هرچند استفاده بهینه از پساب فاضلابهای صنعتی در شرایط خشکسالی یک ضرورت است اما محدودیت منابع مالی سبب شده تا ۷۶ درصد از واحدهای تولیدی مستقر در شهرکهای صنعتی به تصفیهخانه مرکزی متصل شوند.
از سوی دیگر، اجرای پروژههای عمرانی و زیرساختی در شهرکها و نواحی صنعتی به دلیل محدودیت منابع مالی اولویتبندی شده است.
بنابراین از ساخت شهرکها و نواحی صنعتی جدید خودداری شده و شهرکها و نواحی صنعتی مستعد در اولویت توسعه قرار دارد.
این امر در زمینه کاهش هزینههای راهاندازی زمینهای صنعتی و تامین زیرساخت دارای اهمیت است.
همانطور که ماده ۸۱ قانون مالیات درآمد دولت و ماده ۵۴ قانون برنامه ششم توسعه اشاره دارد نیز نهادهای اجرایی باید امکانات خود را تا در واحد صنعتی برسانند.
با این حال، همچنان موضوع زیرساختها در برخی از شهرکها و نواحی صنعتی با مشکل روبهرو است به طوری که اکنون در برخی استانها و شهرستانها در بحث ساخت پستهای برق با مشکل روبهرو هستیم.
رفع این مشکلها در موضوع تامین آب، برق و گاز نیازمند همراهی سایر نهادهای اجرایی است و این موضوع در قانون نیز آمده است.
بنابراین وجود تصفیهخانه صنعتی به عنوان یکی از راهکارهای موثر بر تامین آب شهرکهای صنعتی تحتالشعاع کمبود منابع مالی قرار گرفته و حل چالش کمآبی به همراه مدیریت بهینه آب را هم اثرپذیر کرده است.
درحالحاضر ۲۲۴ مدول تصفیهخانه در ۱۹۳ شهرک صنعتی وجود دارد که روزانه معادل ۱۷۰ هزار مترمکعب فاضلاب در آنها تصفیه میشود. آب تصفیهشده ۵۴ تصفیهخانه فاضلاب شهرکهای صنعتی کشور هماکنون برای آبیاری زمینهای کشاورزی مورد استفاده قرار میگیرد و ۶ تصفیهخانه هم به دستگاههای تبدیل آب تصفیهشده به آب آشامیدنی تجهیز شده است.
ایجاد تصفیهخانه در بیش از ۷۰ شهرک و ناحیه صنعتی کشور در مرحله مطالعاتی قرار دارد و بعد از پایان مطالعه، این طرحها از طریق مناقصه به اجرا گذاشته خواهد شد.
شهرکهای صنعتی بهترین بستر برای فعالیتهای صنعتی و تولیدی به علت فراهم بودن امکانات هستند.
با این حال، تصفیهخانه فقط برای شهرکهای صنعتی اثرگذار بر فعالیتهای صنعتی ساخته میشود چراکه منابع مالی سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران محدود است.
این در حالی است که با وجود محدودیت منابع مالی اکنون شاهد مشکلات بسیار در بحث تصفیهخانه و مدیریت پساب واحدهای صنعتی در مجموعه شهرکها هستیم.
با این حال، انتظار هست موضوع تصفیهخانهها و مدیریت پساب با وجود محدودیت منابع آبی و اهمیت استفاده از پساب صنعتی در چرخه تولید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
فتحعلی محمدزاده - معاون فنی سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران
