فاطمه امیراحمدی: اواخر خرداد هیاتی هندی از شرکت تیویاس (TVS) در سفری به ایران از کارخانههای قطعهسازی موتورسیکلت بازدید کردند.
محقق شدن رویدادهای جدید سال ۹۶ برای صنعت موتورسیکلت حاکی از تلاش صنعتگران این صنعت برای تحول بنیادین در امر فناوری و تولید است. تولیدکنندگان موتورسیکلت بهدنبال طراحی بومی یک مدل ایرانی بوده و قطعهسازان نیز برای داخلیسازی انجین در حال تلاش هستند. البته همکاریهای مشارکتی با همتایان خارجی در این زمینه یکی از راههای تحقق این اهداف خواهد بود. گسترش صنعت برای آگاهی از نتایج سفر هیات هندی به ایران سراغ دو کارشناس صنعت موتورسیکلت و قطعات آن رفت و آخرین تحولات جدید این صنعت را از آنها جویا شد.
ضرورت تدوین قانون ۴۰درصد داخلیسازی برای موتورسیکلت
حبیبالله محمودان، نایبرئیس انجمن سازندگان قطعات موتورسیکلت و دوچرخه، درباره حضور این هیات هندی گفت: شرکتی تیویاس در سفر خود از بیش از ۱۰ کارخانه ایرانی اعم از قطعات فلزی، پلاستیکی، طوقه و... بازدید داشت و آنها برای ارزیابی از توانمندی قطعهسازان ایرانی به این کشور سفر کرده بودند.وی در پاسخ به این پرسش که آیا هدف، تامین قطعات موتورسیکلتهای هندی از ایران است، گفت: یکی از برنامههای بلندمدت این موضوع خواهد بود اما میتوان برای اهداف کوتاهمدت، برنامهای همچون صنعت خودرو درنظر گرفت و آن نیز اجبار ۴۰درصد داخلیسازی موتورسیکلتهاست. اگر چنین برنامهای از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت برای کارخانههای موتورسیکلتسازی کشور اجباری شود میتوان منتظر تحولات شگرف در این صنعت بود.این فعال صنعت قطعه در ادامه به حمایتهای دولتی اشاره کرد و گفت: برای تحقق اهداف تعیین شده ضروری است از سوی مدیران دولتی صنایع، از این نوع طرحها بهطور جدی حمایت و پشتیبانی شود. با تحقق زیرساختهایی که باید از سوی دولت تامین شود این سازندگان بینالمللی برای تامین برخی قطعات خود وارد مشارکت و همکاری دو جانبه با طرف ایرانی میشوند و جذب سرمایهگذاران خارجی کار را با سهولت پیش میبرد.
تجارت پایاپای در صنعت قطعه
نایبرئیس انجمن سازندگان قطعات موتورسیکلت و دوچرخه افزود: با توجه به اطلاعاتی که از قطعهسازان ایرانی بهدست آوردند در آینده دور برخی قطعات را از بازار ایران تهیه خواهند کرد و به اینترتیب برای خط تولید نشان (برند)های هندی قطعهساز ایرانی تامین قطعه خواهد داشت.وی ادامه داد: روند کار به این شکل خواهد بود که قالبها در اختیار سازنده ایرانی قرار خواهد گرفت و صنعتگران قطعات موردنیاز را به شرکتهای تولیدی موتورسیکلتهای هندی که با لیسانس در ایران در حال فعالیت هستند قطعات را تحویل خواهند داد.
تولید در مقیاس و رقابتی شدن قیمتها
محمودان در ادامه به رقابتی شدن قیمتها در ادامه این مشارکت اشاره کرد و گفت: با افزایش تیراژ پس از مدتی نرخ قطعات رقابتی شده و میتوان فراتر از بازارهای داخل به فعالیت پرداخت. درحالحاضر در گام نخست هدف این است که با همتایان هندی نوعی همکاری پایاپای شکل گیرد و در قبال قطعاتی که ایران برای ساخت موتورسیکلت تحویل میگیرد آنها بعضی قطعات موردنیاز خود را از قطعهساز ایرانی تامین کنند.وی در پاسخ به این پرسش که این هیات به دعوت طرف ایرانی به ایران سفر کرده است یا خود برای ارزیابی بازار کشور سفر داشتهاند، گفت: این کارشناسان با دعوت طرف ایرانی به کشور سفر کردند و فرصت خوبی است که این صنعت در کشور روزآمد شده و واحدهای تولیدی به نوسازی و بهسازی خود بپردازند. ازاینرو ضروری است برای ادامه این روند حمایتهای قانونی و حقوقی دولتی به صنعتگران داخلی کمک کند.
