گسترش صنعت: کارشناسان در حالی پیشبینی میکنند تولید زیتون در امسال حدود ۱۵ درصد افزایش یابد که سال گذشته تولید این محصول به دلیل سرمازدگی و تنشهای آب و هوایی حدود ۱۱ هزار تن کاهش داشته است. از سوی دیگر، کارشناسان انتظار دارند نرخ کنسرو زیتون نیز پایان امسال افزایش یابد.
این در حالی است که مسئولان از حمایت سرمایهگذاران برای صادرات کنسرو زیتون و زمینهسازی برای توسعه صادرات این محصول به عراق و پاکستان خبر میدهند.
درحالحاضر هر کیلوگرم میوه زیتون در بازار جهانی، یک یورو و ۲سنت است اما در ایران هر کیلوگرم میوه خام ۵۰۰۰ تا ۶۰۰۰ تومان فروخته میشود.
از سوی دیگر، تشریفات بینالمللی برای ادامه عضویت ایران در شورای بینالمللی روغن و زیتون به سرانجام رسید. این عضویت از سال ۷۸ به صورت رسمی انجام شد اما از ۳ سال پیش تغییرات جدیدی در استانداردها و تعریفهای زیتون از سوی شورای بینالمللی روغن و زیتون اعلام شد که اعضای شورا باید برای ادامه عضویت اعلام موافقت کنند. این موضوع از شهریور امسال با پیگیریهای وزارت جهاد کشاورزی تشریفات آن از سوی وزارت امور خارجه انجام شد.
آمارها بیانگر آن است که ۴۲ کارخانه روغنکشی و ۸ هزار کارگاه تولیدی کنسروی در مناطق زیتونخیز کشور از جمله زنجان، قزوین و گیلان فعال هستند. این امر ممکن است به این دلیل باشد که طارم یکی از بزرگترین بانکهای ژن زیتون خاورمیانه است و درحالحاضر ایستگاه تحقیقات زیتون طارم با در نظر گرفتن ژنوتیپها و ارقام موجود خود بین ایستگاههای زیتون کشور، مقامد نخست را دارد.
الحاق ایران به موافقتنامه
سید رحمتاله پریچهر، مجری طرح زیتون وزارت جهادکشاورزی با اشاره به تصویب الحاق ایران به موافقتنامه جدید شورای بینالمللی روغن و کنسرو زیتون اظهار کرد: موضوع الحاق ایران به موافقتنامه بینالمللی روغن و کنسرو زیتون پس از بررسی و تصویب در دولت به مجلس شورای اسلامی ارسال و مصوب شد و مورد تایید شورای نگهبان قرار گرفت و چندیپیش تشریفات قانونی آن از سوی وزارت امور خارجه کشور انجام شد. به گزارش «گسترش صنعت» به نقل از روابط عمومی وزارت جهادکشاورزی، پریچهر تصریح کرد: در سال ۱۳۹۴ شورای بینالمللی روغن و کنسرو زیتون در موافقتنامه خود تغییراتی را در زمینه نقشهایی که این شورا میتواند داشته باشد و استانداردها و تعاریف در حوزه زیتون ایجاد کرد که باید به تصویب کشورهای عضو میرسید. به گفته مجری طرح زیتون وزارت جهادکشاورزی، موضوع این موافقتنامه در سال ۹۵ به معاونت حقوقی رئیسجمهوری ارسال شد و پس از پیگیریهای زیاد در ۲۰ شهریور امسال تشریفات قانونی آن از سوی وزارت امور خارجه ایران انجام شد.
پریچهر ادامه داد: براساس شرایط جدید این موافقتنامه و پذیرش آن، ایران به عضویت خود در شورای بینالمللی روغن و کنسرو زیتون ادامه میدهد و بهزودی پذیرش این موافقتنامه از سوی ایران به سازمان ملل متحد اعلام خواهد شد.
مجری طرح زیتون وزارت جهادکشاورزی تصریح کرد: اعضای این شورای بینالمللی میتوانند از خدمات و ظرفیتهای آن شامل همکاریهای فنی بینالمللی برای اجرای پروژههای تحقیقاتی، انتقال تجربه و فناوری، گسترش تجارت روغن و کنسرو زیتون، بهروز کردن استاندارها و افزایش کیفیت این محصول استفاده کنند. به گفته پریچهر، دسترسی به آخرین آمار در حوزه کشت و تولید روغن و دانه زیتون، برگزاری بازدیدهای میدانی، ایجاد کلکسیون ارقام و تبادل ژرمپلاسم از دیگر مزیتهای عضویت در شورای بینالمللی روغن و کنسرو زیتون است. مجری طرح زیتون وزارت جهادکشاورزی یادآوری کرد: ایران با توجه به برنامههای توسعهای زیتون و در راستای بهینهسازی تولید در سال ۷۸ به طور رسمی به شورای بینالمللی روغن و کنسرو زیتون پیوست. پریچهر افزود: مقر شورای بینالمللی روغن و کنسرو زیتون در مادرید اسپانیا است و علاوهبر اتحادیه اروپا، ۱۵ کشور دیگر جهان عضو این شورا هستند.
