افزایش نرخ ارز علاوهبر تاثیر سریع بر نرخ کالاهای مصرفی و خارجی در حال آشکار کردن اثر خود بر هزینههای تعمیر و نگهداری تاسیسات سرمایشی و گرمایشی است.
تاکنون بسیاری از مدیران از میزان افزایش نرخ تجهیزات تاسیسات سرمایشی و گرمایشی بیخبر بودهاند اما بهتدریج که زمان تعمیر و سرویس دورهای فرا میرسد، مشاهده پیشفاکتورهای چند برابر شده آنها را متحیر و شگفتزده میسازد. قرارداد تعمیرات اساسی تاسیسات یک مجتمع مسکونی که در خرداد معادل ۶۰۰ میلیون تومان بسته شده بود با تغییر قیمتها به یک میلیارد و ۹۰۰ میلیون تومان افزایش یافته که منجر به اختلاف شدید حقوقی بین کارفرما و پیمانکار شده است. هزینهها متناسب با ظرفیت تاسیسات متغیر است اما افزایش ۳ تا ۵ برابری قیمتها با توجه به کیفیت محصول و وارداتی یا داخلی بودن ساخت آن، مدیران تاسیسات را نگران کرده است. در شرایط کنونی نگهداری تجهیزات و روشهای مناسب راهبری تاسیسات برای کاهش استهلاک تجهیزات اهمیت فراوانی یافته است. مدیران تاسیسات و کارفرمایان در صورتی که به فناوریهای جدید و روشهای علمی نگهداری تاسیسات توجهی نکنند با بحران فعالیت تجهیزات و از کار افتادن آنها به علت استهلاک شدید و مشکلات بودجه و کمبود منابع مالی روبهرو خواهند شد. نتایج یک دهه فعالیت مهندسی در تاسیسات حکایت از نرخ بالای استهلاک تاسیسات ساختمان و ماشینآلات صنعتی بر اثر تشکیل رسوب دارد اما یارانه پنهان در اقتصاد کشور بهویژه در نرخ ارز موجب پایین ماندن نرخ تجهیزات تاسیساتی بهویژه محصولات خارجی شده بود و اهمیت نگهداری و کاهش استهلاک را به فراموشی سپرده بود. تخریب دیگهای بخار و آب گرم در کمتر از ۵ سال، انهدام کمپرسور و چیلرها در ۷ سال و کاهش عمر سایر تجهیزات از چشم مدیران و ناظران به دور مانده بود زیرا همیشه بودجه و پولی برای تعویض تجهیزات فراهم میشد. در شرایط فعلی کشور، مسئولان تاسیسات لازم است در روشهای گذشته نگهداری و تعمیرات تجدیدنظر کنند. بخش دولتی و خصوصی با مشکلات تامین بودجه روبهرو هستند و هزینهها چند برابر شده و تاسیسات نیازمند بازسازی و نگهداری است. صدها مورد بهرهبرداری از دستگاههای ضد رسوب الکترونیکی به رشد در موتورخانههای ساختمانهای اداری تجاری و مسکونی و تاسیسات پالایشگاهی و نیروگاهها نرخ استهلاک تجهیزات را تا ۴ برابر کاهش و عمر مفید تاسیسات را افزایش داده است.
داوود صفایی - عضو هیاتعلمی دانشگاه آزاد اسلامی
