پیشرفت برنامه شبکههای فراگیر و شکلگیری خوشههای کسبوکار صنعتی به منظور رفع نیازهای مشترک فعالان یک صنعت در کشور آغاز شده و بیش از یک دهه از آن گذشته است.
این برنامه با بهرهگیری از مدل توسعه خوشههای صنعتی در کشورهای توسعهیافته تهیه و اجرایی شده که تاکنون نیز در کشور نتیجههای موفقی داشته است. هرچند در این برنامههای توسعه تلاش میشود تا حلقههای گمشده زنجیره تولید شناسایی و برای رفع مشکلات اقدام شود اما مهمترین نتیجه فعالیت این خوشههای کسبوکار صنعتی را میتوان رفع نیازهای مشترک در تعامل فعالان یک صنعت با یکدیگر برشمرد مانند شرایط فعلی که فعالان و تولیدکنندگان کفش با مشکل تامین مواد اولیه وارداتی از جمله نخ، چسب یا... روبهرو هستند و یکی از همین فعالان انبار مواد اولیه خود را در اختیار سایر تولیدکنندگان قرار میدهد تا تولید متوقف نشود. اما گاهی امکان رفع این مشکلات با تعامل سایر تولیدکنندگان وجود ندارد مانند زمانی که نرخ ارز نوسان میگیرد و فهرست کالاهای ممنوعه وارداتی اعلام میشود. در این بین، برخی مواد و قطعات اولیهای در فهرست گنجانده شده که تولید داخلی دارد اما این تولیدات داخلی به میزان کافی و کیفیت مناسب نیست. تولیدکنندهای که امروز دغدغه از دست دادن بازار را دارد دغدغه حضور در بازارهای صادراتی جدید را نیز دارد با تصمیمگیریهایی از نوع ورود ممنوع مواد اولیه مشکلاتش دوچندان میشود. تامین مواد اولیه برای تولیدکنندگان این روزها با توجه به نوسان نرخ ارز با مشکل روبهرو است و این مشکلات با تهیه فهرست کالاهای ممنوع نیز بیشتر شده است. هرچند هنوز امکان تغییر فهرست آنطور که مسئولان میگویند وجود دارد اما آیا بهتر نبود این نشستهای تخصصی با حضور فعالان اقتصادی و تولیدکنندگان پیش از هر تصمیم جدی و اعلام عمومی برگزار شود؟ تصمیمگیریهای کلان و اعلام عمومی آن درحالحاضر فضای تولید را از نظر تامین مواد اولیه چالشی کرده است تولیدکنندگان اکنون با کمتر از ظرفیت خود در حال فعالیت هستند. بنابراین، همراهی مسئولان در تامین مواد اولیه و رفع چالشهای ارزی آنها خواستهای نابجا نیست.
زینب عبدی - روزنامهنگار
