زینب عبدی: در شرایطی که دو شیفت کاری هم پاسخگوی هزینههای خانوادهها نیست، موج تعطیلی کارگران در کارخانههای بزرگ یکی پس از دیگری بلندتر میشود.
در روزهای گذشته ۱۵۰ کارگر کارخانه تولیپرس تعدیل شدند. اما به گفته مدیران این مجموعه، تعطیلی موقت است. مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز از پیگیریها برای رفع مشکل در زمینه مواد اولیه این کارخانه خبر دادهاند اما کارشناسان معتقدند کمبود مواد اولیه دامنگیر سایر کارخانههای شوینده و بهداشتی نیز شده است. این امر نگرانی کارگران تولیپرس برای ادامهدار شدن تعطیلی کارخانه را در پی داشته است.
استان قزوین قطب اصلی شوینده در کشور بوده به طوری که ۶۰ درصد شویندههای کشور در این استان تولید میشود و تولیپرس نیز از برندهای مطرح در حوزه شویندههای ملی در استان قزوین است. این کارخانه دو هفته پیش به علت سرویس خط تولید تعطیل شده و پس از دو هفته به علت کمبود مواد اولیه از آغاز به کار جلوگیری شده است. اکنون مسئولان از رفع مشکل تامین مواد اولیه و احتمال بازگشایی کارخانه تولیپرس تا پایان هفته نخست شهریور خبر میدهند. چندیپیش خبری منتشر شد مبنیبر اینکه شرکت رینگاسپرت نور نیریز، به دلیل دسترسی نداشتن به مواد اولیه و افزایش قیمتها، حدود ۲۵۰ نفر از ۵۰۰ نیروی انسانی خود را تعدیل کرده است. پیش از این کارخانههای بزرگ صنعتی مانند ارج، آزمایش، کاچیران و... تعطیل شدند. در هفته گذشته نیز شیفت کاری در کارخانه نستله کاهش یافت. کارخانه ایران سیلندر نیز ابتدای امسال به دلیل زیان انباشته تعطیل شد و کارگران آن بیکار شدند. دلیل تعطیلی این کارخانههای بزرگ چیست؟ کارخانههایی که سهم بسیاری در تولید و اشتغال کشور دارند. بخش زیادی از بازار از سوی کارخانههای صاحبنام ملی تامین میشود. کارشناسان معتقدند در سالی که به عنوان «حمایت از کالای ایرانی» نامگذاری شده است باید از تعطیلی ناخواسته کارخانههای ملی جلوگیری کرد. این واحد تولیدی که در زمینه تولید محصولات شوینده در شهرک صنعتی البرز در استان قزوین فعالیت دارد، از شنبه(۲۷ مرداد) به دلیل مشکلاتی که در زمینه تهیه مواد اولیه تولید دارد، به طور موقت تعطیل اعلام شده و کارگران آن اجازه ورود به محل کارشان را ندارند. میانگین سنی مجموع ۱۵۰ کارگر این کارخانه بین ۱۵ تا ۲۵ سال است.
تعطیلی تابستانی یا کمبود مواد اولیه؟
بخشی از مواد اولیه این شرکت به صورت وارداتی تامین میشده که با توجه به شرایط اخیر و اعمال تحریمها این موضوع با مشکلاتی مواجه و یکی از خطها با وقفه تولید روبهرو شده است. الکیل بنزن خطی(LAB)، همچنین به عنوان الکیلهکننده مواد شوینده شناخته میشود، به الکیل بنزن سولفات(LAS) خطی تبدیل میشود که به طور ویژه به عنوان یک سورفکتانت در مواد اولیه شوینده و مواد پاککننده استفاده میشود.
مهدی صادقینیارکی، مدیرکل دفتر صنایع غذایی، دارویی و بهداشتی وزارت صنعت، معدن و تجارت در گفتوگو با «گسترش صنعت» درباره تعطیلی کارگران تولیپرس اظهار کرد: مشکل اصلی کارخانه تولیپرس تامین الکیل بنزن خطی یا همان LAB است این ماده امکان تهیه در داخل کشور را دارد اما کمبود آن باعث تعطیلی کاخانه تولیپرس شده است.
