فهیمه ملک محمدی: استان همدان از نقاط مستعد برای کشت سیر است و این محصول از منابع درآمدزا این منطقه بهشمار میآید، بهطوریکه بهدلیل شرایط خاص صادراتی و استقبال بالا از آن در اروپا و کشورهای حوزه خلیجفارس، هماکنون در بسیاری از مناطق این استان کشت میشود.
سیر همدان در بین مصرفکنندگان این محصول شهرت زیادی دارد و همدان از عمده تولیدکنندگان و صادرکنندگان سیر در کشور است و شهرستان بهار در این استان یکی از تولیدکنندگان بنام این محصول بهشمار میرود. این شهرستان که به تولید سیبزمینی نیز شهرت دارد در چند سال گذشته تولید عمده سیر را در کارنامه تولیدات زراعی خود قرار داده اما متاسفانه وجود برخی مشکلات کشاورزان را دلسرد کرده است. در حالی همدان قطب تولید سیر در کشور بهشمار میرود که نبود انبارهای فنی مناسب و واحدهای فرآوری و بستهبندی، سیرکاران را با مشکل روبهرو کرده و محصول برای فرآوری به استانهای دیگر فرستاده میشود. بهگفته کارشناسان، مهمترین مشکلات سیرکاران تولید به روش سنتی و نبود واحدهای فرآوری و بستهبندی برای این محصول است. علاوه بر این هزینه تولید بالا و مشکل بازار فروش با افت نرخها از دیگر مسائلی است که سیرکاران با آن دستوپنجه نرم میکنند. عراق، ترکیه، آسیای میانه و کشورهای حاشیه خلیجفارس از خریداران عمده سیر استان همدان هستند. سیر خشک همدان باپیشینهای طولانی در سبد غذایی مصرفکنندگان داخلی و خارجی و شرکتهای دارویی و بهداشتی، بهعنوان محصولی راهبردی در کشور مورد توجه مسئولان قرارگرفته است.
همدان قطب تولید سیر کشور
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با اشاره به نقش سیر در صنایع غذایی، دارویی و سلامت خانواده گفت: سیر باتوجه به نوع کاشت، داشت و برداشت آن میتواند یکی از محصولات مهم کشور در سبد تولید و صادرات محصولات کشاورزی با ارزش افزوده بسیار بالا رتبهبندی شود؛ بنابراین نیاز به برنامهریزی و تدوین راهبرد حضور در بازار داخلی، منطقهای و بینالمللی دارد.
منصور رضوانی جلال در گفتوگو با با بیان اینکه بیش از ۷۰ درصد تولیدات کشاورزی استان همدان زراعی است و این استان در تولید سیر در کشور سرآمد است، اظهار کرد: از جمله مزایای کشت سیر علاوه بر مصرف پایین آب، کاهش علفهای هرز است. وی با بیان اینکه ارقام گوناگون سیر، شامل سیر سفید (تند) و سیر قرمز است، ادامه داد: بیشترین سطح زیر کشت این محصول در استان همدان مربوط به سیر سفید است و در بازار داخلی و همچنین بهمنظور صادرات مورد استفاده قرار میگیرد. رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با بیان اینکه همدان قطب تولید سیر کشور است و از این محصول ۷۰ نوع دارو تهیه میشود که برای بیماریهایی مانند آسم مورد استفاده قرار میگیرد، تصریح کرد: سیر خشک کشور تنها در همدان تولید میشود و این استان ظرفیت بالایی برای صادرات سیر به کشورهای اروپایی و حوزه خلیجفارس، عراق و ترکیه دارد.
