طیبه جهانبازی: مدیریت صنایع یکی از پرچالشترین بحثهای مدیریتی است که به گفته برخی از نمایندگان مجلس شواری اسلامی، دولت در سال ۹۵ توانست این حوزه را به ساماندهی برساند.
در گذشته به دلیل وجود برخی مشکلات نظام مدیریت و پیشبرد صنایع در کشور با چالشهایی روبهرو بود که یکی از مهمترین آنها سیاستهای غیرهمگن بود. در گذشته بسیاری از صنعتگران دچار سردرگمی میشدند و نمیتوانستند تشخیص دهند که در چه بازه زمانی باید چه کاری را انجام دهند. به گفته برخی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، دو شاخص در دولت یازدهم در سال ۹۵ اهمیت بسیاری داشت که خوشبختانه به درستی انجام شد. این شاخصها شامل مبارزه با قاچاق و تسهیلاتدهی ۱۶ هزار میلیارد تومانی از طریق سامانه بهینیاب میشود. تعدادی از اعضای کمیسیون صنایع و معادن این دو کار را از مهمترین اقدامات دولت در سال ۹۵ میدانند که باعث شد علاوه بر سیاستگذاری دولت موضوع مدیریت صنعت در وزارتخانه نیز روند مناسبی را در پیش داشته باشد. سیدمهدی مقدسی، نماینده مردم اراک و عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه نمیتوان دیدگاه واحدی برای عملکرد دولت در زمینه مدیریت صنعتی درنظر گرفت، به گسترش صنعت گفت: در سال ۹۵ برای رفع مشکلات واحدهای صنعتی قدمهای مناسبی برداشته شد اما هنوز برخی نارساییها در این بخش وجود دارد. به طور قطع نمیتوان گفت دولت ۱۰۰ درصد موفق عمل کرده است. از فعالیتهای تاثیرگذار دولت طرح سامانه بهینیاب بود که از این طریق ۱۶ هزار میلیاردتومان برای صنایع کوچک و متوسط لحاظ شد. خوشبختانه نظارت بر این فعالیتها برای جلوگیری از انحراف منابع اختصاص یافته، به خوبی شکل گرفته است. با این حال، هنوز واحدهای صنعتی از جمله صنایع استان مرکزی با مشکلات مختلفی روبهرو هستند.
به گفته مقدسی، تشکیل ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز با کمک همه دستگاهها که به کاهش قاچاق کالا منجر شد، از دیگر اقدامات موثر دولت است. هرچند قاچاق کالا هنوز ادامه دارد اما با مدیریت دولت بود که میزان آن از ۲۵ میلیارد دلار در سالهای قبل به ۱۵ میلیارد دلار کاهش یافت.
این عضو کمیسیون صنایع و معادن معتقد است: دولت برای پرداخت بدهیهای صنایع به بیمه و امور مالیاتی قدمهای خوبی برداشته است. نظارت مستقیم وزرا با تشکیل ستادهای اقتصاد مقاومتی در تمامی استانها بیانگر این موضوع است که دولت تلاش دارد مشکلات را به حداقل برساند. با وجود این هنوز برخی از مشکلات باقی است و دولت باید برای رفع آنها تدابیری را به کار گیرد.
پیامدهای رکود برای صنایع
حمید گرمابی، نماینده مردم نیشابور و عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه دولت باید بستر لازم را برای صنایع فراهم کند، به گسترش صنعت گفت: با توجه به اینکه در سال ۹۵ برجام اتفاق افتاد، انتظاراتی که از برجام داشتیم، کامل برآورده نشد و مشکلات در مبادلات مالی بینالملل حل نشد. با این حال با بررسی که از وضعیت صنایع به عمل آمده، تا همین اندازهای که مبادلات بینالملل پیش رفته، بسیاری از مشکلات صنایع رفع شده است.
گرمابی به مسئله رکود کشور اشاره کرد و افزود: موضوع رکود برای صنایع دولتی و خصوصی کشور را با دو مشکل اصلی روبهرو کرد یکی سرمایه در گردش بود که با بسته حمایتی ۱۶ هزار میلیارد تومانی دولتی تا حدودی به این صنایع کمک شد. موضوع دوم رکود در سایر حوزهها است که بر فعالیت صنایع تاثیرگذار است زیرا برخی از صنایعی که سرمایه در گردش داشتهاند نیز به دلیل رکود نتوانستهاند کاری از پیش ببرند.
مدیریت سرمایهگذاری
سیدجواد حسینیکیا، نماینده مردم کرمانشاه و عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی با ابراز تاسف از اینکه دولت رسالت خود را برای مدیریت صنایع به خوبی نتوانست به نتیجه برساند، به گسترش صنعت گفت: رکودی که اکنون در صنایع وجود دارد به این دلیل است که دولت به چند موضوع کلیدی توجه نکرده است. یکی اینکه نیاز بود دولت تسهیلات بانکی را بیشتر در صنایع به کار برد تا واردات بیرویه را محدود کند. این در حالی است که اینگونه تسهیلات برای واسطهگری به کار برده شد و نظارت درستی در مناطقی که سرمایهها ترزیق شد،
نداشتهایم.
حسینیکیا با اشاره به اینکه نقشه راهی برای جلوگیری از واردات وجود ندارد، افزود: نیاز بود عوارض مالیاتی سنگینی برای واردات درنظر گرفته میشد و سرمایهگذاری را در مناطقی که نیاز اساسی کشور بود، هزینه میکرد. متاسفانه بسیاری از کارخانههای دارای پیشینه و نامی کشور به دلیل مدیریت نادرست تعطیل شد. هرچند دولت تلاش بسیاری برای رونق تولید در کشور داشت اما در عمل این خواسته محقق نشد.
احیای صنعت
محمدحسین فرهنگی، نماینده مردم تبریز و عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی با ابراز تاسف از اینکه اکنون صنایع کشور در بدترین شرایط قرار دارند، به گسترش صنعت گفت: این در حالی است که این وضعیت در صنایع کوچک و متوسط بیشتر محرز است. هرچند منابع مالی از سوی دولت برای این صنایع درنظر گرفته شده است با این حال مشکلات تنها به منابع مالی محدود نیست و بروکراسی حاکم در صنایع، مالیات و دیگر عوامل بر مشکلات صنایع دامن میزند.
به گفته فرهنگی، با توجه به آسیبهای جدی که بر صنایع کشور وارد شده است برای برونرفت صنایع از این شرایط سخت باید نگاه ملی و همهجانبه از سوی تمامی دستگاهها و دولت وجود داشته باشد و در واقع تشکیل اتاق واحد با همکاری مجلس شورای اسلامی الزامی است. با چنین شرایطی، برای احیای صنعت باید برخی از قوانین دست و پا گیر اصلاح شود.
از آنجا که صنعت ارتباط مستقیم با اشتغال دارد و تاکنون در این حوزه موفق عمل نکردهایم باید علاوهبر منابع مالی مدیریت بخشهای مختلف صنایع را اصلاح کرد.
