فاطمه امیراحمدی: یکی از دغدغههای صنعتی شدن کشورها، آلایندگی صنایع برای محیطزیست بوده است. پویشهای مختلفی برای حمایت از محیطزیست شکل گرفته و دوستداران طبیعت نسبت به عملکرد حاضر برخی صنعتگران هشدار دادهاند. از این رو، صنایع به سوی دانشبنیانها حرکت خود را آغاز کردهاند.
خودرو به عنوان یکی از منابع آلاینده، دارای قوانین خاصی بوده و صاحبان خودرو در کشورهای صنعتی ملزم به دریافت برگه معاینه فنی سالانه هستند؛ امری که در کشور برای خودروهای کارکرده هر ۴ سال یک بار تعریف شده است. با وجود تاکید کارشناسان محیطزیست و سوخت مبنیبر الزام دریافت برگه معاینه فنی هر ۲ سال، نمایندگان مجلس شورای اسلامی معتقدند کمبود مراکز معاینه فنی باعث ایجاد صفهای طولانی شده و همین امر موجبات نارضایتی صاحبان خودرو را فراهم کرده است. از این رو، برای آسایش مردم این زمان هر ۴ سال یک بار تعیین و تصویب شد(پیشتر، این زمان ۵ سال یک بار بود).
این در حالی است که سید نواب حسینیمنش، مدیرعامل ستاد مرکزی معاینه فنی خودروهای شهر تهران عنوان میکند صفهای طولانی مربوط به پیک زمانی خاص مانند سفرهای نوروزی و تابستانی است که مردم برای تعطیلات آماده میشوند.
به هر حال یکی از تدابیر اندیشیده شده برای کاهش صفهای طولانی و نیز راحتی صاحبان خودرو، راهاندازی مراکز معاینه فنی سیار است. سال گذشته قرار بود ۶ مرکز سیار راهاندازی شود که به دلیل برخی مشکلات محقق نشد. «گسترش صنعت» در گفتوگویی که آغاز سال با سیدنواب حسینیمنش داشت، عنوان کرد ۳ مرکز فعالیت خود را آغاز کرده و پیگیری راهاندازی باقی مراکز معاینه فنی سیار در دستور کار قرار دارد. در این راستا، از وی پیگیر موضوع شدیم.
درحالحاضر چند مرکز معاینه فنی سیار فعالیت خود را در کشور آغاز کردهاند؟
۳ مرکز معاینه فنی پیشتر راهاندازی شده بود و در ادامه چهارمین مرکز نیز بهزودی فعالیت خود را آغاز خواهد کرد. به دلیل شرایط تحریمی امروز ستاد مرکزی معاینه فنی خودروهای شهر تهران نتوانست تجهیزات جدید را برای باقی مراکز وارد کند اما پیگیریها در حال انجام است تا باقی خطها نیز به بهرهبرداری برسند.
پیشبینی شما برای تکمیل این پروژه چیست؟ آیا ۲ مرکز دیگر تا پایان سال به بهرهبرداری خواهند رسید؟
تمام تلاشها در حال انجام است تا صاحبان خودرو در هر منطقه بهراحتی به این نوع مراکز دسترسی داشته باشند. هدف بهرهبرداری از هر ۶ خط است.
استقبال صاحبان خودرو از مرکزهای سیار چگونه بوده است؟
حدود ۱۲ هزار معاینه فنی از زمان بهرهبرداری تاکنون از طریق مراکز سیار انجام شده است. این آمار، نویدبخش موفقیت در آینده است.
یک مرکز ثابت به طور میانگین ماهانه حدود ۱۴ تا ۱۵ هزار معاینه فنی به ثبت میرساند. ۱۲ هزار برگه صادر شده از سوی خطوط سیار نیز بار سنگینی از مرکزهای ثابت ما کم کرده است.
آیا شهرداری برنامهای برای افزایش مرکزها در سال ۹۸ دارد؟
با توجه به افزایش سالانه خودروها به طور قطع باید تعداد مرکزهای معاینه فنی سیار ۱۰۰ درصد افزایش پیدا کند.
هفته گذشته زمین جدیدی برای معاینه فنی بخش شرق تهران دریافت شد. قرار است این مرکز جایگزین مرکز فعلی شود. دلیل تغییر نیز این است که این مرکز در محدوده مسکونی قرار دارد. از این رو، برای آسایش شهروندان مرکز معاینه فنی شرق تهران به منطقهای غیرمسکونی انتقال مییابد.
همچنین، با پیشنهاد ستاد مرکزی معاینه فنی خودروهای شهر تهران این مرکز ۱۰ خط خواهد داشت و جایگزین مرکز ۴ خط فعلی میشود.
بنابراین، سال آینده باید افزایش ظرفیت داشته باشیم و تعداد خطوط در کلانشهر تهران بیشتر شود. پیشبینی این است که ۱۵ خط تا پایان سال ۹۸ به خطوط فعلی افزوده شود.
خطوط فعلی معاینه فنی سیار در کدام مناطق استقرار دارند؟
این مراکز در منطقههای ۱۱، ۱۹ و یک مستقر هستند. خط چهارم نیز آماده است، باید به سامانه «سیمفا» متصل شود و در این باره باید وزارت کشور اقدام کند. درباره استقرار آن در حال رایزنی هستیم و به احتمال زیاد در منطقه ۴ راهاندازی خواهد شد.
