گروه صنایع کوچک: صنعت مبلمان از مهمترین شاخههای صنایع کوچک و متوسط دنیا با قدرت اشتغالزایی، ایجاد ارزشافزوده و سرعت بازدهی اقتصادی خیلی بالاست.
اما این صنعت در حال حاضر با حدود ۳۰ هزار واحد تولیدی و فروشگاهی و حدود ۸درصد از اشتغال بخش تولید کشور روزهای سختی را پشتسر میگذارد که متولیان آن را به فکر توسعه صادرات برای خروج از بحران کنونی انداخته است. ارزش تولیدات جهانی این صنعت در سال ۲۰۱۵میلادی حدود ۴۳۷ میلیارد دلار و ارزش تجارت بینالمللی محصولات این صنعت هم ۱۴۷ میلیارد دلار بوده است. سرمایهگذاری گسترده در دو بخش تولید و عرضه، قدرت و مهارتهای تولید صنعت مبلمان ایران و همچنین حمایتهای دولت در سالهای اخیر باعث شده که رقبای خارجی این صنعت حرف زیادی برای گفتن در بازار ایران، که ارزش سالانه آن افزونبر ۶ میلیارد دلار برآورد شده، نداشته باشند.
از اواسط سال جاری تولیدکنندگان مبل ایران تصمیم گرفتند صادرات این صنعت را به ۲۰۰ میلیون دلار در سال برسانند که البته این کار در بازه زمانی ۵ساله قابل تحقق است.
صادرات برای توسعه
حسن احمدیان، رییس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان مبلمان ایران در این زمینه به خبرنگار گسترش صنعت گفت: برنامه صادراتی صنعت مبل ایران متکیبر مطالعات بیشمار میدانی با حضور کارشناسان این اتحادیه در بازارهای هدف صادراتی تهیهشده است. احمدیان افزود: در صورت حمایت دولت، این برنامه، نقطه آغاز توسعه صادرات مبلمان ایران در بازارهای جهانی خواهد بود. وی تاسیس ۱۱ فروشگاه دائمی عرضه محصولات صنعت مبلمان ایران در ۱۱ کشور هدف صادراتی، حضور تولیدکنندگان مبلمان در نمایشگاههای تخصصی مبلمان در بازارهای هدف و میزبانی از فعالان حوزه مبلمان کشورهای هدف در نمایشگاههای مبلمان کشور را ۳رکن اساسی این برنامه برشمرد. احمدیان با بیان ظرفیتهای بالای صنعت چوب و مبلمان کشور برای ایجاد اشتغال و ارزشافزوده گفت: مزیت نسبی صنعت مبلمان ایران برای حضور در بازارهای خارجی با توجه به کیفیت و قیمت رقابتی محصولات این صنعت، واقعیتی است که در صورت حمایت عملی وزارت صنعت، معدن و تجارت، ضمن کنار رفتن ابرهای تیره رکود از پیش روی این صنعت، شاهد پدیدار شدن افقهای روشنی برای آن خواهیم بود. وی افزود: گردش مالی صنعت مبلمان کشور درحالیکه فقط از ۵۰ درصد ظرفیت تولید استفاده میشود حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان با احتساب ۱۵ هزار واحد زیرمجموعه و وابسته است.