فرآوری زیتون قبل از خامفروشی
با این حال، برخی کارشناسان معتقدند زیتون و کنسرو زیتون در ایران نسبت به سایر کشورها نرخ کمتری دارد. از این رو، بهتر است باغداران به جای خامفروشی زیتون، برای فرآوری آن اقدام کنند.
مهدی عباسی، رئیس شورای ملی زیتون از افزایش تولید زیتون روغنی و روغن زیتون در امسال خبر داد و در توضیحهای بیشتر به ایسنا گفت: با توجه به اینکه نرخ جهانی کنسرو زیتون ۲۲ هزار تومان است، باغداران باید قبل از خامفروشی میوه زیتون تدابیری بیندیشند و محصول باغهای خود را فرآوری کنند.
عباسی تصریح کرد: بر اساس رایزنی با بیشتر تولیدکنندگان و کارخانهداران در استانهای زنجان، قزوین و گیلان مقرر شد که در راستای تنظیم بازار، همه کارخانهها زیتون روغنی را به نرخ کیلویی ۴۰۰ هزار ریال از باغداران خریداری کنند. بنابراین، بهتر است باغداران زیتون برای تنظیم بازار از برداشت زیتون سبز خودداری کرده و از محصول باغشان برای تهیه روغن زیتون استفاده کنند.
حمایت از صادرات زیتون
رئیس شورای ملی زیتون ادامه داد: اکنون هر کیلوگرم میوه زیتون در بازار جهانی، یک یورو و ۲ سنت است اما در ایران هر کیلوگرم میوه خام ۵۰۰۰ تا ۶۰۰۰ تومان فروخته میشود. عباسی با پیشبینی رشد ۱۵ درصدی برداشت زیتون روغنی در امسال افزود: باغداران برای روغنگیری و فروش میوههای زیتون به صورت فرآوریشده، از طریق واحدهای کوچک خانگی اقدام کنند. همه واحدهای فرآوری و تجاری نیز برای این منظور اعلام آمادگی کردهاند. رئیس شورای ملی زیتون افزود: البته سرمایهگذاران برای صادرات کنسرو زیتون حمایت میشوند و زمینه صادرات این محصول به عراق و پاکستان فراهم شده است.
عباسی یادآوری کرد: متاسفانه برخی دلالان برای اینکه زمینههای سودجویی بیشر را فراهم کنند، اذعان میکنند که زیتون ارزان است و نمیتوان برای صادرات آن اقدام کرد در حالی که برای صادرات کنسرو زیتون به کشورهایی از جمله عراق و پاکستان رایزنیهایی شده و سرمایهگذاران برای صادرات کنسرو زیتون حمایت میشوند.
سخن آخر
میزان مصرف روغن زیتون در کشور بین ۱۱ هزار و ۵۰۰ تا ۱۲ هزار تن در سال است که نزدیک یکسوم آن در داخل کشور تولید و بقیه نیاز مصرفی از طریق واردات تامین میشود. در سال ۱۳۹۶ به دلیل سرمازدگی و تنشهای آب و هوایی، نزدیک ۸۵ هزار تن میوه زیتون در سطح ۵۵ هزار هکتار باغهای بارور تولید شد که کاهش ۱۱ هزار تنی تولید میوه را نسبت به سال قبل از آن نشان میدهد. بر مبنای آمارها سال ۹۵ حدود ۹۶ هزار تن میوه زیتون در کشور تولید شد که بین ۶۰ تا ۶۵ درصد آن به کنسرو زیتون و ۳۵ تا ۴۰ درصد آن به روغن زیتون تبدیل شده بود. میانگین جهانی عملکرد تولید زیتون در هر هکتار ۱۷۰۰ کیلوگرم است در حالی که در بیشتر باغهای زیتون کشور عملکرد تولید زیتون ۲۱۰۰ کیلوگرم در هکتار برآورد میشود.
