در کشورهای توسعهیافته، مدیریت دارای شاخصهای از پیش تعریفشدهای است که مدیران براساس همین شاخصها انتخاب میشوند، ضمن آنکه هر مسئولیت به خودی خود ویژگیهایی دارد که فرد تصاحبکننده یا نامزد رسیدن به آن سمت باید فاکتورهای لازم را داشته باشد.
متاسفانه یکی از عادتهای غلط که در کشور ما به کلیشه تبدیل شده است تلاش برای پست گرفتن بدون در نظر داشتن تفکر راهبردی و هوش استراتژیک برای تصاحب مسئولیتهای حساس است. برای نمونه، باید گفت مدیر توسعه مدیریت و منابع انسانی ضمن دانستن الفبای مدیریت که شامل برنامهریزی و سازماندهی است باید تجربه روانشناسی ارتباط بین انسانها را داشته باشد تا بتواند با تدبیر لازم مانع ایجاد چالشهای فرعی و اصلی برای مدیر ارشد شود. این مسئولیت را هرکسی داشته باشد باید هنر درآمدزایی، مدیریت مالی و مدیریت اداری را در کنار برنامههای راهبردی افزایش توانمندی کارکنان و تخصیص سیستم رفاهی باکیفیت، چاشنی فعالیت خود کند. اما در کشور ما متاسفانه بدعتگذاریها برعکس است! یعنی بیشتر مواقع افراد بر اساس روابط حاصل از لابی انتخاب میشوند، نه بر مبنای شایستگی. البته این انتقاد وجه دیگری نیز دارد زیرا مدیر ارشد حق دارد افراد زیر دست خود را بر اساس روابط انتخاب کند چراکه اگر شناخت نباشد، همکاری با سایر همکاران دشوار خواهد بود. با این حال، اگر فرد ناشایستی طبق روابط انتخاب شود زمانی که ناکارآمدی او ثابت شد مدیر ارشد نباید در جابهجایی آن فرد یا قطع همکاری تعلل کند چراکه همین فرصتسوزیها در نهایت به ضرر مدیر ارشد، سازمان متبوع، مردم و کشور خواهد بود. در این شرایط باید هندسه مدیریت را به سبک دیگری ترسیم کنیم و نقشه راه اداره امور را به نوعی دیگر در نظر بگیریم چراکه بسیاری از رویههای غلط و تکرار مکررات اشتباه به ضربه خوردن دولت و آسیب زدن به پیکره نظام و کشور منجر خواهد شد.
به طور عموم، برخی از مدیران سعی دارند سیطره قدرت و حکومت خود را وسعت دهند در حالی که باید به دنبال رفع نقاط ضعف و تقویت نقاط قوت دستگاه متبوع خود باشند، همینطور که حضرت امام در ابتدای انقلاب فرمودند: «افراد هر مسئولیتی دارند سعی کنند آن مسئولیت را به خوبی انجام دهند.» بنابراین، برای مثال، مدیر منابع انسانی باید در اداره امور، مدیریت درآمد، اجرای طرحهای کارورزی، جانشینپروری و افزایش کارآمدی نیروی انسانی تلاش کند و اگر غیر از این است، بهتر است استعفا کند تا وقت نظام و مردم گرفته نشود و همچنین جایگاه خود را به مدیرکارآمد تحویل دهد.
سیدافشین گنجبخش / مشاور مدیرعامل سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی ایران
