شاید تا به حال کمتر شنیده باشید که کسبوکاری نوپا زاییده فلسفه و مطالعات علم و فناوری باشد اما دنیا امروز در مسیری حرکت میکند که اتکا به توسعه فناوریهای نوین از علاقهمندی جمعی به فلسفه و مدیریت علم و فناوری در حال گسترش است.
این علاقه با مشارکت در فعالیتهای متعدد توسعه علم و فناوری و تجاریسازی بهدست آمده که تجربههای موفق و ناموفقی را گذرانده است. به عنوان مثال، اکنون گوشی تلفن همراه در یک کارخانه تولید شده و در دستان شما جای دارد حالا زمانی را تصور کنید که همین گوشی از طریق ابرفناوری زاده و بعد پرورانده شود بدون آنکه محدود به تولید در کاخانه باشد.
بعضی از شرکتهای خودروسازی پیشرو چون مرسدسبنز باور دارند که تا ۳۲ سال آینده (۲۰۵۰ میلادی) خودروها دیگر در یک کارخانه، تولید نخواهند شد بلکه از دل یک انکوباتور زاده خواهند شد و بعد بهدست مشتری پرورانده میشوند، خودروهایی که هرکدام با توجه به مالک آنها، منحصربهفرد خواهند بود.
تحقق این افق بلند، منافع کوتاهمدتی هم به همراه خواهد داشت. برای مثال، توسعه ابزارهایی که رابط میان انسان و ماشین هستند، فناوری که ترکیب حوزه فناوری اطلاعات و علوم شناختی است و میگوید چطور میتوانیم به جای اینکه در یک ماشین تایپ کنیم یا از موس استفاده کنیم، با فکر کردن به آن فرمان دهیم.
درحالحاضر جوانانی در حال توسعه فناوری با شرکتهای دانشبنیان و استارتآپها هستند که به این تصورها جامه عمل میپوشانند. برای نمونه، کارخانه نوآوری یک راهحل کمهزینه برای ایجاد اشتغال پایدار در کشور است. این مجموعه نمونه موفقی از تبدیل فضاهای صنعتی بیاستفاده در محدوده شهری به محیطهای امن و پایدار برای فعالیت در زمینه نوآوری است؛ اتفاقی که در کشورهای پیشرفته دنیا نیز رواج دارد. «ایستگاه اف» در فرانسه که پیشتر یک ایستگاه متروکه تعمیر قطار در حومه پاریس بوده، اکنون به عنوان معروفترین نمونه چنین تغییر کاربریهای هدفمندی، میزبان تیمهای نوآور و سرشناسی مثل گوگل و مایکروسافت است.
«کارخانه نوآوری» نیز بستر مناسبی برای دور هم جمع کردن فارغالتحصیلان نخبه و نوآور با تخصصهای گوناگون در کنار هم است.
این کارخانه که در دورهای متروکه بوده، اکنون با مساحتی افزونبر ۱۸ هزار مترمربع، شامل یک ساختمان اداری و ۱۰ سوله مجزا است که بعد از مقاومسازی و بازسازی قسمتی از آن در اختیار شرکتهای دانشبنیان قرار گرفته و به زیرساختی تبدیل شده است که همه صاحبان ایده و فعالان حوزه کسبوکار فرصت دارند تا با استقرار در این مجموعه و همافزایی در کنار یکدیگر به فضاها و امکاناتی مانند فضای کار اشتراکی، برنامههای شتابدهی، مرکز رشد دسترسی یابند. همچنین میتوانند با شبکهای از مربیان و متخصصان کارآفرینی و تمام خدماتی که یک کسبوکار نوپا نیاز دارد روی توسعه کسبوکار خود تمرکز کنند. بنابراین، با بهرهبرداری کامل از این مجموعه پیشبینی میشود حدود ۳ هزار شغل مستقیم ایجاد شود و سالانه حدود ۱۰۰ کسبوکار نوپای جدید شکل گیرد.
فاز نخست «کارخانه نوآوری» آبان ۹۶ مورد بهرهبرداری قرار گرفت و بیش از ۲۰۰ نفر از فعالان حوزه کسبوکارهای نوپا در این مجموعه مشغول به کار شدهاند. از همان زمان، عملیات بازسازی سولهها بر اساس طراحی خلاقانه این محیط آغاز شد و مقرر شد با پایان این عملیات، دفاتر کاری با متراژهای متنوع به همراه زیرساختهای مورد نیاز برای رشد و توسعه سریع استارتآپها در اختیار فعالان حوزه کسب وکارهای نوپا قرار گیرد. به غیر از این، فضای کاری مشترک با متراژ ۱۰۰۰ مترمربع برای استفاده تیمهای استارتآپی طراحی شده است. پیشبینی میشود همزمان با پایان بازسازی کارخانه در آینده نزدیک، بیش از ۲ هزار نفر در «کارخانه نوآوری» مشغول به فعالیت شوند.
رضا کلانترینژاد - کارشناس کارآفرینی در ایران