وی از اعلام تاریخ دقیق بازگشایی تولیپرس خودداری و تاکید کرد: مدیران کارخانه تولیپرس تعطیلات تابستانی را علت تعطیلی چند روزه کارگران عنوان کردند. این تعطیلات ۶ روزه عنوان شده و ممکن است تا پایان هفته نخست شهریور کارگران به محل کار خود بازگردند. صادقینیارکی با اشاره به جلسه مشترک با مدیران کارخانه تولیپرس، اضافه کرد: دوشنبه جلسه مشترک با مدیران تولید کارخانه تولیپرس برگزار شد و نماینده سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان، نماینده شرکت تولیدکننده الکیل بنزن خطی یا همان LAB نیز در این جلسه حضور داشتند.
مدیرکل دفتر صنایع غذایی، دارویی و بهداشتی وزارت صنعت، معدن و تجارت تاکید کرد: در این جلسه توافق شد تا الکیل بنزن خطی یا همان LAB به میزان کافی از سوی تولیدکننده در اختیار مدیران کارخانه تولیپرس قرار بگیرد. همچنین، مدیران کارخانه تولیپرس قول دادند تا پایان هفته نخست شهریور کارخانه را بازگشایی کنند. صادقینیارکی ادامه داد: گزارش عملکرد کارخانه تولیپرس نیز در جلسه نام برده ارائه شد که مبتنیبر تولید ۲۵ محصول جدید بود و قرار شد این گزارش از طریق روابط عمومی شرکت نیز در اختیار رسانهها قرار گیرد.
وی افزود: بیشتر واحدهای صنعتی در شرایط کنونی با مشکل تامین مواد اولیه روبهرو هستند اما تلاش کردیم تا مشکل تامین الکیل بنزن خطی یا همان LAB برای تولیپرس به عنوان گام نخست رفع شود.
سکوت مدیران تولیپرس
مدیران کارخانه تولیپرس یا روابطعمومی این کارخانه تاکنون سکوت کردهاند و نسبت به دلایل تعطیلی کارخانه و تعیینتکلیف کارگران اطلاعرسانی نکردهاند. تولیپرس در سال ۱۳۴۳ در کارخانه تولیددارو با نام واحد «دترجنت» شکل گرفت و در ۱۵ اسفند ۱۳۵۱ به شماره ثبتی ۱۶۶۴۹ با نام «تولیپرس» به ثبت رسید.
کارخانه این شرکت تولیدکننده انواع مواد شوینده، پاککننده، آرایشی و بهداشتی در شهر صنعتی البرز استان قزوین مستقر شد. نخستین محموله این شرکت در سال ۱۳۴۳ با نام «کاروان دریا» روانه بازار شد. در ۲۵ آذر ۱۳۷۵ این شرکت از سهامی خاص به عام تغییر ماهیت داد و از اسفند همان سال با نماد «شتولی» وارد بورس اوراق بهادار تهران شد. ظرفیت اسمی این کارخانه در آغاز معادل ۱۵۰ هزار تن در سال بود که در آن زمان بالاترین ظرفیت اسمی تولید پودر در ایران و خاورمیانه به شمار میرفت و به بیش از ۲۰ کشور جهان صادرات داشت.
در دهه ۱۳۷۰، تولیپرس بزرگترین تولیدکننده پودر لباسشویی در ایران با بیش از ۲۳ درصد سهم بازار داخلی بود اما در چند سال گذشته این شرکت نیز به دلایل بسیاری به وضعیت نامناسبی دچار شده است به طوری که براساس صورتهای مالی رسمی حسابرسی شده، زیان انباشته دو شرکت تولیپرس و کف (متعلق به هلدینگ داروگر) در سال ۱۳۹۵ به بیش از ۵۵۶ میلیارد تومان افزایش یافته است.
تعطیلی دو هفتهای اما ادامهدار
از سوی دیگر، سیده حمیده زرآبادی، نماینده مردم قزوین و دبیر اول کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی در پاسخ به «گسترش صنعت» گفت: مدیران کارخانه ابتدا اعلام کردند این واحد صنعتی به مدت دو هفته به دلیل وجود مشکلاتی در تامین مواد اولیه تعطیل خواهد بود.
زرآبادی ادامه داد: پس از پیگیریهایی که کردیم مدیران تولیپرس اعلام کردند برای انجام یکسری تعمیرات و بهروزرسانی خطوط تولید تعطیل کردهاند و ارتباطی به مواد اولیه ندارد.
من و همکارانم در حال پیگیری این موضوع از طریق معاونت اقتصادی و صنعت معدن، استانداری و مسئولان استانی هستیم حالا در این شرایط مدیریت و برنامهریزی باید به صورتی باشد که تعطیلی وجود نداشته باشد.
