زینب عبدی: تاکنون ۶۰ محصول و کالای صنعتی و معدنی در سازمان WIPO از سوی ایران به ثبت رسیده است که تعداد این محصولات ایران را از این لحاظ در رتبه چهارم بعد از فرانسه، اسپانیا و چک قرار میدهد.
بهتازگی نیز ۶ محصول استراتژیک و صادراتی با عنوانهای سنگ تراورتن محلات، انجیر فارس، زعفران قائنات، گز اصفهان و بلداجی و کشمش ملایر در سازمان جهانی مالکیت فکری به ثبت جهانی رسیده است. همچنین، مهدی میر صالحی، مدیرکل دفتر مالکیت فکری وزارت صنعت، معدن و تجارت از ثبتنام خلیجفارس با پیشوند «مروارید» خبر داد.
میرصالحی در نشست خبری تصریح کرد: نام خلیجفارس از سوی سازمان جهانی مالکیت فکری که یکی از سازمانهای زیر نظر سازمان ملل به شمار میرود ثبت شده و بر اساس این سند، از این پس این خلیج تنها به این نام در جهان شناخته میشود و هیچ کشوری اجازه ندارد نام دیگری بر آن بگذارد.
ثبت مروارید خلیجفارس
مدیرکل دفتر مالکیت فکری وزارت صنعت، معدن و تجارت با بیان اینکه این اقدام به همت وزارت صنعت، معدن و تجارت انجام شده است، افزود: فرآیند ثبت دو ساله بوده است. میرصالحی با بیان اینکه در گذشته تنها خلیجفارس مطرح بوده است، افزود: بر اساس سند ثبت «مروارید خلیجفارس» نامگذاری این خلیج به غیر از نام «مروارید خلیجفارس» خلاف قوانین بینالمللی است. به گفته وی، ثبت خلیجفارس از نوع ثبت حمایت از اسامی مبدا و نشان جغرافیا است. از این رو، این حوزه با منطقه ثبت شده است.
مدیرکل دفتر مالکیت فکری وزارت صنعت، معدن و تجارت با اشاره به روند ثبت جهانی «مروارید خلیجفارس»، اظهار کرد: فرآیند انجام ثبت دو سال قبل با تنظیم گزارش کارشناسی و تنظیم اظهارنامه مربوط آغاز شد. میرصالحی اضافه کرد: پرونده این ثبت بر اساس قانون الحاق دولت ایران به موافقتنامه لیسبون درباره حمایت از اسامی مبدا و ثبت جهانی آن مصوب مجلس و همچنین قانون الحاق دولت ایران به کنوانسیون تاسیس سازمان جهانی مالکیت فکری مصوب سال ۱۳۸۰ مجلس تشکیل شد.
حفظ ارزشافزوده
مدیرکل دفتر مالکیت فکری وزارت صنعت، معدن و تجارت در پاسخ به «گسترش صنعت» درباره مزیتهای ثبت جهانی کالا و محصول ایرانی اظهار کرد: مزیت دیگر ثبت جهانی محصولات این است که کمک میکند تا محصول با ارزشافزوده لازم صادر شود که این ارزشافزوده به بالا رفتن درآمد سرانه تمامی دستاندرکاران این محصولات کمک خواهد کرد و شأن محصولات داخلی با نرخ صادراتی لازم حفظ خواهد شد. تولید صادراتگرا امری است که سیاست وزارتخانه بر آن قرار گرفت و سود صادرات بهطور قطع به بخش تولید برمیگردد. میرصالحی تاکید کرد: نمیتوان تاجران را ملزم کرد از خروج فلهای کالاهای ثبتشده به نام ایران مانند زعفران خودداری کنند اما میتوان گفت از این پس ملزم هستند تا روی بستههای صادراتی کالاهای ثبت شده مبدا تولید را درج کنند. وی ادامه داد: همانطور که میدانید برندسازی یکی از ارکان حوزه تجارت است و با وجود اهمیتی که این موضوع در حوزه تجارت و تولید کیفی و کمی دارد، بسیاری از مسئولان از آن غافل ماندهاند و در حالی که تنوع تولیدات صنعتی کشورمان زیاد است، اقدام به ثبت برندسازی این محصولات نشده است به همین دلیل کالاهای ایرانی شانس ورود به صحنه بینالمللی را از دست دادهاند. اما این فقط یک وجه این موضوع است. وجه دیگر این است که این کالاها در بازار داخلی هم با وجود کیفیت بالا مطرح نیستند. بنابراین، یکی از وظایف مهم دفتر حمایت از مالکیت صنعتی، ثبت برند کالاهای ایرانی است تا این کالاها در بازارهای داخلی و بینالمللی قد علم کنند.
