امیر مهرزاد: بر اساس آخرین اعلامها، شورای نگهبان قانون اساسی سرانجام طرح قانون ممنوعیت بکارگیری بازنشستگان را که موادی از آن برای اصلاح به مجلس شورای اسلامی اعاده شده و به تصویب نمایندگان مجلس رسیده بود، تایید کرد. بر اساس این اعلام، گامهای اجرایی برای حذف بازنشستگان باید برداشته شود.
پیش از این، بسیاری از کارشناسان اقتصاد و افرادی که در زمینه توسعه پایدار فعالیت کرده بودند، بر لزوم اجرایی شدن این طرح صحه گذاشته بودند. «گسترش صنعت» در این گزارش تاثیر حضور بازنشستگان در نهادها، وزارتخانهها و سازمانهای مختلف را بررسی کرده است.
تایید شورای نگهبان قانون اساسی
طرح اصلاح قانون ممنوعیت بکارگیری بازنشستگان که در جلسه ۶ شهریور ۹۷ در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسیده بود، در جلسه ۲۱ شهریور جاری شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت و با توجه به اصلاحات انجامشده، مغایر با موازین شرع و قانون اساسی شناخته نشد.
نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جلسه علنی ۲ مرداد ۹۷ طرح اصلاح قانون ممنوعیت بکارگیری بازنشستگان را با ۱۹۴ رأی موافق تصویب کردند. بر اساس این طرح، بکارگیری بازنشستگان در نهادهای اجرایی به استثنای رئیسان قوا، معاون اول رئیسجمهوری، نواب رئیس مجلس، اعضای شورای نگهبان، وزیران، نمایندگان مجلس و معاونان رئیسجمهوری ممنوع شد. این طرح ۲۴ مرداد ۹۷ در شورای نگهبان بررسی شد و اعضای شورا، کلیت آن را تایید کردند. در عین حال، در بررسی این طرح، دو سوال جزئی باقی ماند که برای بررسی به مجلس شورای اسلامی اعاده شد.
شورای نگهبان در این باره نامهای به علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی نوشته و تاکید کرده بود که «مصوبه از این جهت که مشخص نیست آیا اختیارات فرماندهی معظم کل قوا را محدود به دستگاه متبوع میکند یا خیر و نیز از این جهت که رابطه آن با اجازات خاصه مقام معظم رهبری مدظلهالعالی روشن نیست، ابهام دارد.»
نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جلسه علنی ۶ شهریور جاری طرح ممنوعیت بکارگیری بازنشستگان، اعادهشده از سوی شورای نگهبان را بررسی کردند و با ۲۰۹ رأی موافق، ۳۲ رأی مخالف و ۵ رأی ممتنع از مجموع ۲۶۳ نماینده حاضر ایرادهای شورای نگهبان را در این مصوبه اصلاح کردند.
آنها تصویب کردند: بکارگیری بازنشستگان در سمتهای نامبرده در بندهای الف، ب و ج ماده ۷۱ قانون مدیریت خدمات کشوری(رئیسان ۳ قوه، معاون اول رئیسجمهوری، نواب رئیس مجلس شورای اسلامی و اعضای شورای نگهبان، وزیران و نمایندگان مجلس شورای اسلامی و معاونان رئیسجمهوری) مجاز است.
تجربه و ایده خلاقانه در کنار هم
محمود شکری، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی درباره تاثیر این قانون بر توسعه اقتصادی کشور به «گسترش صنعت» گفت: این طرح بسیار زودتر باید به تصویب میرسید اما متاسفانه بیش از آنچه تصور میشد، زمان برد. بازنشستگان در بدنه دولت و سازمانهای مختلف در سمتهای اجرایی نقش مخربی دارند. این در حالی است که اگر از تجربه و دانش آنها در سمتهای مشاورهای استفاده میشد علاوهبر حذف نقشی مخرب، میتوانستند نقشی پیشبرنده داشته باشند.
شکری با بیان اینکه البته برخی از افراد بازنشسته هنوز کارآیی کافی دارند و میتوانند حتی در سمتهای اجرایی هم مفید باشند، توضیح داد: قانون کلیت یک موضوع را بررسی میکند و برای تصویب آن باید برآیند یک اتفاق در نظر گرفته شود. نمیشود به دلیل وجود چند استثنا یک پدیده بازدارنده از توسعه را حفظ کرد. علاوهبر این، در بسیاری از موارد تاکنون از جوانان استفاده نشده و پیشبینی میشود با انتخابها و انتصابهای درست، کشور گامهای محکمتر و استوارتری را برای توسعه بردارد.
این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با تاکید بر اهمیت استفاده از دانش و تجربه بازنشستگان و پیشکسوتان افزود: بسیاری از مدیران کشور امروز بازنشسته هستند و پس از اجرای این قانون باید ترک کار کنند اما آنچه اهمیت دارد هزینهای است که کشور برای تربیت یک مدیر صرف میکند. در بسیاری از بخشهای فنی و تخصصی اگر نتوانیم از حضور آنها در حوزههایی مانند مشاوره استفاده کنیم، کشورهای دیگر با پیشنهادهای نجومی این کار را خواهند کرد. کشور برای اینکه یک فرد به مدیری کاربلد تبدیل شود، چند صد میلیون و گاهی چندین میلیارد هزینه میکند و نباید پس از اجرای این قانون تمام آن توان بدون استفاده بماند.
وی توضیح داد: کارشناسان و مدیران جوان امروز در کشور ایدههای خلاقانهای دارند که میتوانند کشور را متحول کنند. باید از تمام این توان استفاده شود تا بتوانیم از پس رفع مشکلات کنونی برآییم. این کار در صورتی اجرایی میشود که ایدههای خلاقانه با مشاوره پیشکسوتان همراه باشد. در این صورت میتوان در گامهای بزرگ از بازوی تجربه بازنشستگان و توان مدیران جوان استفاده کرد. این دو بازو اگر کارکرد مناسبی در کنار یکدیگر داشته باشد، کشور را متحول و مسیر توسعه را هموار میکند.
دولت مماشات نکند
محمد حسینی، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی درباره منع بکارگیری بازنشستگان به «گسترش صنعت» گفت: در سالهای گذشته جوانان بسیاری که صلاحیت مدیریت را در کشور داشتند، به دلیل نبود موقعیت شغلی مناسب کشور را با اهداف مختلف ترک کردند. اکنون با احتساب قوانین موجود میتوان دوباره آنها را دعوت به کار کرد.
وی با اشاره به اینکه متاسفانه در نبود قانون منع بکارگیری از بازنشستگان، نخبگان جوان دچار نوعی یأس و افسردگی در کسب موقعیتهای شغلی مناسب شدهاند، توضیح داد: میتوان این فضا را اکنون ایجاد کرد تا جوانان با انگیزه بیشتری به کسب دانش و مدیریت کشور فکر کنند.
حسینی با بیان اینکه تا پیش از تصویب این قانون مشکلاتی در بکارگیری جوانان وجود داشت، توضیح داد: اکنون خوشبختانه چنین خلأیی وجود ندارد و میتوان به طور جدی برای این کار اقدام کرد. در جریان اجرای این قانون دو موضوع را باید در نظر داشت؛ نخست اینکه از توان و تجربه پیشکسوتان و بازنشستگان استفاده شود و دوم اینکه دولت در اجرای این قانون مماشات نکند.