تغییر بازار ایران از خرید به جذب سرمایه
نایبرئیس انجمن سازندگان قطعات موتورسیکلت و دوچرخه در ادامه تاکید کرد: سازندگان بزرگ جهان میدانند ایران به سوی داخلیسازی قطعات میرود و برای اینکه بازار خود را از دست ندهند راغب به مشارکت با صنعتگران داخلی هستند، سفر هیات هندی نیز در این راستا انجام شد.محمودان در پایان یادآور شد: باید توجه داشته باشیم در ابتدا هر تولیدکنندهای به دنبال فروش قطعات خود است اما مدیران برنامهریز داخلی میتوانند با حمایت جدی از صنایع، این نوع تفکر را به سوی سرمایهگذاری تغییرجهت بدهند همانطور که تولیدکنندگان در مذاکرات خود با همتایان بینالمللیشان این امر را یادآور میشوند اما فراهم شدن بستر قانونی برای حضور سرمایهگذاران خارجی از کارهایی است که باید از سوی دولت انجام شود.
بومیسازی انجین
در ادامه گسترش صنعت سراغ شرکت دعوتکننده هیات هندی رفت و درباره جزییات مسئله با یوسف یزدانخواه، معاون اجرای مجموعه صنعتی نیرو موتور گفتوگویی داشت. وی درباره اهداف این سفر گفت: پیرو سیاست اقتصاد مقاومتی و ضرورت قطع وابستگیها، سال گذشته بومیسازی موتورسیکلت در این شرکت کلید خورد و به همین مناسبت کارخانه جدیدی که درواقع بزرگترین کارخانه موتورسیکلتسازی کشور بهشمار میرود، احداث شد.او در اینباره ادامه داد: ماشینآلات تولید، نصب و آماده شده و با توجه به اینکه تولید انجین موتورسیکلت چالش اصلی این صنعت بوده که پس از نیم قرن هنوز داخلی نشده و برای ساخت این وسیله نقلیه وارد میشود، خطوط تولید انجین در این شرکت طراحی شده و پس از اتمام، حداکثر در نیمه نخست امسال نصب و راهاندازی خواهد شد. این فعال صنعت موتورسیکلت یادآور شد: هدف این است که انجین در ابتدا مونتاژ و در ادامه داخلیسازی شود ازاینرو در حال ارزیابی تمام امکانات داخلی کشور هستیم تا برای رسیدن به اهداف خود از تمام فرصتها و ظرفیتهای موجود داخل کشور استفاده کنیم. آنچه مسلم است از کارشناسان خارجی برای ارزیابی کیفی سازندگان و اصلاح روشهای تولید کمک خواهیم گرفت تا اهداف زودتر محقق شود.
خودکفایی در تولید شاسی
یزدانخواه برای تحقق امر بومیسازی به ساخت شاسی در این شرکت اشاره کرد و گفت: ماشینآلات تولید شاسی موتورسیکلت یکی از دیگر برنامههای این شرکت بود که در یکی از کارخانههای این مجموعه تولیدی صنعتی نصب و این خط تولید در حال راهاندازی است و امیدواریم تا پایان نیمه نخست سال ۹۶ تولید شاسی به شکل مطلوب در این شرکت تولید و عرضه شود. او ادامه داد: با توجه به ظرفیت موجود این خط تولید میتواند نیاز کل تولیدکنندگان موتورسیکلت و به عبارتی نیاز کشور را تامین کند.
ساخت باتری انواع موتورسیکلتها
یزدانخواه در ادامه به سومین برنامه تولید داخلی قطعات موتورسیکلت در این مجموعه اشاره کرد و گفت: پس از تولید انجین و شاسی، تولید باتری موتورسیکلت در دستور کار این شرکت قرار دارد. ازاینرو ماشینآلات این بخش در حال نصب و راهاندازی است. تولید باتری در ابتدا برای موتورسیکلتهای بنزینی خواهد بود اما در ادامه برای موتورسیکلتهای برقی با توجه به نیاز بازار تامین باتری خواهیم داشت.این فعال صنعت موتورسیکلت در پاسخ به این پرسش که انجین طراحی داخلی و بومی چه زمان وارد بازار کشور خواهد شد، گفت: طرح کلید خورده و امیدواریم دولت در این پروژه با تولیدکننده داخلی همراهی داشته و از سازندگان حمایت کند. البته دولت برای داخلیسازی صنایع گامهای مفیدی برداشته اما هنوز انتظارات صنعتگران موتورسیکلت در این زمینه برآورده نشده است.او افزود: برنامه این است این پروژه در مدت ۳ سال به بهرهبرداری برسد و تولید انجین در کشور آغاز شود. تولید این قطعه کار پیچیدهای است زیرا نمیتوان در مدت چند ماه به آن دست یافت.
