امیر مهرزاد: اشتغال پایدار از جمله شاخصهایی است که تمام دولتها تلاش کردند به آن دست یابند یا در کمترین حالت شعارهایی دادهاند که اینطور به نظر آید.
با این حال آنچه کارگران در واقعیت با آن روبهرو شدهاند، چالشهای بسیاری است که در این زمینه وجود دارد. بر اساس گفتهها و آمارهای رسمی اکنون شاخص امنیت شغلی در کشور سیر نزولی در پیش گرفته و اگر دولت دوازدهم نتواند سد محکمی پیش روی آن قرار دهد، مشکلات جدیتری در آینده اشتغال کشور بروز خواهد کرد. با اینکه در شرایط عادی به نظر میرسد برای حل هر مشکلی باید برای همان مشکل برنامهریزی کرد اما برخی از کارشناسان و مسئولان اقتصادی معتقدند حل مشکل اشتغال پایدار به شاخصهایی بیرون از این پدیده ارتباط دارد. این کارشناسان معتقدند جدیترین شاخصی که میتواند زمینهساز اشتغال پایدار در کشور شود، شاخص فروش و صادرات محصولات تولیدی است. این دسته از کارشناسان معتقدند در شرایط کنونی کارفرمایان و کارگران با فشارهای اقتصادی روبهرو هستند و در این شرایط نمیتوان به بررسی دقیق شاخصها پرداخت. با اینکه در شرایط عادی کارگران و کارفرمایان به دنبال منافع خود هستند و این منافع نیز با هم در تضادهایی قرار میگیرند اما اکنون اینگونه نیست و کارگران و کارفرمایان به طور همزمان در فشارهای اقتصادی قرارگرفتهاند. دولت نیز وظیفه دارد برای حل این زنجیره از مشکلات کارفرمایی و کارگری ابتدا معضل فروش و صادرات را برطرف کند. «گسترش صنعت» در ادامه به بررسی تاثیر فروش بر اشتغال پایدار و امنیت شغلی پرداخته است.
صادرات و فروش، لازمه اشتغال پایدار
ارسلان فتحیپور، رئیس کمیسیون اقتصادی دوره هشتم و نهم مجلس شورای اسلامی درباره مشکلات حوزه اشتغال به «گسترش صنعت» گفت: ریشه مشکلات حوزه اشتغال به نقطهای خارج از محور این موضوع وابسته شده است. گاهی در یک مقطع مناسب به لحاظ اقتصادی کارفرما مشکلاتی را به وجود میآورد که باید با آن برخورد شود اما گاهی اینطور نیست و کارفرما هم دچار مشکلات جدی میشود. اکنون در چنین مقطعی قرارگرفتیم.فتحیپور با اشاره به اینکه بسیاری از کارفرمایان در سالهای گذشته درخواست کمک کردهاند، گفت: این نشان از وضعیت نابسامان تولید و فروش در کشور دارد. مشکلات اشتغال نیز امروزه به این دلیل رو به افزایش قرار گرفته است. به عبارت دیگر کارفرمایان و کارگران به عنوان دو گروه که با یکدیگر منافع متفاوتی دارند اکنون با مشکلات جدی روبهرو شدهاند و هیچکدام به منافع مورد نیاز خود دست نمییابند. رئیس پیشین کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه ریشه این مشکلات در فروش محصولات تولیدی است، گفت: متاسفانه به این موضوع آنقدر که باید، پرداخته نشده اما در واقع این مشکل اصلی بخش تولید و اشتغال کشور است. ابتدا باید شاخصهای موجود را در شرایط باثباتتری قرار دهیم و بعد رفتارهای کارگران و کارفرمایان را تحلیل کنیم. وی با تاکید بر اینکه در شرایط کنونی نمیتوان برای اشتغال پایدار برنامهریزی مدون و مشخصی داشت، گفت: دولت موظف است برای اشتغال پایدار برنامهریزیهایی داشته باشد اما شرایط به گونهای نیست که اقدام به ایجاد اشتغال پایدار به طور مشخص با برنامهریزی برای آن کند. برای رسیدن به اشتغال پایدار باید باقی شاخصهای تولید، فروش و صادرات را نیز به شرایط باثباتتری رساند.
ادامه شرایط به نفع هیچکس نیست
محمدرضا منصوری با بیان اینکه یکی از جدیترین چالشها امروز در حوزه کار به فروش و صادرات محصولات مربوط میشود، به «گسترش صنعت» گفت: مشکلات حوزه تولید زنجیرهوار به یکدیگر متصل شدهاند و حلقه اتصال تمام این مشکلات حوزه فروش و صادرات است. بر اساس آمارهای موجود اکنون حدود ۹۵ درصد کالاهای تولید شده در کشور صادر نمیشوند. وی افزود: در صورتی که تولیدکنندگان بتوانند مشکلات فروش و صادرات را برطرف کنند به طور قطع شاهد رشد اشتغال پایدار در کشور خواهیم بود. شرایط کنونی اشتغال در کشور برای هیچکس خوشایند نبوده و نمیتوان این وضعیت را ادامه داد. این عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه نیروی کار، دانش فنی و سرمایه در چرخه اشتغال تصمیمساز هستند، گفت: مشکلاتی که در این حوزهها وجود دارد باعث شده تا وضعیت اشتغال نیز دچار معضلات جدی شود. به دلیل ضعف در این حوزههاست که شاهد اعتراضات جدی کارگری در کشور هستیم.منصوری افزود: اگر هزینه و درآمد تناسب منطقی داشته باشند رفاه نسبی برای تمام اعضای چرخه تولید مهیا میشود. در شرایط کنونی بسیاری از واحدهای صنعتی تعطیل شده یا نیمه فعال هستند. در این شرایط نباید توقع داشت که صاحبان کارخانه بتوانند با کارگران خود قرارداد دائم داشته باشند. وی با اشاره به اینکه در شرایط کنونی که نمیتوانیم صادرات بالایی داشته باشیم رفاه زیادی هم نداریم، گفت: باید کشور در مسیری قرار گیرد که همه اقشار و طبقات جامعه به رفاه مناسبی دست یابند. این موضوع نیز جز توسعه صنعتی و تولید با کیفیت بهتر راهی ندارد. این عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس افزود: محصولی باید تولید کرد که صادر شود و همه از منافع آن بهرهمند شوند. مشکل ما این است که نمیتوانیم صادرات داشته باشیم. تا زمانی که این اتفاق رخ ندهد نمیتوان کاری کرد. افزایش درآمد واحدهای تولیدی باعث میشود مشکلاتی که به واسطه آن به وجود آمده نیز به مرور زمان برطرف شود.