این نماینده مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: با توجه به بار منفی که این مسئله در جامعه ایجاد میکند تلاش میکنیم این اتفاق روی ندهد و کارگران این واحد صنعتی بزرگ ایران با آرامش به کار خود ادامه دهند. از تمامی واحدهایی که کارگران نام بردند گزارش خواستیم و به دنبال حل مشکلات تولیپرس هستیم.
زرآبادی درباره حمایتهای انجامشده در سالهای گذشته از واحدهای صنعتی بزرگ همچون تولیپرس بیان کرد: هماکنون گزارش دقیقی در اختیار ندارم تا براساس آن بتوانم اطلاعات دقیقی ارائه دهم و تولیدکنندگان هم شرایط خود را اعلام نکردهاند تا ببینیم به چه اقدامهایی نیاز هست.
وی درباره تصویب طرحها یا برنامههایی تدوین شده در کمیسیون صنایع یا هیات دولت برای حمایت از واحدهای صنعتی بزرگ افزود: یکسری موارد را به وزارت صنعت، معدن و تجارت به عنوان پیشنهادهایی ارائه دادیم. این بحثها به دلیل اینکه بار مالی دارند باید از سوی دولت مطرح و تایید شوند. ما در سالهای گذشته تمرکز را بر صنایع کوچک و متوسط بهویژه بر سرمایه در گردش آنها داشتیم و در برنامه بلندمدت حمایت از سرمایه ثابت و بررسی شرایط واحدهای بزرگ را در دستور کار داریم اما اینکه تسهیلات یا حمایت مالی انجامشده یا نه در شرایط فعلی نمیتوانم درباره آن نظری ارائه دهم.
مواد اولیه، متهم همیشگی
گرانی مواد اولیه در پی افزایش نرخ ارز همچنان دامنگیر کارخانههای تولیدی است. این روزها اخباری مبنیبر توقف فعالیت کارخانههای مختلف در رسانهها منتشر میشود و نگرانی سایر کارگران صنعتی و تولیدی را دامن میزند.
مختار علمبیگی، دبیر انجمن صنایع شونده، آرایشی و بهداشتی در گفتوگو با «گسترش صنعت» به نیمهتعطیل بودن کارخانه تولیپرس در چند ماه گذشته اشاره و اظهار کرد: سایر تولیدکنندگان محصولات شویندهای و بهداشتی نزدیک به دو ماه است که سرگردانند و با مشکل کمبود مواد اولیه دست و پنجه نرم میکنند. علمبیگی با بیان اینکه تهیه یک شامپوی معمولی نیاز به ۱۲ نوع ماده اولیه دارد، ادامه داد: در صورتی که مواد اولیه مورد نیاز تولید شوینده و بهداشتی تامین نشود ممکن است سایر واحدهای تولیدی در این صنعت نیز تعطیل شوند.
دبیر انجمن صنایع شونده، آرایشی و بهداشتی تصریح کرد: بخشی از مواد اولیه مورد استفاده در تولید مایع دست، مایع ظرفشویی، شامپو، انواع پودرها و.. وارداتی است اما تغییر سیاستهای ارزی مانع ترخیص مواد اولیه از گمرک شد و بر روند فعالیت کارخانههای تولید و کاهش موجودی انبار آنها اثر گذاشت.
علمبیگی افزود: ظرفیت تولید محصول در کارخانههای تولید شویندهها تا جایی است که میتواند ۲.۵ برابر میزان مصرف داخلی را برطرف کند. در صورتی که مواد اولیه موردنیاز آنها تامین شود.
وی از مسئولان نهادهای اجرایی خواستار شد تا در ابلاغ و اجرای بخشنامههای مربوط به تولید و تامین مواد اولیه بهویژه ترخیص آن از گمرک سرعت عمل بیشتری داشته باشند و تا حد ممکن از کاغذبازیهای اداری خودداری کنند.
سخن آخر
شرایط اقتصادی دشوار، معضل بیکاری و تعطیلی کارخانهها از مشکلات جدی جامعه بوده که فقط با همت مسئولان و همراهی مردم برطرف خواهد شد. تولیپرس با سابقه حدود ۵۴ سال فعالیت از دو هفته پیش به علت سرویس خط تولید تعطیل شده و پس از دو هفته به علت کمبود مواد اولیه از ورود کارگران جلوگیری شده است در هر صورت با شیفتی کردن یا کاهش ساعت کاری میتوان مسائل را مدیریت و موضوع را به کارکنان کارخانه اطلاعرسانی کرد تا از ایجاد و گسترش نگرانی در جامعه جلوگیری شود.
