سیاوش ارجمند(دوم مرداد ۱۳۰۷‌-دوم مرداد ۱۳۹۷)، آخرین مدیر کارخانه ارج تا سال ۱۳۵۷ و برادر کوچک خلیل ارجمند بنیان‌گذار شرکت ارج، دوم مرداد امسال درگذشت.

سیاوش در دوم مرداد سال ۱۳۰۷ در تهران در خانواده‌ای بروکرات به دنیا آمد. او تحت تاثیر برادرش خلیل بود. وقتی خلیل ارجمند، کارخانه ارج را تاسیس کرد، سیاوش به دبستان تربیت می‌رفت. با این حال، هر روز برای دیدن کار کارگاه برادرش از مدرسه به کارخانه می‌رفت و از کودکی به ۳ کار اصلی این کارخانه یعنی آهنگری، ریخته‌گری و جوشکاری علاقه‌مند شده و آشنایی پیدا کرده بود. از همان کودکی برادرش الگویی برای او بود. مانند برادرش رشته مهندسی مکانیک خواند و دانشجوی ممتاز دانشکده فنی دانشگاه تهران شد. سیاوش ارجمند تعریف می‌کرد که سخت‌ترین لحظه زندگی‌اش در نوجوانی، مرگ زودهنگام برادرش بوده است. مهندس خلیل ارجمند، مهر ۱۳۲۳ هنگام بازدید از نحوه کار پمپ‌های آبی که به امید کشیدن آب از چاهی که جنوب تهران گذاشته بود درون چاه افتاد و درگذشت. سیاوش با مرگ خلیل احساس می‌کرد اداره کارخانه برعهده اوست و به کارهای کارخانه سرکشی می‌کرد. در سال ۱۳۳۰ مهندس اسکندر ارجمند، برادر بزرگ‌ترش به کارخانه پیوست اما در سال ۱۳۳۲ این مسئولیت را به مهندس سیاوش ارجمند داد که بعد از ادامه تحصیل مهندسی الکترونیک، در رشته برق فشار قوی از آلمان و گذراندن دوره یک‌ساله کارآموزی‌اش در شرکت زیمنس به ایران برگشته بود. با شروع مدیریت سیاوش دوره توسعه سریع و مدرن کارخانه ارج شروع شد. او خط تولید محصولات شرکت را تغییر داد و به تولید محصولات خانگی پرداخت. او کارخانه ارج را در مسیر توسعه قرار داد تا آنجا که ارج بزرگ‌ترین کارخانه لوازم خانگی ایران و خاورمیانه شد. در دهه ۱۳۳۰ تولیدات مختلفی از جمله بخاری ارج از تولیدات اولیه و ماندگار بود. سیاوش ارجمند تعریف می‌کرد که نخستین محصول خانگی ارج به معنای تولید انبوه در سال ۱۳۳۸ تولید شد. بعد از آن تولید کولر ارج بود. او در مسافرتی که به آریزونای امریکا کرد به کالایی برخورد که به سادگی می‌توانست حرارت را تا بیش از ۱۰ درجه کم کند. کولر آبی ارج بر اساس این محصول ساخته شد. یک سال بعد از تولید کولر ارج، آبگرمکن برقی ۵۰ گالنی ساخته ارج به بازار آمد. اگرچه مهندس رهنما در کارخانه پلار اصفهان آن را می‌ساخت اما تولید آن از سوی ارج به توسعه بهداشت شخصی مردم و افول خزینه و حمام‌های عمومی که عامل شیوع بسیاری بیماری‌ها بود کمک شایانی کرد. کارخانه ارج در دوران مدیریت سیاوش ارجمند نخستین شرکت ایرانی بود که شروع به تولید یخچال برقی کرد. برخلاف اظهارنظرهای رایج و ساده‌انگارانه برخی پژوهشگران و روشنفکران، محصولات این کارخانه مونتاژ و کار کارگران سرهم‌بندی کردن قطعات وارداتی نبود بلکه مهندسان شرکت برای تولید هر محصول ماه‌ها مطالعه می‌کردند. صادرات محصولات ارج به کشورهای اروپای شرقی و کشورهای خلیج‌فارس نشان داد که با وجود محصولات خارجی ارج توانسته بود سهم قابل توجهی از بازار مصرف این کشورها را به‌دست آورد. ارج در سال ۱۳۵۸ مشمول قانون حفاظت از صنایع نشد اما بعدها با ناآرامی‌های کارگری که برخی نیروهای سیاسی در آن ایجاد کردند تحت مدیریت سازمان صنایع قرار گرفت و دوره افول خود را آغاز کرد. وقتی در سال ۱۳۹۵ خبر بسته شدن کامل شرکت ارج در رسانه‌ها منتشر شد، سیاوش ارجمند نوشت: خبر بسته شدن شرکت صنعتی ارج قلبم را شکست و شوکی بود برای من و بسیاری از مهندسان و کارگرانی که سال‌ها برای ساخت این شرکت سخت کار کرده بودند. او می‌گفت صاحبان فعلی کارخانه ارج گویا مشتری برای فروش ارج پیدا نکردند و با او تماس گرفتند و حاضر شدند کارخانه‌اش را با تخفیف مخصوص به خودش بفروشند. با اینکه هنوز علاقه‌مند به کار در ایران بود اما کهولت سن دیگر اجازه چنین کاری را به او نمی‌داد و سرانجام دوم مرداد امسال در ۹۰ سالگی در شهر نیویورک درگذشت.
علی‌اصغر سعیدی - جامعه‌شناس اقتصاد