ژاپنیها در راه هستند
یزدانخواه در ادامه به همکاریهای بینالمللی این شرکت برای اجرایی شدن طرحها اشاره کرد و گفت: این مجموعه برای همکاری با سایر سازندگان بینالمللی محدودیتی ندارد، کار با کارشناسان هندی، آغاز فعالیتهای فراملی بود اما برای ادامه فعالیت میتوانیم از همکاری با سایر سازندگان جهانی بهرهمند شویم.او اظهار کرد: بنابراین برای پیشبرد اهداف لازم است همکاری مشارکتی شکل گیرد و همکاری با ژاپنیها نیز در ادامه این برنامهها خواهد بود که مذاکرات و بازدیدها از این مجموعه صنعتی از دو سال پیش آغاز شده است و آنها نیز علاقهمند به همکاری با ایران هستند. اهداف این است که از تمام ظرفیتهای موجود برای رسیدن به مقصد و بومیسازی موتورسیکلت استفاده شود.
همکاری صنعت موتورسیکلت و دانشگاه
یزدانخواه در ادامه به بحث همکاری صنعت و دانشگاه پرداخت و گفت: همچنین برای آنکه بنیان علمی مجموعه تقویت شود با پژوهشکده خودرو، سوخت و محیطزیست دانشگاه تهران تفاهم شده تا با همکاری آنها موتورسیکلتهای برقی طراحی شده از سوی آنها در نیروموتور تولید شود. این امر باعث میشود توان فنی و مهندسی مجموعه بهشکل چشمگیری افزایش یابد و بتوان در آینده بسیار نزدیک هر نوع موتورسیکلت برقی را در داخل طراحی و تولید کرد.او ادامه داد: برای آنکه به لحاظ تخصص و مهارت، نیروی انسانی این مجموعه تقویت شود قرار است در کارخانه جدید دانشگاه علمیکاربردی تاسیس شود که بیش از ۷۰درصد روند اداری کار پیشرفت داشته و موافقتها بهدست آمده است و امیدواریم این دانشگاه امسال افتتاح شود زیرا با راهاندازی کارخانه انجینسازی در این مجموعه، تعداد نیروهای شاغل به بیش از یک هزار نفر خواهد رسید که نیاز است بهلحاظ مهارتی آموزش ببینند که بهترین مکان برای این امر خود مجموعه این شرکت است.وی درباره حرکت این کارخانه موتورسیکلتسازی به سمت تولید قطعات گفت: بله، این هدف در راستای بومیسازی موتورسیکلت در حال انجام است تا قطعات در داخل طراحی و ساخته شود.
طراحی موتورسیکلت برقی
یزدانخواه در پاسخ به این پرسش که چرا از فعالان موجود در این صنعت کمک گرفته نمیشود، گفت: برای تولید برخی قطعات از تولیدکننده داخلی نیز کمک خواهیم گرفت اما برای تولید باتری که بیشتر انحصاری و تعداد آن نیز محدود است سایر تولیدکنندگان درگیر نمیشوند اما به طور نمونه درباره تولید شاسی با یک تولیدکننده قدیمی مشارکتها آغاز شده است.یزدانخواه در پایان از تولید موتورسیکلت برقی در این شرکت خبر داد و گفت: امروز موتورسیکلت برقی در این شرکت در حال تولید و فروش بوده اما برنامه بومیسازی آن در ادامه راه است. اینگونه فعالیتها پیچیده بوده و کار زیادی لازم دارد تا بتوان دانش فنی را در اختیار داشت و با گروهی آموزشدیده و متخصص و با تحقیق و توسعه کار را پیش برد. چنین امری سرمایه و زمانبر بوده اما از آنجا که طرحی ملی به شمار میرود باید با مساعدت و همیاری همه دلسوختگان صنعت کشور بهدستاید و بخش خصوصی با توان محدود خود نمیتواند به تنهایی مشکلات سر راه تولید را رفع کند.
سخن آخر
حال باید دید صنعت موتورسیکلت و به دنبال آن قطعهسازان این وسیله نقلیه، تا چه اندازه از عهده تغییرات فناوری بر خواهند آمد و میتوانند در متقاعد کردن سرمایهگذاران خارجی برای مشارکت موفق شوند زیرا این مسئله نیاز به همتی جدی و فعالیتی مستمر دارد.