در زمینه معاینه فنی برتر، شهروندان چقدر از طرح استقبال کردند؟
از آغاز طرح تاکنون حدود ۱۳۰ هزار برگه معاینه فنی برتر صادر شده است که نشان میدهد شهروندانی که در محدوده زوج و فرد تردد دارند از پروژه استقبال خوبی داشتهاند. طرح تشویقی شهرداری برای صاحبان خودروهایی که از محدوده طرح ترافیک استفاده میکنند(۲۰درصد تخفیف برای کسانی که معاینه فنی برتر داشته باشند) تاثیر زیادی روی این امر داشت.
البته هزینهای اضافه برای معاینه فنی برتر دریافت نمیشود و با هزینه معاینه فنی عادی به شکل اختیاری و تشویقی کارشناسان بنا بر درخواست صاحبان خودرو معاینه فنی برتر را نیز انجام میدهند.
اگر خودرو این آزمونها را به لحاظ سلامت پشتسر گذاشت برگه را دریافت میکند اما در صورت رد شدن کارشناسان مشاوره میدهند که مشکل خودرو اصلاح شود، ضمن آنکه برگه معاینه فنی معمولی صادر خواهد شد.
آیا مراکز معاینه فنی سیار قادر به انجام معاینه فنی برتر نیز هستند؟
بله. امروز در حال انجام است.
در گفتوگو با بعضی از رانندگان، آنها از طرح معاینه فنی برتر اظهار بیاطلاعی میکنند. در زمینه اطلاعرسانی، ستاد مرکزی معاینه فنی خودروهای شهر تهران چه اقدامهایی انجام داده است؟
در سامانههای مختلف و از طریق رسانههای مکتوب، شنیداری و تصویری بارها به این موضوع پرداخته شده و رسانههای جمعی درباره این مسئله اطلاعرسانی زیادی داشتهاند. برنامههای زیادی ساخته شد و توضیح داده شده معاینه فنی برتر به چه شکلی انجام میشود، ضمن آنکه این موضوع هنوز ادامه دارد و وقفهای ایجاد نشده زیرا طرح معاینه فنی برتر بر کاهش آلودگی هوا و سلامت جامعه تاثیر زیادی دارد.
با توجه به برآوردها چه تعداد خودرو میتوانند معاینه فنی برتر را دریافت کنند؟
آمارها نشان میدهد از حدود ۲۵۰ تا ۲۶۰ هزار خودرویی که در طرح ترافیک ثبتنام کردهاند حدود ۱۳۰ هزار خودرو معاینه فنی برتر را دریافت کردهاند. این نشان میدهد نیمی از خودروها توانستهاند این آزمون را بگذرانند. اینکه تمام خودروها بتوانند برگه معاینه فنی برتر دریافت کنند بستگی زیادی به کیفیت آنها دارد. در این باره خلأهایی در کشور وجود دارد به طوری که حتی برخی خودروهای نوشماره هم نمیتوانند برگه معاینه فنی برتر بگیرند. به طور نمونه، از حدود ۵۰ هزار خودرو زیر ۴ سال ساخت(خودروهایی که به لحاظ قانونی مشمول الزام معاینه فنی نیستند اما برای دریافت تخفیف، اقدام به انجام معاینه فنی برتر کردهاند) کمتر از ۶۰ درصد موفق به دریافت برگه معاینه فنی برتر شدهاند. بیش از ۴۰ درصد از خودروهای نو مراجعهکننده رد شدند. البته این خودروها برگه معاینه فنی معمولی را دریافت میکنند.
این خودروها بیشتر شامل کدام مدلها میشوند؟
بیشتر آنها مدلهای تولید داخل هستند. در زمینه کاهش آلایندگی خودروها، یک رکن شهرداری و مرکز معاینه فنی است، رکن دیگر صنعت خودرو کشور و ضلع سوم صاحبان خودرو هستند. تمام تلاش ستاد مرکزی معاینه فنی خودروها اجرای طرحهایی برای کاهش آلودگی هوا است. از این رو، انتظار داریم خودروسازان در زمینه کیفیت تلاش بیشتری کرده و صاحبان خودرو نیز از خروج کاتالیستها با این پیشفرض اشتباه که شتاب و قدرت بیشتر میگیرد، خودداری کنند.
برای کاهش آلایندگی موتورسیکلتها استانداردهای جدید از جمله یورو۴ چه اندازه میتواند موثر باشد؟
استاندارد یورو۴ موضوع مهمی برای کاهش آلودگی هوا است اما باید توجه داشت به طور میانگین سالانه بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار موتورسیکلت در کشور تولید میشود. اگر این تعداد سالانه وارد چرخه تولید و بازار شود در مقابل، ۱۲ میلیون موتورسیکلت فرسوده کاربراتوری هنوز در کشور تردد دارند. از این رو، ورود موتورسیکلتهای جدید بدون اسقاط موتورسیکلتهای فرسوده امری شکسته خورده به شمار میرود. تنها راهکار کاهش آلایندگی موتورسیکلت حذف کامل کاربراتوریها از سطح کشور است.
