صنعت جدای از کلیت اقتصاد قابل تحلیل نیست. بخش عمدهای از صنعت بر دوش صنایع کوچک و متوسط است که تحلیل وضعیت آن مقداری متفاوتتر از مسائل کلی بخش صنعت است.
صنایع کوچک با توجه به مزایای بسیار زیادی که دارند، آسیبپذیری بیشتری نیز نسبت به صنایع کوچک و متوسط دارند.
این صنایع توان مدیریتی و سرمایهای کمتری نسبت به سایر واحدهای تولیدی متوسط و بزرگ دارند و باید در آغاز امر حل مسئله بازار برای آنها در اولویت قرار گیرد.
ما در طول سالهای گذشته همواره عادت کردهایم که مشکل منابع مالی به عنوان مهمترین مشکل تلقی شود.
هر چند تامین منابع مناسب مالی به عنوان یکی از مسائل مهم برای فعالیت واحدهای صنعتی در نظر گرفته میشود اما در شرایط فعلی اقتصاد کشور، بازار است که حرف اول و آخر را میزند و تنها به بازار ایران محدود نیست.
اگر سیر اتفاقها و تحولها را در ۲ تا ۳ دهه گذشته مورد بررسی قرار دهیم، متوجه میشویم بازار و رقابت در تمامی کشورهای دنیا دچار تغییر شده و اگر یک فعال اقتصادی بتواند کالایی را با کیفیت مطلوب تولید کند به دنبال آن بازار داخلی و خارجی نیز برای آن ایجاد میشود.
با این حال، توان تولیدی کشور در سالهای گذشته ارتقا پیدا کرده و از لحاظ فنی و علمی شاهد پیشرفت جایگاه واحدهای تولیدی و محصولاتی هستیم که روانه بازار میشوند. مشکل حال حاضر بازار مصرف است.
بنابراین، مهمترین اقدامی که باید در دستور کار قرار گیرد این است که مشکل بازار واحدهای تولیدی کوچک و متوسط حل شود و در کنار آن به فضای رقابتی توجه کنیم.
یکی از شاخصهایی که میتواند کالاهای تولیدی را رقابتپذیر کند، کیفیت کالاست.
متاسفانه در یک دهه گذشته اتفاق خاصی در زمینه نوسازی و بهسازی تجهیزات و ماشینآلات واحدهای تولیدی رخ نداده و به صورت کلی تولیداتی که روانه بازار میشود، از طریق تجهیزاتی است که بیش از یک دهه عمر دارند. این در حالی است که لزوم نوسازی و توسعه صنایع نوین در کشور احساس میشود و با این سیاست میتوان بسیاری از مشکلات موجود و پیشرو را برطرف کرد.
در دنیایی که پیشرفت فناوری به صورت لحظهبهلحظه رخ میدهد، نمیتوان با تجهیزات ۲۰ سال قبل در صنعت رقابت کرد و نهتنها در بازار خارجی بلکه در بازار داخلی نیز با مشکل روبهرو خواهیم شد.
بر همین اساس، وزارت صنعت، معدن و تجارت باید در بخش واحدهای صنعتی خرد و متوسط حمایتها را به سمت و سویی ببرد که این واحدها بازار مصرف دارند و بخشی از تسهیلات را به مسیر نوسازی تجهیزات و ماشینآلات سوق دهد تا بتوانیم توان تولیدی خود را افزایش دهیم.
در زمینه نوسازی و بهسازی صنایع مسئلهای که از سال گذشته وجود داشت این بود که واحدهای تولیدی رغبت چندانی نسبت به دریافت تسهیلات در نظر گرفته شده در این بخش نداشتند.
موضوع بعدی نگاه بخشی است و اگر بررسیهای لازم در دستور کار قرار گیرد، متوجه خواهیم شد منابع تزریق شده و استفاده شده از سوی بنگاههایی مدنظر قرار گرفته است که از بازار منطقی برخوردارند و با ظرفیتهای بالاتر از ۵۰ درصد فعالیت میکنند.
بنابراین، فعال اقتصادی به مسئله بازپرداخت تسهیلات بانکی توجه میکند و اگر بر مبنای محاسبات متوجه شود که از بازار مصرف مناسب پس از نوسازی تجهیزات برخوردار خواهد بود، به طور قطع در جهت دریافت این منابع مالی گام برمیدارد.
محمدحسین مقیسه - مدیرعامل صندوق ضمانت سرمایهگذاری صنایع کوچک
