گروه صنایع کوچک: نگهداری صحیح مواد اولیه در انبارها، میزان خرید و نحوه مدیریت کالاهای نهایی نیازمند شیوههای جدید انبارداری نوین است که بهطور معمول با استفاده از ابزارها و نرمافزاری جدید مانند اکسل یا ابزار ردیابی کالاها به آسانی انجام میشود.
اهمیت بکارگیری روشهای جدید انبارداری از آن جهت مورد تاکید است که به کاهش هزینههای تولید و افزایش سودآوری واحد صنعتی منجر خواهد شد. عرصه تولید و صنعت تنها در کارخانه محدود نمیشود بلکه بخشهای دیگری همچون تامین و خرید مواد اولیه و نگهداری آن نیز جزو مراحل و فرآیند صنعتی است. به عبارتی، نحوه نگهداری و انبارداری در محیطهای صنعتی به موازات بخش تولید دارای اهمیت است. آن هم در شرایطی که مرتب از انبارهای پر از کالای تولیدی و بدون خریدار صحبت میشود یا از بروز حوادث برای انبار مواد اولیه یا هر چالشی که میتواند مدیریت انبارداری را دچار خدشه کند. اینجاست که میتوان انبارداری را محوری مهم تلقی کرد. به عبارتی، انبارداری یک خدمت اقتصادی است که دلالت بر تهیه و نگهداری کالا به منظور عرضه به موقع یا گسترش دادن مدت عرضه آن به نحوی که کالا برای مدت بیشتری قابلیت دسترس و مصرف دارد. در اقتصاد هر کشوری انبارداری حلقهای از زنجیره تولید، انتقال، توزیع و مصرف به شمار رفته و نقش اتصال و واسط را در انتقال کالا از مناطق تولید به بازارهای مصرف و سپس توزیع محلی برعهده دارد. در محیطهای صنعتی نیز انبارداری آن هم با شیوههای نوین اهمیت دارد چرا که درصد زیادی از سرمایه واحدهای صنعتی را مواد اولیه و قطعات، تجهیزات و کالاهای آن تشکیل میدهد بنابراین نگهداری و مراقبت دقیق از آنها و برقراری نظام صحیح اطلاعاتی برای کنترل موجودی انبار یا زمان به موقع برای سفارش و میزان سفارش کالا بسیار ضروری است و با بهبود وضع انبارداری میتوان از زیانهای ناشی از بیدقتی در نگهداری کالا جلوگیری و سودآوری مجموعه صنعتی را بیشتر کرد.
آموزش انبارگردانی
به تازگی دوره آموزشی انبارداری نوین در شهرک صنعتی بزرگ شیراز برگزار شده است. شاهپور قنبری، مدیرعامل شرکت شهرکهای صنعتی استان شیراز در این زمینه به گسترش صنعت گفت: آشنایی با روشهای اقتصادی کردن عملیات انبار و انبارداری، برنامهریزی و کنترل موجودیهای کالا در انبار، نظارت بر انجام عملیات انبارداری و تحویل گرفتن، نگهداری و تحویل کالا، اداره کارکنان و سازماندهی انبار، نظارت بر اجرای صحیح محلیابی و جانمایی اقلام انبار و تجهیزات انبار، سر و سامان دادن وضعیت انبارها و حل و فصل مسائل مربوط به اداره انبارها و هدفمند کردن روش طبقهبندی موجودیهای کالا و نحوه چیدن، قرار دادن، جابهجایی و حمل آنها در انبار از مهمترین موارد مطرح شده در این دوره آموزشی بود.
قنبری درباره ضرورت آموزش انبارداری نوین برای مدیران صنایع گفت: بنگاههای اقتصادی کوچک و متوسط درحالحاضر برای تامین سرمایه در گردش دچار مشکل هستند از اینرو باید تلاش کنند که در شرایط رکود سیستم انبارداری خود را به درستی مدیریت کنند. نظاممند کردن انبارداری باعث جلوگیری از خرید مواد اولیه اضافی میشود و مواد اولیه موجود نیز به درستی استفاده شود. همچنین به درستی میتوانند برآورد کنند که چه موادی را چه موقع و چگونه و با چه حجمی بخرند. به عبارتی، خط قرمزهای خرید و مصرف مواد اولیه را در نظرمیگیرند.
