول
قصه پرحاشیه کنتورهای آب، سالها است که نقل مجالس است و بخشی از این قصههای پرغصه به بخش خصوصی متخلف بازمیگردد. کنتورهای اسقاطی آب خود بحثی مفصل دارد؛ کنتورهایی که با تعمیری جزئی مهمان خانهها و آپارتمانها شدند. این ماجرا جدید نیست. کارشناسان صنعت آب و فاضلاب سال ۸۸ تذکر داده بودند که مردم در خرید کنتور آب دقت کنند. این هشدار با این توضیح همراه بود که عدهای سودجو با خرید کنتورهای اسقاطی و تعمیر آنها این کنتورها را با قیمت اندک و بدون استاندارد و خدمات پس از فروش، میفروشند. از همان سالها، علاوهبر کنتورهای اسقاطی کنتورهای بیکیفیت هم گریبانگیر مشتریان بود چراکه تولیدکنندگان کنتورهای آب، با مواد اولیه بیکیفیت و از رده خارج به مونتاژ کنتور مشغول بودند و همین موضوع نارضایتی مشترکان اعم از شرکتها و سازمانها و مصرفکنندگان خانگی را درپی داشت. از آنجا که یارانههای آب کاهش یافته، تعیین آببها و کیفیت کنتورها بیش از گذشته مورد توجه مشترکان آب لولهکشی قرار گرفته است. اما بهدلیل کماطلاعی مشترکان از نحوه محاسبه آببها، بیشتر بار مسئولیت نظارت بر کار ماموران آب برعهده دولت است. علاوه بر این، مصرفکنندگان کمتر اطلاعی از کنتورهای باکیفیت و بیکیفیت دارند و تشخیص آنها نیازمند اختصاص هزینههای بسیار در آموزش شهروندان است که به نظر به صرفه نیست بنابراین در این شرایط نظارت بر توزیع و تولید کنتورها اهمیت مییابد.
