برای درک بهتر رفتار دانشگر در اجتماع علمی، «شی» به نظریه‌های آموزش تطبیقی یا آموزش تکاملگرا و نیز مدل تکاملی بنگاه‌ها متوسل می‌شود: مفهوم روتین یا روال، که مفهوم محوری در مدل تکاملی بنگاه‌ها است، حالا نقش مهمی برعهده می‌گیرد.

از روال به گونه‌ای صحبت می‌شود که از ژن در مباحث ژنتیک و نظریه‌های تکامل انسان. همان‌طور که ژن‌ها در ارگانیسم‌ها اطلاعات را منتقل می‌کنند، روال‌های علمی هم اطلاعات و مهارت‌ها را منتقل می‌کنند و تا حدی این ظرفیت را دارند که از طریق تقلید یا روش‌های دیگر آموزش تطبیقی، تکثیر شوند. دانشگران از این طریق رفتارهای خود را تصحیح می‌کنند و روال‌های خود را به گونه‌ای شکل می‌دهند که بیاموزند چگونه رفتار کنند تا به نتایج رضایت‌بخش برسند. گرچه تشابه میان ژن و روال را نمی‌توان خیلی گسترش داد اما ویژگی‌هایی مانند تغییر، گزینش، و وراثت کمابیش در روال‌های علمی هم موجود است که به درک ما از رابطه دانشگر با اجتماع علمی کمک می‌کند. دانشگران، که به دنبال اعتبار هستند چون به دنبال روال‌های سودآورتری می‌گردند، باعث ایجاد جهش در روال‌ها می‌شوند. روال‌ها انواع و سطوح مختلف دارند، اما در مجموع به کمک دو سازکار تکاملی، یعنی آموزش تطبیقی و گزینش، اجتماع علمی را به پیشرفت علمی هدایت می‌کنند. اکنون پس از تحلیل رفتاری دانشگر منفعت‌خواه بر مبنای نظریه‌بازی و آموزش تطبیقی، نوبت درک برهم‌کنش دانشگر و اجتماع علمی است، یعنی محیطی داد و ستدی که در آن دانشگر ابداعات و کشفیات خود را در ازای اعتبار به دانشگران می‌دهد.
رضا منصوری، عضو هیات‌علمی فرهنگستان علوم است. او در سال‌های ۸۴-۱۳۸۰ معاونت پژوهشی وزارت علوم را برعهده داشت. منصوری به تازگی یادداشت‌هایی را پیرامون علم منتشر می‌کند. «گسترش صنعت» چهارشنبه‌ها آخرین دستاورهای علمی وی را بازنشر می‌دهد.
رضا منصوری - عضو هیات‌علمی فرهنگستان علوم