احمدیان گفت: برای حمایت از تولید و صنعت مبلمان داخلی، توانستیم واردات این محصول را محدود کنیم به طوری که از ۲۵۰ میلیون دلار در سال به حدود ۱۰ میلیون دلار در سال کاهش دادیم که موجب شد در ۴ سال اخیر از واردات حدود یکمیلیون دلار مبلمان جلوگیری کنیم. وی تصریح کرد: در صورت تداوم کمتوجهی دولت به جایگاه و ظرفیت صادراتی صنعت چوب و مبلمان کشور که سهم فراوانی از اشتغال بخش تولید و ایجاد ارزشافزوده در کشور را به خود اختصاص داده، نهتنها فرصت صادرات و توسعه این صنعت را از دست میدهیم بلکه از دست رفتن سرمایهگذاریهای کلان در این صنعت و شکلگیری دومینوی ورشکستگی و تعطیلی هزاران واحد تولیدی فعال در این صنعت در سالهای آینده را شاهد خواهیم بود. رییس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان مبلمان ایران رکن اصلی حمایت دولت از طرح ۵ساله توسعه صادرات مبلمان ایران را واگذاری امتیازها و ظرفیتهای متعلق به صنعت مبلمان به اتحادیه متولی این صنعت دانست و افزود: با توجه به شرایط اقتصادی خاص حاکم بر کشور و تنگناهای پیش روی دولت، از دولت توقع خاصی بهجز واگذاری تولیت امور مرتبط با این صنعت به تشکلها و اتحادیههای تخصصی نداریم زیرا میتوان از ظرفیتهای آن بهعنوان ضمانت اجرایی و منبع تامین مالی برای اجرایی کردن برنامه ۵ساله توسعه صادرات مبلمان ایران بهره برد. احمدیان افزود: امروز صنعت مبلمان ایران بیش از هر زمان آماده ورود به عرصه صادرات است اما برای تحقق این موضوع باید بتواند از عهده هزینههای سنگین اجرای طرحهای بازاریابی صادراتی در کشورهای هدف برآید. وی افزود: بیش از ۳دهه میگذرد که نهاد دولت در کشورهای توسعهیافته و درحالتوسعه حمایت مستقیم از طریق تخصیص یارانه به فعالیتهای بازاریابی صادراتی صنایع کوچک و متوسط مانند صنعت مبلمان را در دستور کار قرار داده و قاطعانه آن را اجرا میکند که کشورهایی مانند مالزی، ترکیه، مکزیک و چین نمونههای بارزی دراینباره هستند اما متاسفانه در کشور ما به این مسئله مهم غفلتهای زیادی شده است. احمدیان گفت: مسئولان فقط افزایش صادرات را از صنایع کوچک و متوسط مطالبه میکنند اما هیچگونه توجه و دغدغهای به الزامات و ضرورتهای اجرایی کردن برنامههای صادراتی در این حوزه ندارند.
حال صنعت مبلمان خوب نیست
باوجود همه امیدواریهایی که فعالان صنعت مبل به صادرات برای خروج از رکود دارند واقعیت این است که صنعت مبلمان بهویژه بازار فروش تولیدات این صنعت در حال حاضر شرایط بسیار بدی را سپری میکند. عبدالحسین عباسی، رییس اتحادیه درودگران و مبلسازان تهران نیز در همین زمینه وضعیت مبلمان را بسیار بد و ناخوشایند ارزیابی کرد و رکود بازار و نبود صادرات و نیز مشکلاتی چون دارایی و بیمه و دستمزدهای کارگران را ازجمله عوامل این بحرانها میداند. عباسی با اشاره بهضرورت صادرات، به خبرنگار گسترش صنعت گفت: کشوری که صادرات نداشته باشد نابود خواهد شد و ما بدون صادرات نمیتوانیم دردی از صنعت مبلمان دوا کنیم. وی که خود سالها به کشورهای مختلف جهان ازجمله هلند مبل صادر کرده، تصریح کرد: با واردات بیرویهای که در صنعت مبل وجود دارد تیشه بر ریشه این صنعت زدهشده است. عباسی با اشاره به ادعای توقف قاچاق در بخش مبلمان تاکید کرد: دولت باید با قاچاق مبارزه کند تا بازار داخلی به آرامش برسد اما در عمل چنین نشده است. رییس اتحادیه درودگران و مبلسازان تهران قاچاق را معضل همه صنوف دانست و اظهار کرد: مشکل صنوف کشور فقط قاچاق نیست بلکه دارایی و شهرداری هم امان صنوف و تولیدکنندگان را بریدهاند. عباسی ادامه داد: مگر امکان دارد با درآمدهای کنونی سالانه ۲۰ درصد به مالیات و ۱۱۰ درصد به عوارض شهرداری و نوسازی و پسماند اضافه شود؟ تولیدکنندگان چه میتوانند بکنند؟ از طرفی هزینههای جاری و از سوی دیگر هزینههای بالای دولت بر تولیدکنندگان فشار آورده و موجب شده تولید در کشور قفل شود. مدیرعامل شرکت «تهران مبل» با بیان اینکه هزینههای بالای تولید، تولیدکنندگان را مجبور به اخراج کارگرانشان کرده است، افزود: یک تولیدکننده چقدر میتواند تولید کند؟ خود من که تولید میکنم دیگر جایی برای نگهداری تولیداتم ندارم چراکه مشتری وجود ندارد که تولیدات را بخرد. در شرایطی که مواد اولیه گران است، قیمت پارچه بالاست و هزینههای جاری هم سر به فلک میکشد و نقدینگی و خریدار هم در بازار نیست تولید جز ضرر برای تولیدکننده به ارمغانی نمیآورد. وی با انتقاد از تسهیلات بانکها هم تصریح کرد: برای دریافت تسهیلات اگر بتوان از مشکلاتی چون ضامن و وثیقه و سنگاندازی بانکها عبور کرد نمیتوان وامی با بهره کمتر از ۲۸ تا ۳۰ درصد گرفت و با این سود بانکی بالا حتی خریدوفروش مواد مخدر هم بهصرفه نیست چه برسد به تولید! رییس اتحادیه درودگران و مبلسازان تهران با ابراز گلایه از سنگاندازی گمرک بر سر راه صادرات اظهار کرد: ایران بازارهای صادراتی خود را ازدستداده و چین تمام بازار را با اجناس بیکیفیت خود دراختیار گرفته است و با مشکلات ارزی موجود و دلار ۳هزار و ۵۰۰ تومانی نمیشود دوباره این بازارها را بهدست آورد. عباسی افزود: برای حضور دوباره در بازارهای جهانی باید بتوانیم بازاریابی مناسبی برای محصولاتمان داشته باشیم و این مسئله فقط از طریق حضور در نمایشگاههای بینالمللی امکانپذیر است که با دلار گران و هزینههای بالا نمیتوان در نمایشگاههای جهانی حضور موثری داشت. به گفته وی، ایران توان رقابت با ایتالیا را هم دارد اما به دلیل نبود ماشینآلات بهروز هنوز نتوانسته در زمینه تولید حرفی برای گفتن داشته باشد. رییس اتحادیه درودگران و مبلسازان تهران لازمه نجات تولیدکنندگان را حمایت واقعی از آنان دانست و افزود: در حال حاضر کارخانه خوب، کارگر متخصص و خلاق و حتی مواد اولیه و ماشینآلات هم که باشد به دلیل نبود نقدینگی کار تولید گره میخورد و بانکها باید در تسهیلاتدهی به تولیدکنندگان و ماهیت آن و حتی زمان بازپرداخت تسهیلات تجدیدنظر کنند تا این مشکل برطرف شود.
مدیرعامل «تهران مبل» با اظهار نگرانی هر چه تمامتر از تعطیلی واحدها و کارگاههای تولیدی گفت: از سال ۹۲ به بعد بیش از ۵۰۰ کارخانه تولید مبل تعطیلشده یا تولیدکنندگان مبل مجبور شدهاند ملک خود را بفروشند و عطای کار تولید را به لقایش ببخشند.
وی در ادامه تاکید کرد: هر کس ضربهای به بخش خصوصی میزند. دانش تولید مبل در ایران زیاد است و مبلمان بهعنوان صنعتی قدیمی و قدرتمند میتواند بر قله تجارت و اقتصاد کشور بدرخشد اگر دولت دست از آن بردارد، قوانین دست و پاگیر را حذف کند و براساس مشورت متخصصان این بخش در مجلس قانونگذاری شود و دولت تنها نقش نظارتی داشته باشد. رییس اتحادیه درودگران و مبلسازان تهران با بیان اینکه بازارهای صادراتی برای ایران بازاری ۴۰۰ میلیون نفری است، ادامه داد: بستهبندی کالاها و خدمات پس از فروش در کشور باید ارتقا یابد و هزینههای تولید نیز کم شود تا بتوانیم بازار صادراتی خوبی داشته باشیم.
باوجود مشکلاتی که رییس اتحادیه مبلمان مطرح کرد و با توجه به برنامهای که دستاندرکاران این صنعت در کشور برای توسعه صادرات دارند باید هنوز هم صبورانه منتظر ماند تا تولیدکنندگان مبل در کشور بتوانند بخشی از گرفتاریهایشان را با حمایت دولت حل کنند و نیز بتوانند درهای بازار فروش جهانی را به روی خود بگشایند و هر چه سریعتر از این بحران خارج شوند.