تعیین منطقه جغرافیایی
مدیرکل دفتر مالکیت فکری وزارت صنعت، معدن و تجارت تصریح کرد: برای ثبت جهانی محصولات باید یک فرآیند مطالعاتی طی شود؛ به این صورت که ابتدا برای شناسایی محصولاتی که شناختهشده نیستند آن را به استانها اعلام میکنیم و بعد از معرفی، مطالعات اولیه را انجام خواهیم داد و جلسهای را با مسئولان و بالاترین مقام آن استان یا همان استاندار و تمامی دستاندرکاران آن محصول تشکیل میدهیم. بعد از طرح موضوع اگر شخصی ادعایی درباره آن محصول نداشت موضوع را از طریق رسانههای جمعی برای ثبت قلمرو جغرافیایی آن محصول مطرح خواهیم کرد. سپس آن محصول با ثبت جهانی به نام آن منطقه جغرافیایی ثبت خواهد شد همانطور که خلیجفارس به نام ایران با پیشوند «مروارید» ثبت شد. میرصالحی ادامه داد: ما توانستیم زعفران ایرانی را که یکی از محصولات مهم و استراتژیک کشورمان است در مشهد و قائنات به صورت مجزا ثبت کنیم. مدیرکل دفتر مالکیت فکری وزارت صنعت، معدن و تجارت افزود: کشورمان دارای محصولات استراتژیک زیادی است که تامینکننده بیشترین نیاز جهان است اما نکته اساسی این است که هیچکدام از این محصولات به نام ایران ثبت و صادر نشدهاند و کالاهایی که صادر شدهاند با نرخ صادراتی لازم و ارزشافزوده مناسب صادر نمیشود. بنابراین، ثبت جهانی این محصولات به صادرات با نام ایرانی کمک خواهد کرد. بهعنوان مثال، زعفران اگرچه از ایران صادر میشود اما به نام کشور اسپانیا ثبت جهانی میشود. به گفته میرصالحی، محصولات برای اینکه بتوانند به ثبت جهانی برسند در درجه نخست باید فرآیند ثبت داخلی یا ملی را انجام دهند که این ثبت ملی در سازمان ثبت اسناد و املاک کشور انجام میشود که یک فرآیند ۴ ماهه را طی خواهد کرد. بعد از این بر مبنای معاهده لیسبون که در سال ۱۳۸۳ جمهوری اسلامی ایران به آن ملحق شده آن را در سازمان جهانی WIPO که مقر آن در سوئیس است به ثبت جهانی خواهیم رساند. وی افزود: برای این منظور ابتدا اظهارنامه لیسبون تهیه میشود و بعد از تهیه گزارش کارشناسی دقیق و جامع از محصول به سازمان WIPO ارسال میشود و این سازمان بعد از اینکه پرونده را مورد کارشناسی قرار داد در صورتی که مشکلی به وجود نیاید آن را به کشورهایی که عضو معاهده لیسبون هستند ارسال خواهد کرد و پرونده از سوی آنها مورد بررسی قرار میگیرد. در صورتی که این کشورها ادعایی درباره آن محصول نداشته باشند موافقت خود را به WIPO اعلام میکنند که بعد از ارسال پرونده در نهایت پس از حدود یک سال به تایید سازمان جهانی مالکیت فکری یا همان WIPO که یکی از ۱۶ سازمان وابسته به ملل متحد است و مسئولیت مالکیت فکری و ثبت جهانی را دارد، خواهد رسید.
رتبه چهارم ایران
مدیرکل دفتر مالکیت فکری وزارت صنعت، معدن و تجارت ثبت ۶ محصول دیگر را از اقدامات دیگر این دفتر نام برد و یادآور شد: سنگ تراورتن محلات، انجیر استهبان استان فارس، زعفران قائنات، گز اصفهان، گز بلداجی و کشمش ملایر از دیگر محصولات ایرانی است که در سازمان جهانی مالکیت فکری به ثبت رسید. میرصالحی، رتبه ایران در ثبت جهانی را چهارم بیان کرد و یادآور شد: فرانسه، اسپانیا و جمهوری چک به ترتیب رتبههای اول تا سوم را در این زمینه دارند. به گفته مدیرکل دفتر مالکیت فکری وزارت صنعت، معدن و تجارت، از سال ۸۰ تاکنون تعداد ۶۰ محصول ایرانی به ثبت جهانی رسیده است. میرصالحی، اولویت ثبت این دفتر را میزان صادرات محصولات عنوان و تاکید کرد: بر این اساس در گام نخست مواد اولیه به ثبت جهانی رسید و در گام بعد اقدام به ثبت جهانی محصولات فناورانه خواهیم کرد.