وی افزود: برای محصولاتی که تولید میشود نیز میتوانند برنامهریزی داشته باشند و از فساد آنها جلوگیری کنند. آموزش انبارداری نوین در مجموع میتواند باعث ایجاد ساختار نظاممندی شود که شامل حسابرسی و یک سامانه صحیح انبارداری است.
عطااله شمس، مدیر توسعه بازار و تامین منابع مالی شرکت شهرکهای صنعتی استان آذربایجانغربی نیز به گسترش صنعت گفت: انبارداری یکی از ملزومات واحدهای صنعتی و تولیدی است که بروزرسانی آن با شیوههای نوین و فناورانه باعث کاهش هزینههای نگهداری و تولید میشود.
نکاتی که این دو مسئول مطرح کردند بر رعایت دو محور از جانب واحدهای صنعتی تاکید دارد؛ نخست اینکه صاحبان صنایع باید بتوانند بهترین شیوه انبارداری را به کار بگیرند و دوم اینکه رویکرد آیندهپژوهی را در نظام انبارداری خود داشته باشند به این معنی که یک مدیر واحد صنعتی با داشتن قدرت برنامهریزی پیشبینی کند که چه زمانی مواد اولیه تهیه کند و شرایط بازار را برای تولید محصول بیشتر بسنجد تا دچار چالش نشود. در هر دو محور به این موارد میتوانیم اشاره کنیم:
انبارداری به شیوه سنتی و مدرن
در دیدگاه مدیریت سنتی با عنوان سودآوری به انبارداری توجه نمیشود ولی در دیدگاه مدیریت نوین بر سایر جنبههای انبار مانند فضای نگهداری و امکانات موجود در انبار تاکید میشود. از نیازهای اولیه و مهم مدیران در فرآیند انبارداری نوین کسب اطلاعات دقیق از وضعیت موجودی انبار است تا بتوانند به منظور کنترل هزینههای نگهداری، سفارش و تامین مواد و پیشگیری از کمبود آن برنامهریزی کنند و تصمیم به موقع بگیرند.
یک نرمافزار خوب و کارآمد برای ثبت و گزارشگیری اطلاعات اینکه انبارداری بسیار بااهمیت است و چه بهتر که این نرمافزار با کمترین هزینه و بیشترین مدیریت حساب به صورت شخصیسازی باشد از اینرو نرمافزار اکسل میتواند گزینه مناسبی در انبارداری باشد. همچنین فناوری بارکدینگ کالا و استفاده از فناوری RFID (فناوری ردیابی کالاها) میتواند در انبارداری نوین برای صاحبان صنایع پرکاربرد باشد. نکته دیگر اینکه باید اصول ایمنی و حفاظت از کالاها یا مواد اولیه رعایت شود. هرچند انبارها در چند دسته شخصی یا عمومی هستند که قواعد خاص خود را میطلبد. همچنین رعایت اصول حفاظتی در انبارهای باز یا سرپوشیده نیز متفاوت است. اما مسئله مهم، استفاده از فناوری و نرمافزارهای روز در شمارش و نگهداری کالاها است.
حاشیههای انبارداری نوین
نکته دیگر درباره انبارداری مربوط به ماهیت مدیریت نگهداری است که شرایط اقتصادی و بازار بر آن تاثیر میگذارد. گاهی نوسانات اقتصادی آنچنان است که مدیر انبارداری یا واحد صنعتی نمیتواند چیدمان تهیه مواد اولیه یا محصولات نهایی را به درستی تنظیم کند از اینرو پدیدههایی همچون انبارهای پر از کالا یا مواد اولیه پیش میآید. به عبارتی، چرتکه حساب و کتاب در شرایط ناموزون اقتصادی سخت است. عباس ترکمان، نایبرئیس انجمن چرم در این زمینه میگوید در کشور ما معضل قاچاق بیداد میکند. تولیدکنندگان و مدیران واحدهای صنعتی نمیتوانند بازار مناسب برای کالاهای خود را پیدا کنند از اینرو نمیتوانند با ظرفیت کامل کار کنند. در نتیجه هزینههای تولید را متحمل میشوند اما نمیتوانند از سودآوری لازم برخوردار باشند. هرچند رویکرد آیندهپژوهشی در حاشیه انبارداری نوین باید مورد بررسی قرار گیرد اما در واحدهای صنعتی کوچک و متوسط آنچه بیشتر مدنظر است استفاده از شیوههای کاربردی و نرمافزاری انبارداری است که باید صاحبان و مدیران صنایع آن را فراگیرند.