۵۰ هکتار سطح زیر کشت موسیر
رضوانی جلال با اشاره به اینکه سطح زیر کشت موسیر در شهرستان همدان ۵۰هکتار است، اظهار کرد: باتوجه به اهمیت محصول سیر بهویژه در استان همدان و بالا بودن کیفیت سیر این استان، همچنین توسعه کشت موسیر در این استان بهعنوان یک منطقه مستعد کاشت محصول یادشده و به منظور ارتقای سطح بهرهوری و دانش فنی، آموزش سیرکاران امری ضروری و لازمالاجرا است، به همین منظور کارگاه آموزشی مرحله داشت، انبارداری و آفات و بیماریهای سیر با حضور کشاورزان سیرکار تشکیل شد. وی بیان کرد: در این کارگاه مباحث آفات، بیماریها و علفهای هرز و روشهای مبارزه با آنها ازسوی کارشناس حفظ نباتات این شهرستان و مسائل مربوط به مرحله داشت و انبارداری این محصول ازسوی کارشناس مرکز تحقیقات مطرح شد. رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان همدان اضافه کرد: سال گذشته صادرات ۳۳۰۰ تن سیر همدان، بیش از ۵/۴ میلیون دلار ارزآوری داشته، با این وجود تولیدکنندگان سیر استان با مشکلاتی صادراتی روبهرو هستند.
رضوانی جلال خاطرنشان کرد: تولید و صادرات سیر با چالشهایی روبهرو است اما برنامهریزی مناسب میتواند این مشکلات را برطرف کند. نبود واحدهای فرآوری و بستهبندی سیر یکی از مشکلات سیرکاران بهشمار میرود که واسطهها و دلالان بیشترین سود را از این شرایط میبرند زیرا کشاورز نمیتواند بهطور مستقیم اقدام به فروش محصول خود کند.
برداشت ۴۰ هزار تن سیر تا پایان سال زراعی
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با بیان اینکه سیر استان همدان محصول پایداری است و برتری ویژهای بر دیگر اقلام دارد، گفت: سال گذشته ۲هزارو۱۱۷ هکتار از اراضی کشاورزی همدان زیر کشت محصول سیر بود. حجتاله شهبازی در گفتوگو با با اشاره به اینکه سطح زیر کشت سیر در امسال ۲هزار و ۸۰۰ هکتار است، اظهار کرد: پیشبینی شده تا پایان سال زراعی ۴۰هزار تن سیر برداشت شود. وی با اشاره به اینکه سیر یک محصول صادراتی است، بیان کرد: امسال ۳هزارو۲۸۲ تن سیر به ارزش ۴میلیون دلار از استان همدان به دیگر کشورها صادر شده و پیشبینی میشود این میزان تا پایان سال روند افزایشی داشته باشد. مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با بیان اینکه استان همدان در تولید سیر خشک رتبه نخست را در کشور دارد، افزود: ۷۰ درصد سیر کشور در استان همدان تولید میشود. شهبازی با اشاره به اینکه امسال صادرات سیر از استان همدان نسبت به سال گذشته افزایش خواهد داشت، ادامه داد: سیر محصولی کم آببر است و مکانیزاسیون کشاورزی در حوزه سیر اجرا شده، بهطوریکه ۶۰ درصد سیر استان بهطور مکانیزه کشت و برداشت میشود. وی در زمینه صنایع سیر با بیان اینکه سیر استان همدان به شکل حبه در صنایع غذایی استفاده میشود، اظهار کرد: پیگیر ایجاد صنایع بستهبندی و واحدهای فرآوری مناسب در استان هستیم. مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با بیان اینکه سیر هزینه تولید بالایی دارد، خاطر نشان کرد: باتوجه به بالا رفتن سطح زیر کشت سیر در استان همدان پیشبینی شده سال آینده نرخ آن معقول باشد.
سخن آخر
از نگاه کارشناسان، سیر یکی از محصولات مهم و با ارزش استان همدان بهشمار میرود. این استان ظرفیت صادرات و بهرهمندی ارزی از صادرات سیر را داراست و در صورتی که صنایع تبدیلی این محصول ایجاد شود روزگار خوشی در انتظار سیرکاران خواهد بود؛ بنابراین انتظار میرود در این زمینه با برنامه و ارائه راهکار گامهای موثری برداشته شود.
